Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) dünyada tütündən istifadə edən yetkinlərin sayının son illər durmadan azaldığını bildirib. Lakin tütün sektorunda fəaliyyət göstərən şirkətlərin bu fakta təslim olmayacaqları barədə xəbərdarlıq edilib.
Hafta.az-ın ÜST-ün yeni hesabatına istinadən yazdığına görə, 2000-ci ildə hər üç böyükdən biri tütün törəmələrindən istifadə etdiyi halda, bu nisbət 2022-ci ildə demək olar ki, hər beş yetkin insandan biri üçün keçərli olub.
AFP-nin dərc etdiyi hesabata görə, təşkilat xəbərdarlıq edib ki, əksər ölkələrdə siqaret çəkmə nisbətlərinin azalmasına baxmayaraq, yaxın illərdə tütündən ölüm hallarının yüksək səviyyədə qalacağı gözlənilir.
Statistikalar göstərir ki, siqaret hər il 8 milyondan çox insanı, o cümlədən siqaret çəkməyən təxminən 1,3 milyon insanı tüstüyə məruz qalması səbəbindən öldürür.
Hesabat təsdiq edir ki, tütünə qarşı ciddi mübarizə tədbirlərinin həyata keçirilməsi ilə siqaretdən ölüm hallarının sayının azalması arasında interval təxminən üç onillik təşkil edib.
Siqaret çəkənlərin sayı azalmaqda davam etsə də, ÜST 2010-2025-ci illər arasında tütün istehlakının 30 faiz azaldılması hədəfinə nail olunmayacağını təxmin edir.
2010-cu ildən bəri tütün istehlakını 35 faiz azaltmağı bacaran Braziliya da daxil olmaqla, 56 ölkənin bu məqsədə nail olacağı gözlənilir. Digər tərəfdən, 2010-cu ildən bəri altı ölkə tütün istehlakında artım müşahidə edib. Bunlar Konqo, Misir, İndoneziya, İordaniya, Oman və Moldovadır.
Bununla belə, müəlliflər hesablayıblar ki, dünyada tütün istehlakı 2010-2025-ci illər arasında 25 faiz azalacaq.
ÜST xəbərdarlıq edir ki, tütün sənayesində fəaliyyət göstərən şirkətlər fəaliyyətsiz qalmaq niyyətində deyillər. Təşkilatın Sağlamlığın Təşviqi Departamentinin direktoru Rüdiger Kreş öz açıqlamasında xəbərdarlıq edib: “Son illər tütünə qarşı mübarizədə nəzərəçarpacaq irəliləyiş əldə olunub, lakin indi boş oturmağın vaxtı deyil”. Bir ölkənin tütünə qarşı müharibədə qalib gəldiyinə inandığı anda sektorda fəaliyyət göstərən şirkətlərin yeni bir cəbhə açdığını vurğulayan Kreş, “Tütün sənayesinin saysız-hesabsız canlar bahasına qazanc əldə etmək üçün nə qədər irəliləyə biləcəyinə heyranam" deyib.
ÜST nəzarət səylərində "tütün sənayesinin müdaxiləsi" ilə mübarizə aparmağa çağırıb. Tüstüdən azad adlandırılan yeni məhsulları gənclərlə uğur qazanacağını nəzərə alaraq mümkün qədər çox məlumat toplanmasına çağırıb. Belə ki, dünya üzrə 13-15 yaş arası insanların 10 faizi bir və ya bir neçə növ tütün istehlak edir. Bu o deməkdir ki, ən azı 37 milyon gənc tütün istifadəçisi sırasındadır, onlardan ən azı 12 milyonu yeni məhsullardan istifadə edir. 70-dən çox ölkənin heç bir məlumat vermədiyini nəzərə alsaq, bu rəqəmlər kifayət qədər aşağı hesab olunur.
Məlumat çatışmazlığı gəncləri siqaretdən çəkindirmək üçün ictimai sağlamlıq səylərini pozmağa çalışan sənaye ilə bağlı narahatlıqları artırır.
ÜST-ün məlumatına görə, maarifləndirmə səylərinə baxmayaraq, gənclər bu məhsullardan mütəmadi olaraq istifadənin asanlığı və asılılıq riskləri ilə bağlı orta dərəcədə narahatlıqla istifadəyə davam edirlər. Buna görə də, təşkilat tütün sənayesi ilə mübarizənin və tütün istehlakının başlanmasının qarşısını almaq üçün effektiv siyasətlərin işlənib hazırlanmasının ən güclü yolu olduğuna inandığı üçün, mümkün qədər çox məlumat toplamağı təşviq edir.
