Uşaqlıqda çox ev dəyişmək gələcəkdə depressiya riskini artırır

11:08 23.07.2024 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Yeni bir araşdırmaya görə, uşaqlıqda çox ev dəyişmək, sonradan depressiya diaqnozu qoyulma ehtimalını artıra bilər.

Hafta.az-ın yazdığına görə, 1981-2001-ci illər arasında Danimarkada böyüyən 1,1 milyona yaxın insanın ünvanlarını təhlil edən akademiklər onlardan hansına yetkinlik dövründə depressiya diaqnozu qoyulduğunu izləyiblər.

Tədqiqatçılar 10-15 yaşları arasında iki və ya daha çox dəfə evə köçən insanların depressiyaya düşmə ehtimalının 61 faiz daha çox olduğunu müəyyən ediblər. Bu yaşlarda bir dəfə köçən uşaqlarda depressiya diaqnozu qoyulma ehtimalı heç köçməyənlərə nisbətən yüzdə 41 daha çox olub.

Alimlər müəyyən ediblər ki, uşaqlıqda köçən insanlar imkanlı məhəllədə yaşasalar belə, depressiyaya daha çox meyllidirlər.

Orhus Universiteti, Plimut Universiteti və Mançester Universitetindən olan tədqiqatın müəllifləri fərziyyə irəli sürüblər ki, "hərəkətin özü deyil, əksinə, qonşuluq dəyişikliyi pozucudur".

Tədqiqatçılar yazırdılar: "Uşaqlıq dövründə sabit yaşayış yeri sabit ailənin və ya onların qonşuluğunda daha güclü köklərə malik olan fərdlərin və ailələrin göstəricisi ola bilər. Bunlar sosial dəstək sistemlərinin (qonşuların, məktəblərin qarşılıqlı inam və inam) əksi ola bilər.

“JAMA Psixiatriya” jurnalında dərc edilən araşdırma, həmçinin, imkansız məhəllələrdə böyüyən insanların depressiya diaqnozu qoyulma ehtimalının yüzdə 10 daha çox olduğunu müəyyən edib.

Plimut Universitetinin professoru Klayv Sabel deyib: “Bilirik ki, bir insana psixi xəstəlik diaqnozu qoyulmasına səbəb olan fərqli amillər var. Ancaq bu, uşaqlıq dövründə yeni bir məhəlləyə köçməyin bu amillər arasında olduğuna dair ilk sübutdur və gördüyümüz rəqəmlərin aysberqin görünən tərəfi ola biləcəyinə inanırıq. Bu formalaşma illərində uşaqlar sosial şəbəkələrini məktəb, idman qrupları və ya digər fəaliyyətlər vasitəsilə qururlar. Hər dəfə yeni bir şeyə uyğunlaşmaq dağıdıcı ola bilər. Ona görə də yəqin ki, insanlara bu çətinliklərin öhdəsindən gəlməyə kömək etmək üçün yeni yollar tapmalıyıq”.

Professor Sabel əlavə edib ki, bəzi gənclər qrupları xüsusilə risk altında ola bilər. Məsələn, dövlət müəssisələrinin məsuliyyəti altında olan uşaqlar tez-tez bir neçə yerdəyişmə ilə üzləşirlər, hərbçi uşaqları da valideynlərinin yerləşdiyi yerə köçürlər.