Türkiyənin Mədəniyyət və Turizm Nazirliyindən verilən açıqlamaya görə, artefaktların qaytarılması səyləri ölkənin zəngin tarixi və mədəni irsinə əhəmiyyətli töhfələr verir. Görülən işlərlə 2002-ci ildən Türkiyəyə qaytarılan əsərlərin sayı 12139-a, 2018-ci ildən isə 7823-ə çatıb.
Hafta.az-ın yazdığına görə, bu il əldə olunan uğurlarla daha zəngin başlayıb. Nazirliyin işi və beynəlxalq əməkdaşlıq sayəsində Türkiyənin tarixi və mədəni dəyərləri ölkəyə qaytarılıb, xüsusilə İngiltərə, İtaliya və ABŞ-dan 19 dəyərli əsər ölkəyə gətirilib.
Ölkəyə qaytarılan əsərlərdən biri də “Mustafa Dədənin Quranı”dır. 2017-ci ildə İngiltərədə satışa çıxarılan və Mustafa Dədə tərəfindən surətini çıxaran Qurani-Kərimin qeyri-qanuni yollarla ölkədən aparıldığı məlum olub. Sultan II Əbdülhəmidin kolleksiyasında olan bu əsər İstanbul Türk və İslam Əsərləri Muzeyində mühafizə olunurdu.
Qədim Bubon şəhərindən çıxan Tunc İmperator heykəli də 2011-ci ildə Nyu Yorkdakı Christie's Hərrac Evi tərəfindən satışa çıxarılıb. ABŞ və Türkiyə tərəfindən aparılan araşdırma nəticəsində heykəlin Türkiyədən qeyri-qanuni yollarla götürüldüyü müəyyən edilib.
Əsərin sahibi olan şəxslə əlaqə saxlanılıb və dəlillər təqdim olunub. Bu yolla heykəlin mənşəyindən xəbərdar olan kolleksiyaçı xoş niyyətli yanaşma nümayiş etdirərək əsərin Türkiyə Cümhuriyyətinin malı olduğunu qəbul edib. Türkiyəyə qaytarılan heykəl 2 fevral 2024-cü ildə Antalya Muzeyində ictimaiyyətə təqdim edilib.
Ölkəyə gətirilən digər əsər, Milet mənşəli Koreya Torso, Christie's Hərrac Evinin 2021-ci il hərracında satışa çıxarılıb. Ekspertiza nəticəsində “Marble Korean Torso”nun türk mənşəli olduğu müəyyən edildikdən sonra geri qaytarılıb. Əsər 26 yanvar 2024-cü ildə Ankara Anadolu Sivilizasiyaları Muzeyində mühafizə olunub.
Florensiya Prokurorluğu tərəfindən aparılan araşdırmalar çərçivəsində Türkiyəyə aid olduğu müəyyən edilən 11 terakota əsəri elmi hesabatlar və hüquqi proseslər tamamlandıqdan sonra 24 yanvar 2024-cü il tarixində Türkiyənin Romadakı səfirliyinə qəbul edilib.
Bu il geri qaytarılan əsərlər Türk və İslam Sənətləri Muzeyi, Antalya Muzeyi, Ankara Anadolu Mədəniyyətləri Muzeyi kimi muzeylərdə sərgilənməyə davam edir.
