NASA Ayda zəlzələləri ölçəcək

10:00 22.04.2024 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

NASA növbəti insanlı Ay missiyasında zəlzələləri aşkar etmək üçün Yerin peykinə seysmoqraf yerləşdirəcək.

Hafta.az-ın “İndian Express”ə istinadən yazdığına görə, Ay Ətraf Mühitinin Monitorinq Stansiyası (LEMS) 2026-cı ildə həyata keçirilməsi planlaşdırılan “Artemis 3” missiyasında astronavtların Aya aparacaqları ilk üç faydalı yükdən biri olmağa namizəddir. Özü ilə işləyən bu kompakt seysmoqraf Ayın cənub qütbündə zəlzələlərin yaratdığı yer hərəkətlərini davamlı olaraq izləyəcək.

“Apollon” missiyalarında insanların Yerin peykinə sonuncu dəfə ayaq basması zamanı Ayın səthinə seysmoqraflar yerləşdirilib və orada ilk zəlzələlər aşkar edilib. Lakin 1969-1972-ci illər arasında təşkil edilən bu missiyalar Ayın ekvatoruna yaxın və Yerə baxan tərəfi haqqında məlumat toplayıb. NASA-nın yeni missiyası ilə Ayın cənub qütbündəki seysmik məlumatlara daxil olmaq bu bölgənin insan həyatı üçün uyğun olub olmadığını öyrənmək üçün vacibdir.

Ayın səthində üç aydan iki ilə qədər fəaliyyət göstərməsi planlaşdırılan LEMS-in burada geofiziki fəaliyyətləri uzun müddət təkbaşına ölçməsi gözlənilir.

“Artemis 3” astronavtlarını müşayiət etməyə namizəd olan digər alətlər Kənd Təsərrüfatı Florasına Ay Təsirləri Aləti və Ay Dielektrik Analizatorudur.

Ayda baş verən zəlzələlər əsasən Yer və onun peyki arasındakı cazibə qüvvəsindən qaynaqlansa da, bu cazibə qüvvəsi də gelgitlərə səbəb olur. Digər səbəb isə Ayın səthinin gündüz müsbət 121 dərəcədən gecə mənfi 133 dərəcəyə enə bilməsidir. Bu böyük temperatur dəyişiklikləri Ayın genişlənməsinə və yığılmasına səbəb olaraq zəlzələlər yaradır. Buna görə də, seysmik məlumatlar Ayın səthi altında nə baş verdiyini başa düşməyə kömək edəcək.

Oxunma sayı 149