“Tariflər geosiyasi rəqabətin kəskin alətinə çevrilib” – Malayziyanın baş naziri

10:10 09.07.2025 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Malayziyanın baş nazir Datuk Seri Ənvər İbrahim ticarət tariflərinin artan istifadəsinə sərt etiraz edərək, onların iqtisadi artımın hərəkətvericisindən daha çox geosiyasi təzyiq alətinə çevrildiyini bildirib.

Hafta.az-ın yazdığına görə, Kuala Lumpurda keçirilən 58-ci ASEAN Xarici İşlər Nazirləri Toplantısının (AMM) açılışında danışan Ənvər xəbərdarlıq edib ki, bir vaxtlar inkişafı təşviq etmək üçün nəzərdə tutulmuş alətlər indi təcrid və üstünlük təşkil etmək üçün istifadə olunur.

“Tariflər, ixrac məhdudiyyətləri və investisiya maneələri indi geosiyasi rəqabətin kəskin alətinə çevrilib” deyən Ənvər ABŞ-ın adını açıq şəkildə çəkməsə də, onun şərhləri prezident Donald Trampın tarif siyasəti ilə bağlı gərginliyin artmaqda davam etdiyi bir vaxta təsadüf edir.

Bu məsələnin 10 dövlətdən ibarət Asean blokunun və onun xarici tərəfdaşlarının, o cümlədən ABŞ, Çin və Rusiyanın yüksək səviyyəli diplomatlarının üç günlük toplantısı zamanı müzakirələrdə üstünlük təşkil edəcəyi gözlənilir. ABŞ-ın Dövlət Katibi Marko Rubio, nazirlər səviyyəsindən sonrakı konfrans və Yaponiya və Cənubi Koreya kimi əsas iqtisadi oyunçuların da iştirak edəcəyi Şərqi Asiya Sammiti Xarici İşlər Nazirləri Toplantısı da daxil olmaqla, iki günlük görüşlər üçün cümə axşamı günü Kuala Lumpura gəlməyə hazırlaşır.

Avqustun 1-dən etibarən Malayziya ABŞ-a ixrac etdiyi bütün mallara 25 faiz, Laos isə 40 faiz tarifə məruz qalacaq. Bu arada Vyetnam, onu bütün öhdəliklərdən qoruya biləcək ilkin razılaşma əldə etmiş kimi görünür.

Bu gün jurnalistlərə danışan Ənvər, Malayziyanın Vaşinqtonla danışıqları davam etdirdiyini təsdiqləyərək, rəsmilərin ölkənin mövqeyini çatdırmaq üçün göndərildiyini qeyd edib.

"Biz danışıqlar aparmaq üçün qruplar göndərdik və bizimkilərin ticarət ölkəsi olduğunu, buna görə də tarifin bu ölkənin və regionun iqtisadiyyatına mənfi təsir göstərəcəyini izah etdik. Əlbəttə, biz ABŞ-la münasibətlərimizi saxlamalıyıq, lakin Malayziyanın ticarət ölkəsi mövqeyini də qoruyacağıq. Ona görə də tarif dərəcəsinə yenidən baxılmasını tələb edəcəyik”, - baş nazir deyib.

Ənvər əlavə edib ki, sabahkı görüşdə məsələni birbaşa Rubio ilə qaldırmaq niyyətindədir.

Malayziya bu il ASEAN-a sədrlik edərkən, Ənvər üzv dövlətləri iqtisadi qeyri-müəyyənliklər və davam edən regional mübahisələr də daxil olmaqla artan xarici çağırışlar qarşısında daha çox birləşməyə çağırıb.

"Bizim birliyimiz bəyannamələrlə bitməməlidir. Bu, bizim institutlarımıza, strategiyalarımıza və iqtisadi qərarlarımıza daxil edilməlidir", - o deyib.

Bununla belə, blok daxilində birlik kövrək olaraq qalır. Myanmada 6 mindən çox insanın həyatını itirməsinə və milyonlarla insanın didərgin düşməsinə səbəb olan müharibə davam edir, Tailand-Kamboca sərhədində isə gərginlik davam edir.

"Təəssüf ki, əzablar dərinləşdikcə sülh çətin olaraq qalır" deyən Ənvər, ASEAN-ın daha sərt reaksiyasına ehtiyac olduğunu vurğulayıb.

Ənvər regional həmkarlarına "Aidiyyəti tərəflərlə danışın, uzaqgörənliklə hərəkət edin" deyə çağırış edib.