İlkin məlumatlara görə, yanvar ayında Türkiyənin Rusiyaya ixracı illik 39 faiz azalaraq 631 milyon dollar enib.
Hafta.az-ın Euronews-a istinadən yazdığına görə, ABŞ-ın Rusiya ilə iş görən maliyyə şirkətlərinə qarşı sanksiya təhdidi Türkiyə-Rusiya ticarətinə ağır zərbə vurub. Məsələdən xəbərdar olan mənbələrə görə, bu həm idxal olunan neft, həm də Türkiyə ixracatı üçün bəzi ödənişləri pozub və ya yavaşladıb.
Mənbələr qeyd edir ki, ən çox təsir qeyri-neft ticarətinə aiddir.
Mövzu ilə bağlı açıqlama verən mənbə, "Xüsusən də maşın ixracı hərbi texnika ilə oxşarlığına görə dayanıb. Əsl problem Türkiyənin etməli olduğu deyil, alacağı ödənişdə ortaya çıxır. Bu, nə qədər tərəddüd etdiyini göstərir. Türkiyə bankları sanksiyalara doğru gedir” deyə bildirib.
ABŞ Dövlət Departamentinin yüksək rütbəli rəsmisi “Reuters”ə bildirib ki, türk banklarının cari işlərini nəzərdən keçirməsi və Rusiya müştəriləri üçün uyğunluq proqramlarını sərtləşdirməsi xəbərindən məmnundurlar.
Rəsmi davam edib: "Prezidentin dekabrın 22-də Rusiya sanksiyaları haqqında sərəncamı əvvəllər söylədiyimizi təsdiqlədi: xarici maliyyə qurumları Rusiyanın hərbi fəaliyyətinə fayda verən və ya bizim tədbirlərimizdən yan keçməyə imkan verən əməliyyatların həyata keçirilməməsinə görə məsuliyyət daşıyırlar. Ötən il türkiyəli tərəfdaşlarımızla geniş müzakirələr apardıq. Yanvar ayı ticarət məlumatlarını aldıqdan sonra təhlil edəcəyik. Bu müzakirələrin davamını səbirsizliklə gözləyirik”.
Məsələ ilə yaxından tanış olan dörd mənbə bildirib ki, ödənişlə bağlı problemlər türk banklarının öz bizneslərini nəzərdən keçirməsi və Rusiya müştəriləri ilə uyğunluğu sərtləşdirməsi ilə bağlıdır.
Neft sənayesindən olan iki mənbə vəziyyətin Türkiyənin xam neft tədarükünü pozmadığını, ancaq az sayda yüklərin gecikməsinə səbəb olduğunu bildirib.
O da bildirilib ki, Rusiya neft ixracatçıları iki-üç həftədir Türkiyədən ödəniş almırlar.
Ödənişlər məsələsi ilə tanış olan türk mənbə, "Xüsusilə dekabrın sonunda yeni sanksiyalardan (təhlükədən) sonra Rusiyaya bəzi enerji ödənişlərini etmək çətinləşib və hətta proses pozulub. Əvvəlcə razılaşdırılmış üsul dəyişdirilməli və ya ödəniş təxirə salınmalı idi, lakin daşınma davam edib. Karqo daşımalarda da problemlər ola bilər” deyib.
Türkiyənin sənaye və maliyyə sektoru mənbələri, həssas mövzularda danışmaq səlahiyyəti olmadığı üçün ödəniş və ticarətdəki aksamaları anonimlik şərti ilə qiymətləndirib.
Səlahiyyətlilərə görə, ödəmə problemləri dekabrdan sonra başlayıb. Əsas diqqət neft idxalına yönəlməyib, lakin bu, narahatedici bir prosesdir. Eynilə, gündəlik fəaliyyətə təsir etməyib, lakin hər an problem yarana biləcəyi təəssüratını yaradır.
Rusiya-Türkiyə ödənişlərinin pozulması dekabrın 22-də Baydenin Rusiyaya sanksiyalardan yayınmağa kömək edən firmaları ABŞ maliyyə sisteminə çıxışını itirmək riski ilə hədələyən sərəncam imzaladıqdan sonra başlayıb.
Fərmanda ABŞ-ın sanksiyalarının hədəfində olanlarla iş aparan maliyyə qurumlarının da diqqət mərkəzində olduğu bildirilib.
Kreml fevralın 1-də Türkiyə banklarının ABŞ-ın “aqressiv” təzyiqi səbəbindən Rusiya müştəriləri üçün qaydaları sərtləşdirdiyini bildiyini və həll yolu tapmaq üçün Türkiyə ilə birlikdə çalışdığını açıqlayıb.
Rusiya Mərkəzi Bankının rəhbəri Elvira Nabiullina xarici ticarət əməliyyatlarında hesablaşma və logistika ilə bağlı əlavə çətinliklərin olduğunu bəyan edib.
Türk bankir bankların sanksiyalarla bağlı "son dərəcə ciddi" prosedurlara malik olduğunu və onların uyğunluq departamentlərinin bütün əməliyyatları diqqətlə yoxladığını söyləyib.
Başqa bir bankir, "Bu məsələ çox həssasdır və bankların uyğunluq şöbələri bu məsələyə diqqət yetirir" deyib.
