Alimlər yeni bir ilkə imza atdılar

11:57 16.02.2024 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Çin alimləri ilk dəfə olaraq xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyini (KOAH) bərpa edə biləcək müalicə üsulunu hazırlayıblar.

Hafta.az-ın yazdığına görə, KOAH, ağciyərlərdə bronx deyilən hava kisələrinin tıxanması nəticəsində tənəffüs çətinliyi, öskürək və nəfəs darlığı kimi şikayətlərə səbəb olur.

Alimlər müəyyən ediblər ki, bu proses zamanı sağlam qalan əcdad hüceyrələrinin bir qismini zədələnmiş hüceyrələrdən ayırıb çoxaldaraq xəstəliyin geriləməsi mümkündür. Progenitor hüceyrələr digər hüceyrə növlərinə çevrilmə qabiliyyətinə malikdir.

Müalicənin 1-ci faza sınaqlarında, KOAH-dan əziyyət çəkən insanların ağciyərlərindən P63+ adlanan progenitor hüceyrələr bronxoskopiya vasitəsilə çıxarılaraq laboratoriyada üç-beş həftə ərzində yetişdirilib. Prosesin sonunda alimlər milyonlarla klonlaşdırılmış hüceyrə əldə edərək bronxoskopiyadan istifadə edərək KOAH-dan əziyyət çəkən insanların ağciyərlərinə yerləşdiriblər.

6 aydan sonra aparılan müayinələrdə KOAH-ın müxtəlif mərhələlərində olan 17 xəstədə ciddi əlavə təsirlərin və şişin olmadığı müşahidə edilib. Bəzi xəstələrin səhhətində problemlər yarandığı, lakin bunun hüceyrə transplantasiyası ilə deyil, bronxoskopiya zamanı yaranan problemlərlə bağlı olduğu bildirilib.

Müayinələrdə xəstələrin ağciyərlərinin dəm qazının yayılma qabiliyyətinin müalicə almayanlara nisbətən yaxşılaşdığı müşahidə edilib. Bu tutum ağciyərlərdən qana nə qədər karbonmonoksitin keçdiyini göstərir.

Bundan əlavə, müalicə alan xəstələrin 6 dəqiqəlik yerimə testindən keçdikləri və 6 aydan çox 30 metr yeriyə bildikləri müəyyən edilib. Bunun "klinik mənada fiziki məşq qabiliyyətinin əhəmiyyətli dərəcədə artması" olduğu deyilib.

“Science Translational Medicine” elmi jurnalında çərşənbə günü dərc edilən araşdırmada, 6 aylıq müddətdən sonra xəstələrin ümumi həyat keyfiyyətinin yüksəldiyi bildirilib.

Tongji Universitetində çalışan tədqiqatın müəlliflərindən Zuo Vey, tapıntılar haqqında deyib: "Biz müəyyən etdik ki, P63+ progenitor hüceyrə transplantasiyası KOAH olan insanların ağciyər funksiyasını yaxşılaşdırmaqla yanaşı, nəfəs darlığı, nəfəs darlığı kimi simptomları da yüngülləşdirib, idman etmək qabiliyyəti yaxşılaşıb və davamlı öskürək azalıb".

Təcrübənin ilk mərhələsinin müvəffəqiyyətlə keçdiyinə diqqət çəkən Zuo, ata hüceyrə nəqlinin ətraflı şəkildə tədqiqi üçün daha böyük bir qrupun araşdırılması lazım olduğuna da diqqət çəkib. Alim bildirib ki, tədqiqatları irəli aparmaq üçün 2-ci mərhələyə hazırlaşırlar.

Oxunma sayı 235