Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) müharibənin yaratdığı humanitar böhranın dərinləşdiyi bir vaxtda, 2026-cı ildə Sudan Humanitar Yardım Fonduna 500 milyon dollar ianə edəcəyini açıqlayıb.
Hafta.az yazır ki, məlumatlarda bütün əhalinin təxminən yarısı olan 30 milyondan çox sudanlının təcili yardıma ehtiyacı olduğu və BƏƏ-nin töhfəsinin münaqişədən təsirlənən mülki şəxslərin qida, səhiyyə, təmiz su, sığınacaq və digər həyati əhəmiyyətli ehtiyacları ödəməyi hədəflədiyi vurğulanıb.
Bu öhdəlik, bölgədəki ən mürəkkəb humanitar böhranlardan birini cilovlamaq üçün beynəlxalq səylərə güclü təkan verməklə yanaşı, BƏƏ-nin proaktiv və hərtərəfli dəstək yanaşmasını da əks etdirir.
2025-ci ilin noyabr ayına olan məlumata görə, 2015-2025-ci illər ərzində Sudana göstərilən BƏƏ yardımının ümumi dəyəri təxminən 4,24 milyard dollara çatıb. Bu dəstək humanitar yardım, inkişaf, səhiyyə, təhsil və infrastruktur sektorlarını əhatə edirdi.
2023-cü ilin aprel ayında müharibənin başlamasından bəri BƏƏ yalnız Sudan xalqını dəstəkləmək üçün 784 milyon dollar ayırıb. Yardımın qərəzsiz və təhlükəsiz çatdırılmasını təmin etmək üçün Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və digər beynəlxalq qurumlarla tərəfdaşlıqlar qurulub.
BƏƏ Sudan məsələsinə toxunan beynəlxalq platformalarda aktiv iştirakını gücləndirib. Bu kontekstdə, 2025-ci ilin fevral ayında Əddis-Əbəbədə keçirilən yüksək səviyyəli humanitar konfransda 200 milyon dollarlıq öhdəlik elan edib.
2025-ci ilin oktyabr ayında BMT Təhlükəsizlik Şurasının iclasında Əl-Fəşirdə humanitar əməliyyatları dəstəkləmək üçün əlavə 100 milyon dollar ayrılacağı, bunun BMT agentlikləri və tərəfdaş təşkilatlarla əməkdaşlıqda istifadə ediləcəyi elan olunub.
BƏƏ yardım çatdırılması üçün beynəlxalq QHT-lərə və BMT agentliklərinə əsaslanan bir mexanizm qəbul edib. Bu çərçivədə minlərlə ton ərzaq və tibbi ləvazimatlar daşıyan 162 təyyarə və gəmi Sudana göndərilib. Bu səylərin bir hissəsi olaraq, münaqişə zonalarındakı əsas ehtiyacları ödəmək məqsədilə Əl-Fəşir şəhərində məcburi köçkün mülki şəxslər üçün bölgəyə 800 ton təcili ərzaq yardımı çatdırılıb.
BƏƏ-nin yardımı yalnız Sudanla məhdudlaşmadı, o, həmçinin Sudan qaçqınlarını qəbul edən qonşu ölkələrə də çatdı. Bu kontekstdə Çada 5542 ton ərzaq və humanitar yardım göndərildi, içməli su təmin etmək üçün beş su quyusu qazıldı.
Uqandaya 200 ton yardım çatdırıldı və 11 səhiyyə müəssisəsinə dəstək verildi. Cənubi Sudana 300 ton ərzaq təchizatı göndərildi. Bu addımlar böhranın regional təsirlərini həll etmək üçün vahid yanaşmanın bir hissəsi kimi həyata keçirildi.
2025-ci ilin mart ayında BƏƏ sudanlı qaçqınlara xidmət göstərmək üçün üç səhra xəstəxanası qurdu. Bunlara Cənubi Sudanın Şimali Bəhr əl-Qəzal əyalətindəki Madol Xəstəxanası və Çadın Amdjarass və Abéçe şəhərlərində iki xəstəxana daxil idi. Bu müəssisələr ümumilikdə 90 mindən çox xəstəyə müalicə təmin etdi. Bundan əlavə, ÜST və digər BMT agentlikləri ilə əlaqələndirilərək, Sudanın 14 əyalətində 127 səhiyyə müəssisəsinə dəstək verildi.
BƏƏ Sudanda fəaliyyət göstərən BMT agentliklərinə 70 milyon dollar ayırıb. Bu maliyyələşdirmə Ümumdünya Ərzaq Proqramı, BMT QAK, ÜST, UNICEF, FAO və Humanitar İşlərin Koordinasiyası Ofisi arasında bölüşdürülüb. Sudanlı qaçqınları qəbul edən qonşu ölkələrin yükünü yüngülləşdirmək üçün əlavə 30 milyon dollar ayrılıb.
Ən həssas qrupları qorumaq strategiyasının bir hissəsi olaraq, sudanlı qadın qaçqınları dəstəkləmək üçün 10,25 milyon dollar ayrılıb. Bu yardım ÜST, BMT-nin Əhali Fondu, Qadınlar üçün Sülh və Humanitar Fəaliyyət Fondu və BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı vasitəsilə təmin edilib. Təhsil sahəsində UNICEF ilə əməkdaşlıq çərçivəsində Çad və Cənubi Sudanda məktəblərin bərpası həyata keçirilib və sudanlı qaçqın uşaqlar üçün təhsil proqramları maliyyələşdirilib.
Məlumatların və yardım kanallarının müxtəlifliyi BƏƏ-nin Sudan böhranına hərtərəfli yanaşma tətbiq etdiyini göstərir. Bu yanaşma həm daxili, həm də beynəlxalq ehtiyacları ödəməyi, təcili humanitar yardımı həyati əhəmiyyətli sektorlara dəstək ilə balanslaşdırmağı hədəfləyir. Bu mənzərə BƏƏ-nin beynəlxalq əməkdaşlıq əsasında həyata keçirilən humanitar roluna sadiqliyini təsdiqləyir və müasir Sudan tarixinin ən çətin dövrlərindən birində mülki əhalinin əzablarını yüngülləşdirmək üçün qətiyyətli səylərini əks etdirir.
