Qazaxıstanın mədəniyyət və informasiya naziri Aida Balayeva ölkədə kitab nəşri mexanizmindəki dəyişikliklərdən danışıb.
Hafta.az-ın Kazinform-a istinadən yazdığına görə, nazir deyib ki, kitab bəşəriyyət üçün mənəvi qidaya çevrilmiş ən qiymətli sərvətdir. “Mədəniyyət və İnformasiya Nazirliyi kitab nəşri sahəsində işin gücləndirilməsi istiqamətində tədbirlər həyata keçirir. Mən sizi bu istiqamətdə yeni yanaşmalarla tanış etmək istəyirəm. Birincisi, kitab nəşri böyük məsuliyyət tələb edir, ona görə də bu sahədə işi təkmilləşdirmək üçün yeni qaydalar qəbul ediləcək, ona uyğun olaraq kitablar bir sıra ekspertizadan keçiriləcək. Bu, bizə yalnız ən yaxşı əsərləri çap etməyə imkan verəcək”, - deyə Aida Balayeva müraciətində bildirib.
Onun sözlərinə görə, ərizələr ildə iki dəfə qəbul olunacaq və 10 gün ərzində yoxlanılacaq. İctimai müzakirəyə 15 gün, xüsusi yaradılmış müstəqil komissiyanın seçilməsi üçün 15 gün, ekspert rəyi üçün isə iki ay vaxt ayrılacaq.
“Bu müddət ərzində oxucuların rəyləri ilə yanaşı, yerli tədqiqat mərkəzlərinin sosioloji araşdırmaları, kitab mağazalarının satışı ilə bağlı statistik məlumatlar, nəşriyyatların reytinq siyahıları da nəzərə alınacaq. Yalnız bundan sonra səlahiyyətli orqan konkret qərarlar qəbul edəcək. Yeni qayda seçmə mərhələsinin dörd ay çəkməsini tələb etsə də, yazıların ödənişi, çapı və paylanması il boyu davam edəcək. İndi ensiklopedik və istinad ədəbiyyat növləri yeni əsər olmadığı üçün sosial əhəmiyyətli ədəbiyyatın alınmasından çıxarılıb”, - nazir qeyd edib.
Nazir əlavə edib ki, əvvəllər yeni işə görə qonorar ödənilirdisə, indi əvəzində qrant verilir. Yəni yazıçıların bir müəllif vərəqi həcmində yeni əsəri nəşr edilərkən minimum əməkhaqqının 6 misli həcmində qrantın ödənilməsi mexanizmi daxil ediləcək. Belə ki, 160 səhifəlik kitaba görə orta hesabla 4 milyon təngədən çox mükafat nəzərdə tutulub. Qrantın ödənilməsi nazirliyin nəzdində yaradılmış ekspert komissiyasının qərarı ilə müəyyən edilir. Kitabı çap etmək və satmaq hüququ müəllifin özündə qalır. Əgər kitab bir il ərzində çap olunarsa və kitab mağazalarında yaxşı satış rəqəmləri olarsa, onun növbəti nəşri və tirajı dövlət tərəfindən həyata keçiriləcək.
“Mədəniyyət haqqında” Qazaxıstan Respublikasının Qanununda da tərcümə ədəbiyyatı baxımından bir sıra dəyişikliklər nəzərdə tutulub. Dövlət sifarişləri əsasında nəşr olunan ədəbiyyatın elektron variantı Milli Elektron Kitabxanada çap olunur. Bu, elektron versiyada müəllif hüquqlarının məhdudlaşdırılması səbəbindən bütün dünyaca məşhur əsərlərin nəşrinə imkan vermir. Təqdim olunan kitabların həcmini genişləndirmək üçün qanundan bu bəndin tamamilə çıxarılmasını təklif edirik” deyən Aida Balayeva bildirib ki, eyni zamanda dünya ədəbiyyatının bestsellerə çevrilmiş klassik müasir əsərlərinin qazax dilinə tərcüməsi hələ də özəl nəşriyyatlar tərəfindən tənzimlənir. İndi nəşriyyatlar müəlliflik hüququ əldə edilmiş tanınmış xarici əsərləri qazax dilinə tərcümə edərək çap edə bilərlər.
Nazirin sözlərinə görə, yeni qaydalar işin mürəkkəbliyindən asılı olaraq təzminatın məbləğinin artırılmasını nəzərdə tutacaq. Ekspert komissiyasının ədəbiyyatı oxumaq və yekun rəy yazmaq müddəti iki ay azalacaq.
“Mədəniyyət haqqında” Qanunda yazıçının statusunun müəyyənləşdirilməsi təklif edilir. Bu, bu qanunun tam işləməsini asanlaşdıracaq”, - deyə nazir bildirib.
