Paytaxt Yeni Dehlidən bir saatdan az məsafədə olmasına baxmayaraq, Hindistanın Loni şəhəri arzuolunmaz ad qazanıb. İsveçrədə yerləşən IQAir şirkətinin məlumatlarına görə, şəhər ötən il dünyanın ən çirkli havasına sahib şəhər kimi qeydə alınıb.
Hafta.az yazır ki, sənaye müəssisələrindən çıxan tüstü, ağır nəqliyyat vasitələrinin işlənmiş qazları və tikinti sahələrindən çıxan toz, şəhərdə təxminən 700 min insanın sağlamlığını təhdid edən zəhərli bir qarışıq yaradır.
“CNN International”ın məlumatına görə, 45 yaşlı elektron rikşa sürücüsü Manoj Kumar vəziyyəti belə yekunlaşdıraraq deyib: "Öskürməyi unudun, burada nəfəs almaq belə çətindir".
Başqa bir sakin Məhəmməd Mohmin Xan çirklənmənin qaçılmaz olduğunu bildirib və deyib: "Burada günün 24 saatı çirkli hava var, hara getsəniz, sizi izləyir".
IQAir-in ölçmələrinə görə, Lonidə incə hissəciklərin (PM2.5) orta səviyyəsi 112.5-ə çatıb. Bu dəyər Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı tərəfindən müəyyən edilmiş təhlükəsiz limitdən 22 dəfə çoxdur.
Mütəxəssislərin fikrincə, PM2.5 hissəcikləri nəfəs aldıqda ağciyər toxumasına keçə və qan dövranına daxil ola bilər. Bu, uşaqlarda astma, ürək və ağciyər xəstəlikləri, xərçəng və koqnitiv inkişaf problemləri ilə əlaqələndirilir.
Şəhərdə bir klinika idarə edən Dr. Anil Sinqh, son beş ildə tənəffüs problemləri ilə əlaqədar müalicə axtaran xəstələrin sayında əhəmiyyətli bir artım olduğunu bildirərək deyib: "Uşaqların, xüsusən də azyaşlı uşaqların astma simptomları göstərdiyini görürük. Burada ətraf mühit amilləri həlledici rol oynayır".
IQAir-in 2025-ci il hesabatına görə, dünyanın ən çirkli şəhərləri siyahısında Hindistan və Pakistan şəhərləri fərqlənir. Loni ilə yanaşı, Çindən Hotan, Hindistandan Dehli və Pakistandan Lahor kimi şəhərlər siyahının başındadır.
Bundan əlavə, Hindistan ən çirkli beş şəhərdən üçünə ev sahibliyi edir və Yeni Dehli yenidən dünyanın ən çirkli paytaxtı olub.
Mütəxəssislərin fikrincə, nəqliyyat vasitələrinin və sənaye tullantıları, kənd təsərrüfatı yanma fəaliyyətləri və tikinti tozu ölkədə çirklənmənin əsas səbəblərindəndir. Xüsusilə qış aylarında müşahidə olunan temperaturun tərsinə çevrilməsi çirkli havanın atmosferin aşağı təbəqələrində qalmasına səbəb olur.
Keçən il Dehlidə baş verən şiddətli toz fırtınası Lonidə hava keyfiyyətini daha da pisləşdirib.
Şəhər sakini Xuşi Feroze üç yaşlı uşağının tez-tez allergiya, öskürək və infeksiyalardan əziyyət çəkdiyini bildirib və əlavə edib: "Evimizi gündə iki-üç dəfə təmizləməliyik. Toz hətta ən iç otaqlara da daxil olur".
Hindistan hökuməti 2019-cu ildə 2025-2026-cı illərə qədər hissəcik maddələrinin səviyyəsini 40 faiz azaltmağı hədəfləyən Təmiz Hava Proqramını başlatdı. Lakin mütəxəssislər tətbiqdəki çatışmazlıqlar səbəbindən irəliləyişin məhdud olduğunu bildirirlər.
Keçən il Dehli administrasiyasının bulud toxumlarından istifadə edərək hava çirkliliyini azaltmaq cəhdi uğursuz olub.
Sakinlər həll yoluna pessimist yanaşırlar. 40 ildir ki, ərazidə yaşayan Kumar "Heç nə dəyişməyib" desə də, bəzi vətəndaşlar üçün şəhəri tərk etmək yeganə seçimdir.
Feroze vəziyyəti belə xülasə edib: "Buradan gedəndə özümüzü daha yaxşı hiss edirik. Başqa yerlərdə hava təmizdir. Burada özümüzü yaxşı hiss etmirik".
