"Özbəkistanda gələn il suya qənaət üçün fövqəladə iş rejiminə keçid dövrü olacaq".
Hafta.az-ın yazdığına görə, bunu Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev su ehtiyatlarından səmərəli istifadə tədbirləri ilə bağlı keçirilən müşavirədə bildirib.
İclasda qeyd olunub ki, Özbəkistanda daxili mənbələr suya olan tələbatın cəmi 20 faizini təmin edir. İqlim dəyişikliyini və transsərhəd çayların idarə edilməsində çətinlikləri nəzərə alaraq, 2030-cu ilə qədər respublikada illik su çatışmazlığının 15 milyard kubmetrə qədər olacağı proqnozlaşdırılır.
Su istehlakının 90 faizi kənd təsərrüfatının payına düşür, əhəmiyyətli hissəsi isə səmərəsiz xərclənir. Gillə örtülmüş suvarma sistemlərində illik su itkiləri 14 milyard kubmetr və ya ümumi istehlakın 36 faizini təşkil edir. Bu səbəbdən kanallar 175 min hektar sahəyə kifayət qədər su çatdırmır və ümumi iqtisadi itki 5 milyard dollar qiymətləndirilir.
Prioritet vəzifə kanalların və arxların betonlanması olacaq. Bununla əlaqədar, su sektoru “kanalların betonlanması üçün yüksək təsir ili” elan edib. Gələn il 1500 kilometr, yəni cari ildəkindən 4 dəfə çox betonlanması vəzifəsi qoyulub. 2025-ci ildə ən azı 2 min kilometr kanal betonlanmalıdır.
İkinci mühüm vəzifə suya qənaət edən texnologiyaların tətbiqidir. Hazırda 4,3 milyon hektar suvarılan ərazilərin yalnız 30 faizində suya qənaət texnologiyaları tətbiq edilib. Səbəblərdən biri də suya qənaət texnologiyalarını tətbiq etmiş fermerlərə kreditin bir hissəsinin qaytarılması üçün müəyyən edilmiş mexanizmin olmamasıdır. Buna görə də iclasda yeni maliyyə sistemi müəyyən edilib. Belə ki, suya qənaət texnologiyalarını tətbiq etmək istəyən klaster və fermer təsərrüfatları üçün 5 il müddətinə, 2 il güzəştli, illik 14 faiz faiz ödənişi ilə kredit xətti yaradılacaq.
Üçüncü vacib vəzifə suyun çatdırılması xərclərini azaltmaqdır. Burada qeyd olunur ki, su sərfinin 63 faizi nasos stansiyalarında baş verir ki, onların aşınması 80 faizə qədərdir. Özbəkistanın dövlət başçısı qeyd edib ki, xərcləri azaltmağın və səmərəliliyi artırmağın ən düzgün yolu nasosların modernləşdirilməsi və onların idarə olunmasının özəl tərəfdaşlığa verilməsidir.
Su Təsərrüfatı Nazirliyinə beynəlxalq maliyyə təşkilatları ilə birlikdə nasosların modernləşdirilməsi üzrə üç illik proqram hazırlamaq tapşırılıb. Sahədə müasir idarəetmənin həyata keçirilməsi, su uçotunun aparılması ilə bağlı tapşırıqlar verilib.
