"Covid" peyvəndinin iki yan təsiri aşkar edildi

10:00 26.02.2024 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

8 ölkədən 99 milyondan çox insan üzərində aparılan qlobal araşdırma Covid-19 peyvəndlərinin çox nadir, lakin zərərli iki yeni yan təsirini üzə çıxarıb. Bu kəşf peyvənd olunmuş insanların sağlamlığının daha yaxşı monitorinqinə səbəb ola biləcək irəliləyiş təmin edir.

Hafta.az-ın yazdığına görə, Oklend Universitetinin ev sahibliyi etdiyi Qlobal Peyvənd Məlumat Şəbəkəsi (GVDN) adlı beynəlxalq əməkdaşlığa qatılan tədqiqatçılar, xəstələrin Covid-19 peyvəndini aldıqdan sonra daha çox risk altında olub-olmadığını öyrənmək üçün nevrologiya, qan və ürəklə əlaqəli 13 tibbi vəziyyəti qiymətləndiriblər.

Tədqiqat, şəxsiyyətləri çıxarılaraq Covid-19 peyvəndi alan milyonlarla insanın məlumatlarını araşdırıb və peyvənddən sonra müxtəlif dövrlərdə əvvəlki ilə müqayisədə sağlamlıq vəziyyətinin inkişaf riskinin daha yüksək olub olmadığını təhlil edib.

Bəzi xəstələrdə mRNA vaksinlərindən sonra miokardit və perikardit kimi ürək iltihabı halları, digərlərində isə virus vektor peyvəndlərindən sonra əzələ zəiflədilməsi Guillain-Barre sindromu və beyində bir növ qan laxtası meydana gəldiyi aşkarlanıb.

Tədqiqatçılar həmçinin virus vektor peyvəndlərindən sonra onurğa beyninin bir hissəsinin iltihabını (eninə mielit), bəzi insanlarda həm virus vektoru, həm də mRNT peyvəndindən sonra kəskin yayılmış ensefalomielit kimi tanınan beyin və onurğa beyni iltihabı, şişkinlik əlamətlərini aşkar etdilər.

Bununla belə, elm adamları əsas koronavirus infeksiyasından sonra nevroloji pozğunluq riskinin Covid-19 peyvəndindən sonrakı riskdən təxminən 617 dəfə yüksək olduğunu bildirir və "peyvəndin faydalarının risklərdən əhəmiyyətli dərəcədə üstün olduğunu" bildirirlər.

Alimlər əlavə araşdırma tələb edən "digər potensial siqnalların" da müəyyənləşdirildiyini bildirərək "Bu çox ölkə analiz miokardit, perikardit, Guillain-Barre sindromu və serebral venoz sinus trombozu üçün əvvəllər müəyyən edilmiş siqnalları təsdiqlədi" deyiblər.

Tədqiqatın həmmüəllifi Kristina Faksova, "Bu tədqiqatda əhalinin sayı nadir potensial peyvənd siqnallarının aşkarlanması ehtimalını artırdı. Çətin ki, tək bir mərkəzin və ya bölgənin çox nadir siqnalları aşkar etmək üçün kifayət qədər böyük əhalisi olması ehtimalı azdır" deyə bildirib.

Tədqiqatçılar Covid-19 peyvəndləri haqqında mövcud anlayışı yaxşılaşdırmaq və böyük məlumatlardan istifadə edərək onların təhlükəsizliyini daha yaxşı müəyyən etmək üçün əlavə tədqiqatlar aparırlar.

Tədqiqatın başqa müəllifi Helen Petousis-Harris, "Məlumat tablosunu ictimaiyyətə təqdim etməklə biz səhiyyə sənayesi və ictimaiyyətlə daha çox şəffaflıq və daha güclü ünsiyyəti dəstəkləyə bilirik" deyib. O, Covid-19 peyvəndindən sonra görülən nadir siqnalları aşkarlasa da, elm adamları bu tapıntıların "onların əlaqəsini təsdiqləmək və klinik əhəmiyyətini qiymətləndirmək üçün əlavə araşdırmaya ehtiyacı olduğunu" söyləyirlər.

Oxunma sayı 278