Uruqvay 2010-cu ildə Cənubi Afrikada əldə etdiyi dördüncü yerdən sonra ardıcıl beşinci, ümumilikdə isə 15-ci dünya çempionatında iştirak etməyə hazırlaşır. Gərgin keçən təsnifat mərhələsindən sonra "La Celeste" ("La Selesta" - səmavi-mavilər) Cənubi Amerika zonasında inamlı mübarizə apararaq DÇ-2026 üçün birbaşa vəsiqəni təmin edib.
Marselo Byelsanın rəhbərlik etdiyi komanda ölkənin futbol nüfuzunu bərpa edən qızıl nəslin əsas oyunçularının gedişindən sonra köklü dəyişikliklər yaşayır. Edinson Kavani və Luis Suaresin milli karyeralarını başa vurmaları ilə Federiko Valverdenin liderlik etdiyi yenilənmiş heyət baş məşqçinin özünəməxsus taktiki üslubunu nümayiş etdirərək dünyanı təəccübləndirməyə çalışacaq.
Hafta.az oxu.az-a istinadla Uruqvay futbolunun keçmişinə, bu gününə və 2026-cı il gözləntilərinə nəzər salır.
Byelsa dünyanın ən yaxşı məşqçilərindən biri hesab olunur. Müasir futbola ən böyük təsir göstərən şəxslərdən biri kimi həmkarları tərəfindən rəğbətlə qarşılanan 70 yaşlı argentinalı mütəxəssis baş məşqçi kimi üçüncü dünya çempionatına qatılacaq. 2002-ci ildə keçirilən turnirdə o, Argentina yığması ilə qrup mərhələsində mübarizəni dayandıraraq karyerasının ən məyusedici anlarından birini yaşamışdı.
Daha sonra o, Çilini 12 illik fasilədən sonra DÇ-2010-a aparmağı bacarmışdı. Qrup mərhələsini adladıqdan sonra (burada onlar yalnız gələcək çempion İspaniyaya 1:2 hesabı ilə cüzi fərqlə uduzmuşdular) onların səyahəti 1/8 finalda Braziliyaya qarşı oyunda başa çatmışdı. Yohannesburqda keçirilən həmin matçda braziliyalılar 3:0 hesablı inamlı qələbə qazanmışdılar.
"Atletik Bilbao", "Olimpik Marsel" və "Lids Yunayted" kimi klublarda uğurlu fəaliyyətindən sonra beynəlxalq səhnəyə qayıdan Byelsa seçmə mərhələdə bəzi eniş-yoxuşlara baxmayaraq, möhtəşəm oyunlarla "La Celeste"nı dünya çempionatına daşımışdı. Sentyabr ayında onlar "Estadio Centenario"da Perunu məğlub edərək 2026-cı il dünya çempionatında iştirak hüququnu rəsmiləşdirmişdilər.
Uruqvayın ilk dünya çempionatı
Uruqvay ilk dünya çempionatının ev sahibi və qalibi olmaq şərəfinə sahibdir. Onların 1930-cu il turnirindəki açılışı və əfsanəvi "Estadio Centenario"dakı ilk çıxışı Peru üzərində 1:0 hesablı qələbə ilə nəticələnmişdi, daha sonra isə qrup mərhələsini Rumıniyanı 4:0 hesabı ilə darmadağın edərək tamamlamışdılar.
Yarımfinalda onlar Xose Pedro Seanın het-trik etdiyi möhtəşəm 6:1 hesablı qələbə ilə Yuqoslaviyanı mübarizədən kənarlaşdırmışdılar. Final dövrün iki nəhəngini üz-üzə gətirən unudulmaz bir həlledici matç vəd edirdi. Rio-de-la-Plata derbisində Argentina ilk hissəni 2:1 öndə tamamlasa da, Uruqvay ikinci hissədə geri dönüş edərək üç qol vurmuş və tarixin ilk dünya çempionu tituluna sahib çıxmışdı.
Uruqvayın sonuncu dünya çempionatı
Uruqvay DÇ-2022-yə 12 il əvvəl Cənubi Afrikada onları yarımfinala qədər aparan eyni ambisiyalarla yollanmışdı. 2021-ci ildə Oskar Tabarezin gedişindən sonra komandanın sükanı arxasına keçən Dieqo Alonsonun rəhbərliyi ilə "La Celeste"nın Cənubi Koreya ilə açılış matçı qolsuz bərabərliklə başa çatmışdı.
Bu sükutdan sonra Portuqaliya Bruno Fernandeşin cavabsız iki qolu ilə Uruqvayın qrupdan çıxma ümidlərinə ağır zərbə vurmuşdu. Sonuncu turda Xiorxian de Arraskaetanın dublu sayəsində Qana üzərində 2:0 hesablı qələbə qazanmalarına baxmayaraq, Hvanq Hee-çanın Portuqaliyaya vurduğu son saniyə qolu Cənubi Koreyanın Uruqvayın hesabına pley-offa vəsiqə qazanması ilə nəticələnmişdi.
Uruqvayın ən yaxşı dünya çempionatı
Uruqvayın ilk iki dünya çempionatı iştirakı şübhəsiz ki, onların ən yaxşısı idi. Belə ki, həm 1930-cu, həm də 1950-ci illərdə Dünya Kubokunu başları üzərinə qaldırmışdılar.
Ölkə turnirin ilk buraxılışına ev sahibliyi etmiş və arzulanan taca sahib olmuşdu. Onlar bu zəfəri təxminən 20 il sonra Braziliyada keçirilən növbəti dünya çempionatı iştirakında təkrarlamışdılar. Final matçında ev sahiblərinə qarşı unudulmaz və gözlənilməz qələbə bütün xalqı kədərə qərq etmiş və beynəlxalq futbol tarixinə "Maracanazo" kimi həkk olunmuşdu.
Uruqvay DÇ-2026-ya vəsiqəni necə qazanıb?
Uruqvay DÇ-2026 üçün KONMEBOL təsnifat cədvəlini dördüncü pillədə başa vuraraq birbaşa vəsiqə əldə edib. "La Celeste" 28 xal toplayan dörd komandadan biri olub, ikinci yerdəki Ekvadordan cəmi bir xal geri qalıb və cədvəlin lideri, son dünya çempionu Argentinadan on xal az toplayıb.
Uruqvay "Bielsa-ball" üslubunu mənimsəmişdi və 2023-cü ilin sonunda Montevideoda Braziliyanı məğlub edərək, Buenos-Ayresdə isə dünya çempionu Argentinaya kəskin məğlubiyyət yaşadaraq ən yüksək formadakı çıxışını nümayiş etdirmişdi. Sonrakı dövrdə performanslarında eniş yaşansa da, seçmə mərhələnin sonuna doğru yenidən inkişaf əlamətləri göstərmişdilər.
DÇ-2026-da Uruqvayın oyun cədvəli (Bakı vaxtı ilə)
Uruqvay DÇ-2026-da H qrupunda İspaniya, Kabo-Verde və Səudiyyə Ərəbistanı millilərinə qarşı mübarizə aparacaq.
H qrupu:
16 iyun, 02:00, Səudiyyə Ərəbistanı - Uruqvay (Mayami stadionu);
22 iyun, 02:00, Uruqvay - Kabo-Verde (Mayami stadionu);
27 iyun, 04:00, Uruqvay - İspaniya (Qvadalaxara stadionu).
Uruqvayın dünya çempionatlarındakı ən məhsuldar oyunçusu
İllər ərzində çox sayda məhsuldar qolkiper və hücumçu yetişdirən bir ölkədə Oskar Miqes turnirdə səkkiz dəfə fərqlənərək Uruqvayın dünya çempionatı tarixinin ən sərrast oyunçusu olaraq qalır.
Hücumçu qol seriyasına 1950-ci il dünya çempionatında Uruqvayın Boliviyanı 8:0 hesabı ilə məğlub etdiyi açılış matçındakı het-triki ilə başlamış, daha sonra isə İsveç üzərindəki 3:2 hesablı qələbədə daha iki qol vurmuş, bu isə "La Celeste"nın final matçında ev sahibi Braziliyanı sarsıdıcı şəkildə məğlub etməsindən əvvəl baş vermişdi. Miqes dörd il sonra İsveçrədə Çexoslovakiyaya qarşı matçda hesabı açaraq və Şotlandiya üzərində 7:0 hesablı qələbədə dubl edərək qol hesabını artırmışdı. Lakin yarımfinalda Macarıstana məğlubiyyət Uruqvayın üçüncü dünya çempionatı tacı axtarışını yarımçıq qoymuşdu.
Uruqvayın dünya çempionatlarında ən çox oyun keçirən futbolçusu
Uruqvay millisinin heyətində heç kim dünya çempionatlarında Kavanidən daha çox matçda iştirak etməyib. Qlobal turnirdə 17 oyun keçirən "Boka Xuniors"un hazırkı hücumçusu 2024-cü ilin mayında beynəlxalq karyerasına son qoyduğunu açıqlamışdı.
Dieqo Forlan və Suaresə Uruqvayın üçüncü muşketyoru kimi qoşulan Kavani DÇ-2010-da altı matçın hamısında, DÇ-2014 və DÇ-2018-də hərəsində dörd oyunda, DÇ-2022-də isə üç matçda meydanda olub. 2011-ci ilin Kopa Amerika çempionu bu dörd turnir ərzində dünya çempionatlarında beş qola imza atıb.
Uruqvayın unudulmaz dünya çempionatı anları
Uruqvayın dünya çempionatı tarixinin zirvəsi hələ də "Maracanazo" kimi tanınan Braziliyada (1950) həlledici matçı olaraq qalır. Marakanada ev sahiblərinə qarşı Xuan Skiaffino və Alsides Giqiyanın qolları sayəsində geri dönüş beynəlxalq futbolun ən sensasiyalı hadisələrindən biri kimi tarixə düşmüşdü.
Uruqvay-Braziliya matçındakı 173 850 tamaşaçı rekordu dünya çempionatı oyunu üçün ən böyük azarkeş kütləsi olaraq qalır. Bu rəsmi rəqəm olsa da, o gün Marakanada 200 mindən çox insanın olduğuna geniş inanılır.
Uruqvayın dünya çempionatındakı ən böyük qələbəsi
Uruqvay kimi dərin futbol irsinə malik bir ölkə üçün dünya çempionatındakı ən böyük qələbələrinin 1950-ci ilə təsadüf etməsi təəccüblü deyil. Gələcək çempionlar həmin turnirə Boliviyanı 8:0 hesabı ilə darmadağın edərək fırtına kimi başlamışdılar.
Bu oyunda Miqes het-trik, Skiaffino dubl etmiş, Ernesto Vidal, Xulio Peres və sonradan "Maracanazo"da qələbə qolunu vuracaq əfsanəvi Giqiya isə hərəyə bir qol vurmuşdular.
Uruqvay millisi Şimali Amerikaya sadəcə növbəti mərhələyə çıxmaq üçün getmir. Onlar Marselo Byelsanın rəhbərliyi altında hər bir nəhəngi diz çökdürə biləcək gücdə olduqlarını sübut etmək istəyirlər. "Səmavi-mavilər" builki turnirdə gözlənilməz çempion ola bilərlər?
