Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Türkiyənin ötən həftə Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatına (ŞƏT) üzvlük əzmini bir daha vurğulamasından sonra ekspertlər Rusiya mətbuatına bu məsələni müzakirə edirlər. Məsələ ondadır ki, Kremlin sözçüsü Dmitri Peskovun da dediyi kimi, Moskva Türkiyənin ŞƏT-ə üzv olmaq niyyətindən xəbərdardır, lakin NATO ilə bağlı bəzi fikir ayrılıqlarının bu prosesi çətinləşdirir.
Hafta.az-ın yazdığına görə, ekspertlər Türkiyənin ŞƏT-ə üzvlüklə bağlı Qərb tərəfindən ciddi təzyiqlərlə üzləşə biləcəyi ilə razılaşırlar. “İzvestiya” qəzetinə danışan ekspertlər Qərbin Türkiyəni ŞƏT-ə üzv olmaqdan çəkindirmək üçün müxtəlif yollara əl atacağını təklif ediblər. Xüsusilə ABŞ-ın Türkiyənin NATO-ya üzvlüyünü və ŞƏT ilə münasibətlərini tarazlaşdırmaq səylərini yaxından izləyəcəyi bildirilir.
Rusiyalı politoloqların fikrincə, Türkiyə ilə Rusiya arasında iqtisadi əlaqələr getdikcə dərinləşir. İki ölkə arasında ticarət həcmi 55 milyard dollara çatıb və bu rəqəmin 100 milyard dollara çatdırılması hədəflənir. Ərdoğan nüvə enerjisi layihələrinin və təbii qaz müqavilələrinin əhəmiyyətini vurğulayıb. Rusiya ilə xüsusilə Akkuyu Atom Elektrik Stansiyasının tikintisi Türkiyənin enerji sahəsində xarici asılılığının azaldılması istiqamətində atılmış böyük bir addım olaraq görülür.
ŞƏT-ə üzvlük Türkiyə üçün bir çox strateji üstünlüklər təqdim edir. Türkiyə Asiya ilə Avropa arasında körpü rolunu gücləndirmək və enerji dəhlizlərində daha effektiv rol oynamaq istəyir. Çinlə əlaqələrini yaxşılaşdırmaq istəyən Türkiyə bu məqsədini ŞƏT-ə üzvlüklə gücləndirməyi hədəfləyir. Bundan əlavə, ŞƏT-in iqtisadi əməkdaşlıq və təhlükəsizlik məsələlərində gördüyü işlər Türkiyənin regional və qlobal arenada daha güclü mövqe qazanmasına kömək edə bilər.
Rusiya Elmlər Akademiyasından politoloq Vladimir Avatkov bildirib ki, Türkiyənin NATO-ya üzvlüyü hazırda məhdudlaşdırıcı amil kimi görünür. Avatkov NATO-nun Soyuq Müharibə dövründən qalma bir quruluş olduğunu və Türkiyənin gələcəyə doğru addımlarını əngəllədiyini deyib. Türkiyənin çoxşaxəli xarici siyasət yürütmə cəhdlərinin Qərbin reaksiyasını çəkdiyini deyən Avatkov Ankaranın gələcəkdə daha müstəqil xarici siyasət yürütə biləcəyini təklif edib.
Politoloq Alina Sbitneva bildirib ki, Türkiyənin Qərblə münasibətlərində güzəştə getmək çətin olacaq və bu vəziyyət Türkiyənin ŞƏT və BRİKS kimi təşkilatlara marağını artırıb. “Türkiyə ŞƏT və BRİKS kimi təşkilatlara qoşularaq Qərb mərkəzli dünya nizamına alternativ yaratmağı hədəfləyir. Lakin Ankara bu prosesdə Qərbin reaksiyası və təzyiqləri ilə üzləşməli olacaq. Türkiyənin çoxşaxəli xarici siyasət səyləri onun Qərblə münasibətlərində yeni çağırışlar gətirəcək”, - o deyib.
