İran ordusu açıq dənizlərdə gəmilərə hücumu simulyasiya edən əməliyyatda pilotsuz uçuş aparatları (PUA) ilə dənizdəki hədəflərə qarşı təlim keçirib. Bu, Britaniyanın İranın “balistik raket texnologiyasından istifadə edərək” peyk buraxmasını pislədiyi bir vaxta təsadüf edir.
Hafta.az-ın yazdığına görə, sözügedən təlimlər İran ordusunun quru, hava və dəniz qüvvələri, eləcə də elektron döyüş bölməsinin iştirak etdiyi hərtərəfli hərbi təlimlərin ikinci günündə baş tutub. Bu qüvvələr əvvəllər İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) qüvvələrinə müxtəlif tipli PUA-ların istifadəsi üzrə təlim keçmək üçün ayrılmış avadanlıqlardan istifadə ediblər.
“Tasnim” və “Fars” xəbər agentliklərinin dərc etdiyi fotolarda konstruksiyası İranın qanadlı raketlərinə bənzəyən 500 kilometr mənzilli “Kerrar” PUA-larının buraxılışı əks olunub. İran ordusundan verilən açıqlamaya görə, bölmələr hərbi qərargahlara, idarəetmə otaqlarına, silah anbarlarına, raket sistemlərinə və yanacaq anbarlarına İHA hücumları həyata keçirmək üçün təlim keçib.
İran Tələbələr Xəbər Agentliyi (İSNA) təlimlərlə bağlı bir rəsminin açıqlamasına istinadən bildirir ki, ordunun Mülki Müdafiə Qüvvələrinin nəzarətində olan Kerrar İHA-ları səhrada quru platformasından hava platformasına qədər döyüş qabiliyyətlərini təkmilləşdirmək üçün ilk dəfə təcrübə keçirib. Açıqlamada qeyd edilib ki, sözügedən PUA-lar hazırda hava döyüşlərində fəaliyyət göstərmək üçün nəzərdə tutulmuş “yer-yer” raketləri ilə təchiz edilib. Təlimin sözçüsü Əli Rza Şeyx belə İHA-ların istifadəsinin "çox mürəkkəb proses" olduğunu və bunun "effektiv qarşısının alınmasını təmin edəcəyini" söyləyib.
Belə İHA-ların sayını artırmaq planını “hava döyüşü qaydalarının yeni tərifini vermək” kimi izah edən Şeyx, gizli təsnifatlara varmaqdan imtina edib. Şeyx deyib:”İHA-lar taktiki müdafiə qabiliyyətini təkmilləşdirməyə, quru platformasından hava platformasına hava hücumundan müdafiə çevikliyini artırmağa və şəxsi heyətin istifadəsi ilə bağlı xərcləri, hərəkətliliyi və riskləri azaltmağa kömək edir.
İran Ordusu Hava Hücumundan Müdafiə komandiri Əli Rza Səbahifərd PUA-ların əks PUA-lar tərəfindən dayandırılaraq məhv edilməsindən məmnunluğunu ifadə edib. Sabahifərd, "Bu hadisə ilk dəfə baş verdi və bir İHA-nı başqa bir İHA ilə məhv etməyi bacardıq" deyib.
İran Ordusu Hərbi Hava Qüvvələrinin komandanı Həmid Vahidi bildirib ki, onun qüvvələri “bir an belə PUA-ların imkanlarını artırmaqdan yayınmayacaqlar”. Vahidi qüvvələrinin Kaman 12 PUA-nı idarə etdiyini xatırladaraq, səkkiz kiloqramlıq Kaim PUA raketləri ilə altı kilometrə qədər məsafəni vurduqlarını bildirib.
İran ordusu son iki ildə İHA və raketlər də daxil olmaqla yeni silahlar əldə edib, SEPA-nın illərdir bu silahlar üzərində səlahiyyəti olub.
İran ordusunun təlimi nüvə sazişinin təqvimində nəzərdə tutulan “gün batımı bəndi”ndən təxminən iki həftə əvvəl keçirilir. Müvafiq olaraq, ballistik raketlərə və PUA-lara qarşı sanksiyaların İranın nüvə sazişinin öhdəliklərinə əməl etməyə rəsmi razılıq verməsindən sonra beşinci ildə ləğvi planlaşdırılır.
ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Trampın administrasiyası SEPAH-ın regional fəaliyyəti və ballistik raket proqramının inkişafı kimi səbəblərə görə 2018-ci ilin may ayında nüvə sazişindən çıxmışdı. Bunu o zaman ABŞ administrasiyası nüvə sazişinin iflası kimi şərh edirdi.
Dörd il əvvəl İran nüvə sazişindən tamamilə çıxmadan üzərinə götürdüyü öhdəliklərdən imtina etməyə başlayıb. Co Bayden administrasiyası nüvə sazişini canlandırmaq üçün diplomatiyaya müraciət etdiyi üçün Tehran saziş üzrə öhdəliklərinin əksəriyyətini dayandırıb. Hazırda uranın zənginləşdirilməsi 60 faizə çatıb ki, bu da nüvə silahı istehsalı üçün lazım olan məbləğə yaxındır.
Avropa gücləri İranın Ukraynaya qarşı müharibədə istifadə olunan PUA-ların Rusiyaya çatdırılmasında rolu və nüvə sazişinə əməl etməməsi səbəbindən oktyabrın 18-də ləğvi planlaşdırılan sanksiyaları davam etdirəcəklərini bildiriblər.
Ötən həftə SEPAH üçüncü hərbi peykini ballistik raket texnologiyasından istifadə edən raketlə Yer orbitinə çıxarıb. Qərbdə bunun İranın 4500 kilometrə qədər məsafəyə malik qitələrarası raketlər təqibi üçün pərdə ola biləcəyi ilə bağlı qorxularını artırır.
Böyük Britaniya Xarici İşlər Nazirliyinin internet saytında yerləşdirilmiş bəyanatda aşağıdakı ifadələr yer alıb: “Sentyabrın 27-də İran uzaqmənzilli ballistik raket sisteminin yaradılması üçün lazım olan texnologiyadan istifadə edən Qasid kosmik raketindən yararlanaraq “Nur-3” peykinin orbitə çıxarılmasında uğur qazandığını elan edib. İranın hərəkətləri beynəlxalq məhdudiyyətlərə məhəl qoymadığını nümayiş etdirir və rejimin qlobal təhlükəsizliyə ciddi təhdid yaratdığını bir daha bəyanlayır. Böyük Britaniya tərəfdaşları ilə birlikdə İranın nüvə silahı hazırlamasının qarşısını almaq üçün bütün diplomatik addımları atmağa və rejimin məsuliyyətə cəlb olunmasına sadiqdir.
-1782311317.jpg&h=173&w=263&zc=1&q=80)
