Soçi yaxınlığındakı Orel-İzumrud kəndindəki fermerlər Rusiyada yetişdirilən ilk banan partiyasını yığıblar. Bu nailiyyət süni intellekt və digər rəqəmsal texnologiyaların köməyi ilə əldə edilib. İndi bu innovativ fermerlər dövlət dəstəyi ilə belə bananların sayını artırmağı hədəfləyirlər. Bəs Rusiyada, xüsusən də sənaye miqyasında banan yetişdirmək məntiqlidirmi?
Hafta.az yazır ki, mağazanın piştaxtasında "Rusiyada istehsal olunub" etiketli banan təsəvvür edin. Və bu, Ekvador bananından daha dadlıdır. Soçidəki fermerlərin məqsədi məhz budur. İlk yerli banan məhsulu rəqəmsal texnologiyalar və süni intellektdən istifadə edərək istixanalarda yetişdirilib. Müxtəlif "banan ölkələrində" təcrübə qazanan süni intellekt temperaturu və suvarmaya nəzarət edir və onlarla videokamera vasitəsilə tropik meyvələrin yetişməsini izləyir. Layihənin rəqəmsal infrastrukturu rus proqramçıları tərəfindən hazırlanıb və proqram təminatı da yerlidir. Gübrələr yalnız mineral və üzvi maddələrdən ibarətdir.
Subtropik Kənd Təsərrüfatının İnkişafı Akademiyasının baş direktoru Andrey Platonov bunun "xəyal" olduğunu deyir. Platonov bildirib ki, "Dad mağazadan alınan bananlardan daha yaxşıdır, çünki onlar gəmi anbarlarında deyil, bitkinin üzərində yetişir. Laboratoriya müqayisəli təhlili maqnezium və kaliumun daha yüksək səviyyəsini göstərib. Mikroelementlər baxımından bizim bananlar daha üstündür".
Platonov əlavə edib ki, onlar ilk dəstəni nümayəndələr onları dadıb və hamı onları çox bəyənib. Onun hesablamalarına görə, Rusiyanın satış məqsədilə banan yetişdirməsi üçün 10 min hektar istixanaya ehtiyacı var. Hazırda bu istixanaların sayı kifayət qədər deyil və onların tikintisi çox bahadır. Bundan əlavə, istixanaların işıqlandırma, istilik və suvarma kimi istismar xərcləri istehlakçıya ötürüləcək.
Tver Dövlət Universitetinin Botanika Bağının direktoru Yuri Naumtsev qeyd edir ki, onlar bir istixanada təxminən 30 kiloqram ağırlığında bir dəstə banan əldə edirlər, lakin sənaye miqyasında xərcləri hesablayarkən bütün amillər (istixana kompleksinin tikintisi, optimal temperatur və rütubət dəstəyi, intensiv əkinçilik texnikaları, gübrələr, mühafizə materialları, istilik, işıqlandırma, əməkhaqqı, logistika) nəzərə alınmalıdır. Naumtsev deyib: "Bütün bunları cəmlədikdə, vahid məhsulun maya dəyərinin Ekvador və ya Kolumbiya bananları ilə müqayisədə nə qədər rəqabətli olacağını görə bilərsiniz".
“Fruitnews” xəbər agentliyinin baş meneceri və "Yakut Akademiyası" layihəsinin rəhbəri İrina Koziy deyir ki, hazırda banan becərilməsi daha çox elmi və təcrübi məsələdir, lakin Soçidəki fermerlərin uğurunu gözardı etmək olmaz. Koziy qeyd edir ki, ağıllı istixanalar artıq məşhurdur və əsas turistik məkana çevrilə və ya hətta varlı niş istehlakçı qrupuna banan satışına səbəb ola bilər. "Kilosuna 1500 rubl ödəməyə hazır istehlakçılar var. Lakin bu şəkildə kütləvi məhsul istehsal etmək mümkün deyil. Dövlət subsidiya verərsə, qiymətlər düşə bilər, lakin bu cür subsidiyalar kütləvi miqyasda mümkün deyil", - Koziy deyib.
