İsraildən kənarda dünyanın ən böyük yəhudi icmasını təşkil edən Nyu-York yəhudiləri, Həmas-a qarşı müharibədə ABŞ-ın müttəfiqini dəstəkləyənlərlə fələstinlilərə qarşı “soyqırım”dan qorxanlar arasında parçalanmış kimi görünür. Təxminən 9 milyon əhalisi olan, iki milyon yəhudi və yüz minlərlə müsəlmanın yaşadığı şəhər bir həftə əvvəl Fələstin davasına dəstək nümayişləri, öz növbəsində İsrail və mülki əhali ilə həmrəylik yürüşləri ilə sarsılmışdı.
Hafta.az-ın yazdığına görə, solçu görüşlü Sülh üçün Yəhudi Səsi Təşkilatının dəvəti və Nyu-Yorkda Amerika Demokratik Sosialistlərinin dəstəyi ilə minlərlə insan senatda çoxluğun lideri Çak Şumerin Bruklindəki evinin qarşısında toplaşıb. Təşkilat yəhudi olan və digər parlamentarilərlə birlikdə İsrailə gedəcəyi gözlənilən senatoru Təl-Əvivlə Həmas arasında minlərlə insanın ölümünə səbəb olan qarşıdurmada "dərhal atəşkəs üçün işləməyə" çağırıb.
AFP-nin jurnalisti bildirib ki, nümayişçilər əllərində “Yəhudilərfələstinlilərə qarşı soyqırımı dayandırın deyirlər” yazılı pankart tutublar. Nümayişdə onlarla insan həbs edilib.
Sülh üçün Yəhudi Səsi məsələ ilə bağlı verdiyi açıqlamada, "Yaşları 20 ilə 85 arasında olan 100 nümayişçi, o cümlədən Nyu Yorkdan iki nümayəndə, ravvinlər və İkinci Dünya Müharibəsi (Holokost) zamanı Holokostdan sağ çıxanların nəvələri həbs olundu" deyilib.
Solçu yəhudi təşkilatından Cey Saper deyib: “Zorakılığa son qoymağın yalnız bir yolu var; “Bu, baş verən hər şeyin, yəni İsrailin 75 illik hərbi işğalı və aparteidinin əsas səbəblərini həll etmək və ABŞ-ın bu sistematik zülmdə iştirakına son qoymaqdır”.
Siyasi səhnənin sağında, altı milyona yaxın Amerika yəhudisini təmsil etdiklərini söyləyən iki böyük yəhudi təşkilatı, Amerika Yəhudi Komitəsi və Birləşmiş Yəhudi Apellyasiya Təşkilatı bu həftə Manhettendə minlərlə tərəfdarını toplayıb.
Nyu Yorkda yaşayan kaliforniyalı Filip Vulf (25 yaş) “Dinsiz bir ailədə böyüsəm də, İsrail xalqı və İsrail dövləti ilə dərin əlaqə hiss edirəm” deyib. Keçən həftə baş verən hadisələrdən sonra bu bağın gücləndiyini bildirən Volf, "Amerikalı bir yəhudi olaraq dəstəyimi ifadə etməyim vacibdir" sözlərini əlavə edib.
Yürüşdə iştirak edən Nyu York əyalətinin qubernatoru Keti Hoçul və Nyu-York meri Erik Adams Həmas-ın hücumunu pisləyib və İsrailin “şər”ə qarşı müharibəsinin həm də Nyu Yorkluların müharibəsi olduğunu vurğulayıblar.
Ötən cümə günü keçirilən konfransda Amerika Yəhudi Komitəsi Həmas-ın İsrailə hücumunu pisləyib və Amerika Yəhudi İcmasının İbrani dövlətinə dəstək nümayiş etdirdiyi həmrəylikdən məmnunluğunu ifadə edib.
Həmas hücumundan iki gün sonra məşhur Park East Sinaqoqundan Nyu-York ravvini Artur Şnayer də İsrail rəsmiləri kimi Həmas-ı qınayıb və son hücumla bağlı bunları deyib: “1948-ci ildə qurulduğu gündən və Yom Kippur müharibəsindən düz 50 il sonra İsrail üçün ən böyük ekzistensial təhlükə. Dünyanın ən böyüyü olan Amerika Yəhudi İcmasının xüsusi məsuliyyəti var”.
Proqressiv Nyu-York ravvini Melissa Beyer-Vitman eyni münasibəti ifadə edərək, Manhettendə Emanu-el sinaqoqunun qarşısında ölənlərin ruhu üçün dua zamanı deyib: “İsraildə inamınızı qoruyun, dövlət və birlik haqqında düşünün”.
Ravvin Alissa Vise Birləşmiş Yəhudi Müraciətinin yaydığı bəyanatda deyib: “Bir çoxları üçün İsrailə qeyd-şərtsiz dəstək çağırışı, o cümlədən daha çox hərbi vəsait göndərilməsi dərin kədər, qorxu və narahatlıqdan qaynaqlanır. Amma bilirik ki, daha çox silah hər kəsə daha çox zərər verəcək”.
Mütərəqqi və dünyəvi jurnal olan “Jewish Currents”dan müxbir Aleks Keane deyib: “Bəzi solçu Amerika yəhudiləri və Demokratik Partiya seçiciləri təxminən 10 il əvvəl “Fələstinlilərə qarşı insan haqlarını vəhşicəsinə pozduğuna görə İsraildən üz çevirdilər. İsrailli mülki şəxslərə qarşı hücumlar və onların oğurlanması ağlabatan deyil, eyni zamanda Qəzzanın kollektiv şəkildə cəzalandırılmasının ağılsız olduğunu söyləmək lazımdır”.
Yəhudi Seçki İnstitutunun 2021-ci ildə 800 seçicidən ibarət milli sorğusuna görə, "İsrailin aparteid dövləti olduğuna inanan Amerika yəhudilərinin" sayı təxminən 25 faizdir.
-1782311317.jpg&h=173&w=263&zc=1&q=80)
