"Dollar 78 rublda ilişib. Vəziyyət özünəməxsusdur, çünki bundan həm ixracatçılar, həm də idxalçılar əziyyət çəkir. Büdcə xərcləri azalır və bu tendensiya geri çəkilməsə, hakimiyyət vergiləri artırmalı ola bilər. Rublun məzənnəsi nə qədər bahalaşa bilər, payızda nə gözlənilir, rubl ucuzlaşır, yəni devalvasiya yoldadır?"
Hafta.az-ın RBC-ya istinadən yazdığına görə, ekspertlər bu fikirdədir ki, bazar yeni devalvasiya dalğası ehtimalını artırıb. Maliyyə bazarlarında artan narahatlığa baxmayaraq, Mərkəzi Bank indiyədək müdaxilə etməyib. Ekspertlər bu qənaətdədirlər ki, yay dövründə valyutaya tələbin artdığı bir vaxtda sabitliyin təmin edilməsi üçün daha konkret addımlar atılmalıdır.
Mərkəzi Bankın keçmiş rəhbəri, analitik Sergey Aleksaşenkonun fikrincə, hazırkı məzənnə səviyyələri 2023-cü ilin yayından aşağı olsa da, bazarda Mərkəzi Bankın valyuta satışına başlayacağına dair təzyiqlər var.
Digər tərəfdən, analitik Aleksandr Abramov hesab edir ki, Mərkəzi Bank belə vəziyyətlərdə çox gec reaksiya verməyə meyllidir və bu, məzənnə ilə bağlı spekulyasiyaları artıra bilər.
Yenidən devalvasiya gözləntiləri xüsusilə həm investorlar, həm də ev təsərrüfatları üçün valyuta tələbini artıran psixoloji təsir yaradır. Müşahidəçilər qeyd edirlər ki, 2023-cü ilin yayında kəskin ucuzlaşmadan sonra yaranan “habituasiya effekti” səbəbindən bazar oyunçuları rublun hər bir zəifləməsini potensial şok siqnalı kimi qəbul etməyə başlayıblar. Bu, rubla təzyiqi özünü gücləndirən prosesə çevirir. Bəzi ekspertlər hesab edir ki, Mərkəzi Bankın susqunluğu onu pozmaqdansa, bu spekulyativ dövranı təşviq edir.
Rublun məzənnəsinə təsir edən struktur amillərə idxalın artması, ixrac gəlirlərinin azalması və ölkəyə qayıdan valyuta gəlirlərinin azalması daxildir. İqtisadçı Andrey Movçan rublun ucuzlaşmasını “struktur zəifliklərinin qaçılmaz nəticəsi” kimi qiymətləndirir. "Uzun müddətdə rublu dəstəkləyəcək qalıcı xarici ticarət balansı yaradılmasa, dövri valyuta dalğalanmaları davam edəcək" deyən Mövçan, cari valyuta ehtiyatlarının da bu dalğalanmaları yumşaltmaq üçün yetərli olmaya biləcəyini qeyd edib. Digər tərəfdən, “Açıq Yatırım”dan Andrey Koçetkov deyir ki, yaxın həftələrdə 1 dolların 92-94 rubl aralığında alğı-satqıya getməsi təəccüblü olmayacaq. Rublun zəifləməsi idxaldan asılı sektorlarda qiymət artımlarına səbəb ola, eyni zamanda daxili istehlakda daralma riskini də özü ilə gətirə bilər.
-1780940155.jpg&h=173&w=263&zc=1&q=80)
