Şotlandiyanın Pakistan mənşəli baş naziri vəzifəsinin icrasına səhvlərlə başlayıb

10:17 05.04.2023 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Bu günlərdə Şotlandiyanın Baş naziri seçilmiş Pakistan əsilli Həmzə Yusif haqqında qəribə fakt ortaya çıxıb.

Hafta.az-ın yazdığına görə, Həmzə Yusif ilk səhvini martın 29-da Şotlandiyanın baş naziri kimi rəsmi and içməzdən əvvəl edib. Məğlub olmuş rəqibi Kate Forbesə kabinetində yüksək vəzifə təklif etməmək gələcəkdə ona baş ağrısı verəcək böyük səhvdir. Keçmiş maliyyə naziri haqlı olaraq kənd təsərrüfatı işlərinə rəhbərlik vəzifəsi təklifindən imtina etdi.

Şiddətli beş həftəlik liderlik yarışında kəskin fikir ayrılıqları ifşa edildikdən sonra bu təklif Yusifin Şotlandiya Milli Partiyasını (SNP) birləşdirmək öhdəliyini mənasız edib.

SNP Şotlandiyanın ən vahid və intizamlı partiyası kimi tanınır. Bu liderlik yarışına qədər SNP siyasətçilərinin hətta barlarda və ya yemək masasında bir-birlərini tənqid etmələrini görmək demək olar ki, mümkün deyildi. Mühafizəkarlar Partiyası və Leyboristlər Partiyasının xadimləri isə asan ovdur. Nikola Sturgeon hətta mentoru Aleks Salmondla mübahisəli münaqişədən də sağ çıxıb.

Sturgeon istefaya qədər SNP-ni müstəqillik arzusu ilə bir yerdə saxlayıb. Bu istək bütün partiyalarda mövcud olan iqtisadi və sosial siyasət fərqlərini hətta kölgədə qoyub. İndi cin şüşədən çıxıb: 2004-cü ildən bəri partiyanın ilk mübahisəli liderlik seçkiləri onların müstəqillikdən başqa çox şeydə fikir ayrılıqlarını göstərib.

Xüsusilə böyük səlahiyyətə malik olmadığı üçün Yusif partiyasını birləşdirməkdə çətinlik çəkəcək. Səslərin 48 faizini toplayan Forbes indi arxa sıralarda yer alması ilə təhlükə yaradacaq. "Plaid Mühafizəkarlar" (Tartan Torries - Böyük Britaniya siyasətində SNP tərəfdarlarının köhnə dəbli həssaslıqlarını vurğulamaq üçün istifadə olunan tənqidi təsvir - red) birdən-birə onların təsəvvür etdiyindən daha güclü olub.

Yusif Sturgeonun davamçısı olsa da, onun hökmranlığı kövrək görünür. Forbes üçüncü namizəd Eş Reganı dəstəkləyən üzvlər tərəfindən ikinci seçimdə verilən səslərin üçdə ikisini alıb. Yusifin tərəfdarlarının 63 faizi ikinci seçim olaraq Forbesi seçib. Bu, Yusif gözləntilərə cavab vermədiyi təqdirdə gələcək liderlik təşəbbüsü üçün zəmin yarada bilər. Artıq bəzi SNP xadimləri Yusifin "Liz Truss kimi təsvir edilməsindən” qorxurlar.

Yusif düzgün şəkildə Sturgeon idarəçiliyinin yuxarıdan-aşağıya və onun əldə etmək çətin olan yaxın dairəsinə deyil, daha konsensual və əhatəli liderliyə işarə edib. Amma keçmiş baş nazir Sturgeonun “baş dostu” Şona Robinsonu özünə müavin təyin edən Yusif səsvermə rəqəmlərinə məhəl qoymayaraq riskə gedir.

Yusif müstəqilliyə dəstək toplamaq üçün mərhələli kampaniyaya işarə edib və Sturgeonun növbəti ümumi seçkiləri "de-fakto referendum"a çevirmək planından ağıllı şəkildə boyun qaçırıb.

Sunakın nəzakətli, lakin qəti şəkildə imtinası, SNP-nin qurban siyasətinə uyğun gələn Boris Conson və Truss tərəfindən nümayiş etdirilən ehtiyatsız, qarşıdurma yanaşmasını deyil, Maykl Govenin "SNP-ni xeyirxahlıqla öldürmək" strategiyasını əks etdirir.

SNP-ni nəzərdən keçirmək hələ tezdir. Bütün partiyalar koalisiyadır və bəlkə də SNP onu uzun müddət bir yerdə saxlayan cəlbediciliyini yenidən kəşf edə bilər. Lakin Yusifin qeyri-müəyyən başlanğıcı onun xəyal etdiyi işin (özünü "dünyanın ən şanslı adamı" adlandırırdı) kabusa çevrilə biləcəyini göstərir.