Həyat olan planet kəşf edildi - YERDƏN 31 İŞIQ İLİ UZAQDA

16:40 03.02.2023 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Astronomlar ölçülərinə görə Yer kürəsinə bənzəyən və həyat şəraitinin mövcud ola biləcəyi nadir planet kəşf ediblər. 

Hafta.az-ın yazdığına görə, tədqiqatçılar "Wolf 1069b" adlandırdığı planetlə bağlı dəqiq araşdırmalara başlayıblar. Astronomy & Astrophysics jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə "Wolf 1069b" adlı planet Yerdən 31 işıq ili məsafədə yerləşir. Yəni saniyədə 300 min kilometr məsafədə hərəkət edən peyklə ora 31 ilə çatmaq mümkündür. 

Tədqiqatçıların fikrincə, yeni kəşf edilən planetdə həyatın yaranması üçün əlverişli şərait var.

Günəş sistemindən kənarda olan planetlərin tədqiqi mövcud texnologiyaya görə çox çətindir. Texnologiyadakı inkişaflar və kosmosun tədqiqinin hazırkı vəziyyəti həqiqətən təsiredicidir, lakin günəş sistemindən kənarda planetləri tapmaq üçün istifadə edilən texnologiyalar kiçik planetlərdən çox böyük olanları tapmaqda müvəffəqiyyətlidir. Buna görə də tədqiqat zamanı 5200-dən çox Günəşdənkənar planet aşkar edilsə də, onların 1,5 faizindən azının kütləsi Yerdən 2 dəfə azdır. Onlardan ən azı 10-u öz ulduzunu ətrafında elə dönür ki, səthində buz və ya qaz deyil, təmiz mayenin qalmasına şərait yaranır. 

Yeni kəşf edilən planetin də kütləsi Yerinki kimi 1,36-dır. O öz ulduzu ətrafında dövrünü 15,6 günə tamamlayır və yerlə günəş arasındakı məsafənin beşdə biri məsafədə öz ulduzunun ətrafında dövr edir. "Wolf 1069b" öz ulduzuna çox yaxın olsa da, onun ulduzu Günəşdən çox kiçikdir. Çünki "Wolf 1069"un ətrafında fırlandığı ulduz günəş qədər böyük olsaydı, bu planet yaşamaq üçün çox isti olardı. Lakin "Wolf 1069" "qırmızı cırtdan" kateqoriyasındadır ki, bu da günəşimizdən xeyli kiçik və soyuqdur. Bu cür ulduzların yaşayış zonaları bizim günəş sistemimizdən xeyli qısadır. 

Qeyd edək ki, Günəş sistemində yaşayış sahəsi Venera ətrafında başlayıb Marsa qədər uzanır.

"Wolf 1069b" öz ulduzuna yer-günəş məsafəsindən 15 dəfə yaxın olsa da, məruz qaldığı radiasiya yerin günəşdən aldığı radiasiyanın təxminən 65 faizini təşkil edir.

Təbii ki, bir planetdə yaşamaq ehtimalına gəlincə, planetin ulduza yaxın olmasından başqa bir çox tələblər var. Atmosferin olması istiliyi tuta və orta temperaturu yüksəldə bilər, lakin atmosfer qalın olmalıdır.

Marsın atmosferi var, lakin onun orta temperaturu -65 dərəcə Selsidir. Qırmızı planet Marsın atmosferinin digər mənfi cəhəti onun Yerdəki kimi qoruyucu qlobal maqnit sahəsinin olmamasıdır. Mütəxəssislər, mövcud məlumatların işığında "Wolf 1069b"nin də maqnit sahəsinin ola biləcəyini düşünürlər.

Yaşayış dünyasında başqa bir problem var, o da qravitasiya kilididir. Yəni daha böyük cismin orbitində dövr edən cismin fırlanmasının qarşısı daha böyük cismin cazibə qüvvəsi ilə alınır.

Qırmızı cırtdan ulduzların yaşayış zonaları özlərinə o qədər yaxındır ki, bir çox yaşaya bilən bu cür planetlər eyni vəziyyətdədir. Xülasə olaraq, planet fırlanmır, bir tərəfi həmişə gündüz, digər tərəfi isə gecədir. Yerdən baxanda həmişə Ayın eyni tərəfinin görünməsinin səbəbi də elə budur.

Araşdırmalara görə, bu planetdə yaşamaq mümkündür, xüsusən də gecə ilə gündüz arasındakı işıqlandırma halqası bölgəsində.

Lakin "Wolf 1069b"nin simulyasiya edilmiş temperatur xəritəsi göstərir ki, planetdəki maye su planetin birbaşa ulduza baxan hissəsində ola bilər.

Oxunma sayı 2174