Türkiyə Milli Kosmos Proqramı çərçivəsində müstəqilliyini və kosmosda varlığını gücləndirməyi hədəfləyir. “Kosmik Liman Layihəsi” ilə özəl sektora xidmət göstərilməsi və beynəlxalq müştərilərin peyk buraxılış tələblərinin qarşılanması nəzərdə tutulur.
Hafta.az-ın yazdığına görə, Türkiyə bu proqram çərçivəsində "Kosmos Limanı və Kosmosa Müstəqil Giriş" məqsədilə müstəqil şəkildə atış imkanı qazanmağı hədəfləyir.
Kosmodromun yaradılması istiqamətində müvafiq qurumlar və bəzi sənaye şirkətləri tərəfindən işlər davam etdirilir. Kosmik Liman Layihəsinin həyata keçirilməsi üçün ən uyğun bölgələrdən biri Somali hesab edilir, onu Ekvator xəttinə yaxın olan ölkələr izləyir.
Milli Kosmik Proqram yerli və milli kosmik gəmilərin fəzaya müstəqil şəkildə göndərilməsini və buraxılış texnologiyaları üçün dayanıqlı, rəqabətədavamlı sənaye ekosisteminin yaradılmasını təmin edəcək.
Eyni zamanda proqram çərçivəsində kritik kosmik texnologiyalarda milliliyi təmin etmək üçün yerli və milli buraxılış aparatları hazırlanacaq, tədqiqat və təkmilləşdirmə fəaliyyətləri və sınaq prosesləri həyata keçiriləcək. Kosmik texnologiyalar üçün infrastruktur, alt sistemlər və avadanlıqlar lokallaşdırılacaq və bu sahədə çatışmazlıqlar aradan qaldırılacaq.
Bundan əlavə, ilk mərhələdə LEO (Low Earth Orbit) və GEO (Geosinchronous Earth Orbit) kimi yerlərə milli peyklər buraxılacaq və gələcəkdə beynəlxalq müştərilərin peyk buraxılış tələbləri qarşılanacaq.
Milli Kosmik Proqramın 2022-2030-cu illəri əhatə etməsi planlaşdırıldığı halda, dünyada bu sahədə baş verən hadisələri yaxından izləmək məqsədəuyğundur. İnsanlı kosmik missiyadan sonra hədəflər arasında Ay ilə ilk əlaqənin qurulması, yeni nəsil peyklərin hazırlanması sahəsində dünya ilə rəqabət edə biləcək ticarət markasının yaradılması, Türkiyə üçün regional yerləşdirmə və zamanlama sisteminin işlənib hazırlanması nəzərdə tutulur. Eyni zamanda kosmosa çıxışın təmin edilməsi və kosmos limanı biznesinin yaradılması, sərmayə yatırmaqla kosmik hava və ya meteorologiya sahəsində səriştənin artırılması, Türkiyədə yerüstü obyektlərin daha da inkişaf etdirilməsi və yerüstü kosmosda müşahidələrin aparılması bu proqrama daxildir.
Ayın Tədqiqat Proqramı ilə hazırlanan ilk kosmik gəmidə bütün proseslərin başa çatdırılması və nəqliyyat vasitəsinin 2026-cı ildə orbitə buraxılması planlaşdırılır. Proqramın birinci mərhələsi olan AYAP-1 çərçivəsində Ayın orbitdən tədqiqi və səthlə ilk təmasın həyata keçirilməsi, ikinci mərhələdə isə AYAP-2 layihəsi ilə yumşaq eniş üsulu ilə səthə eniş həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur. Bu səylər Türkiyənin “göy yurdunda” gücünü gücləndirmək məqsədi daşıyır.
