Milli mətbəximizin incisi olan kababın tarixi, heç şübhəsiz, ilk insanlar qədər qədimdir. Hazırlanma qaydası ilk insanların məişət həyatına olduqca uyğun olan bu yemək növü ətin bişirilərək istifadə edildiyi zamanlarda yaranıb. Təbii ki, o zamanlar indiki kimi növbənöv çeşidlərindən söhbət gedə bilməzdi. İndi isə “Lüləkabab”, “Tikəkabab”, “Toyuqkabab”, “Balıqkabab” kimi çeşidləri süfrələri bəzəyir. Kababı çox zaman “şişlik” də adlandırırlar. Şişlik, yəni şişdə qızardılan ət mənasındadır. “Şiş” – türk sözüdür, yəni – ucubiz, iti olan əşya.
Hafta.az-ın “menyu” rubrikasının bugünkü mövzusu da məhz kabablarla bağlıdır.
Belə bir deyim var ki, “Şişkabab Türkiyədən Şərqə doğru böyük bir yol keçmişdir”. Deyilənlərə görə, şişkababı daha çox türk əsgərləri dincələrkən qılınclarının uclarına ət taxaraq çatdıqları ocaqların közündə qızardarmışlar. Şişkabab Türkiyədən İrana, oradan Əfqanıstana və Pakistana, hətta Hindistana qədər gedib çatmışdır. Belə bir uzun yol qət edən şişkabab yolboyu müxtəlif formalara salınmışdır. Suriya və İordaniyada şişkababın ətini dairəvi kəsərək acı-yaşıl bibərlə qızardıb, üstünə cəfəri səpirlər, İsraildə şişkababı hindquşunun (hinduşka) ətindən edirlər. İranda isə şişkababı daha çox balıq ətindən hazırlayıb üstünə zəfəran, zeytun yağı və otlar əlavə edirlər.
Bu gün, demək olar ki, onlayn sifariş xidməti mövcud olan əksər restoranların ən çox aldıqları sifariş də kabablardır. Bəs görəsən, qarnımızı doyuran bu ləzzətli yemək sağlamlığımızın da qeydinə qalmağa kifayət edirmi? Kabab sifariş verərkən evə gələn yemək restorandakı qədər sağlamdırmı?
Mövzu ilə bağlı saytımıza danışan qida texnoloqu Ağa Salamov bildirdi ki, kabab isti-isti yeyilməlidir. Çox vaxt onu birdəfəlik "falqa" qablara qoyurlar. Bu, qablardan qidaya kimyəvi maddələrin keçməsinə səbəb olur:
“Nəzərə alsaq ki, yeməyin üzəri "streç"lə bağlanır, onun da tərkibindəki dioksin maddəsinə kabab hopmuş olur. Əslinə qalsa, onlayn çatdırılmanın əleyhinə deyiləm. Burada əsas məqam kababın necə bişirilib təqdim olunması məsələsidir. Yeməyi müştəriyə tam sağlam şəkildə çatdırmaq şirkətin borcudur”.
Ekspert deyir ki, kababı bişirib saxlamaq olmaz. O, bişirildikdən 2, maksimum 3 saat ərzində istehlak edilməlidir. Həmçinin bişmə zamanı ət ilə köz arasındakı məsafəyə diqqət olunmalıdır:
“Bişirilmə qaydasına gəldikdə isə onu deyə bilərəm ki, bu məqamda köz ilə ət arasındakı məsafəyə xüsusi diqqət edilməlidir. Bəzən görürsən ki, cəmi 5 santimetr məsafə var, hətta ət közə dəyir. Bu da kömürdən müəyyən zərərli maddələrin keçməsinə səbəb olur. Ona görə də əti közdən minimum 10 santimetr aralıda bişirmək lazımdır”.
A.Salamov bir məqamı xüsusi vurğuladı. Belə ki, sən demə, kabab hazırlayan zaman hər ətə individual yanaşma göstərmək lazım imiş:
“Kababların çeşidlərinə görə onlara vurulan ədviyyatların növləri də dəyişir. Məsələn, danabasdırmaya kəklikotu, süd, soğan, duz və istiot vurulur. Bundan başqa bişirilən heyvanın yaşı və növü də nəzərə alınmalıdır. Yaşlı heyvanı soğan ilə basdırma edib təqdim edirlər. Həmçinin ona öncədən duz vurulmur, yalnız bişdikdən sonra əlavə edilir. Bu da ətin bərkliyinin qarşısını alır. Əgər quzu ətinin kababı hazırlanırsa, quzuya duzdan başqa heç nə əlavə edilmir və bişirilir”.
