Qəzzada atəşkəsin birinci mərhələsi qüvvəyə minib. Bu prosesdə Tramp administrasiyasının mövqeyinin ən həlledici faktor olduğunu söyləmək olar. Buna görə də, Tramp administrasiyası müharibəni dayandırmaq öhdəliyini saxlasa, atəşkəsin sonrakı mərhələləri çox güman ki, həyata keçiriləcək.
Hafta.az-ın yazdığına görə, İsrailin yaratdığı bütün dağıntılara və minlərlə fələstinlini qətlə yetirməsinə baxmayaraq, Qəzzada qəti qələbə qazandığını iddia etmək mümkün deyil. Əgər belə olsaydı, İsrail bu gün Həmas-la danışıqlar aparmağa və israilli məhbusların azad edilməsi müqabilində minlərlə fələstinli məhbusu azad etməyə məcbur olmazdı.
Onu da qeyd etmək lazımdır ki, atəşkəs razılaşması İsrailin Qəzzadan tədricən çıxmasını nəzərdə tutur.
İsrailin məruz qaldığı diplomatik və siyasi itkilərlə yanaşı, bu müharibədən necə yaralandığını anlamaq üçün oktyabrın 7-dən bəri verdiyi hərbi itkiləri də təhlil etmək lazımdır. Əvvəla, qeyd edək ki, oktyabrın 7-dən İsrailin törətdiyi itkilərlə bağlı ölkədə çox ciddi senzura var.
Müharibə zamanı hər bir ölkə tərəfindən həyata keçirilən bu senzura rejiminə görə, İsrail rəsmilərinin razılığı olmadan milli mediasının müharibə itkiləri haqqında məlumat verməsi mümkün deyil. Başqa sözlə, açıqlanan rəqəmlər yalnız İsrail hökumətinin icazə verdiyini əks etdirir.
Buna görə də biz İsrailin əsl itkilərini yalnız illərdən sonra tədqiqat komissiyaları və İsrail daxilində tarixçilərin işi vasitəsilə öyrənəcəyik. Ancaq bir şey dəqiqdir: rəqəmlər aysberqin yalnız görünən hissəsidir.
İsrailin açıqladığı rəsmi rəqəmlərə görə, oktyabrdan sonra baş verən döyüşlərdə təxminən 900 əsgər və bərabər sayda mülki vətəndaşı itirib. Mətbuatda ümumilikdə 2000-ə yaxın mülki və hərbçinin itkisi barədə məlumat verilib. İsrail mətbuatında yer alan məlumata görə, yaralı əsgərlərin sayı 18500-ə yaxındır. Qəzzada iki ildir davam edən quru müharibəsi, İsrail ordusunun Livana qarşı qurudan hücumu, İsraillə İran arasında 12 günlük müharibə və Yəməndən İsrailə hücumları nəzərə alındıqda İsrailin açıqladığı bu rəqəmlərin reallığı əks etdirməkdən uzaq olduğu aydınlaşır. Buna görə də İsrailin həm hərbi, həm də mülki itkiləri bu açıqlanan rəqəmlərdən qat-qat artıqdır.
İsrailin bütün itkilərinə yaralı əsgərləri və mülki insanları da əlavə etdikdə, on minlərlə mülki və hərbi itki verdiyini, öldürüldüyünü və ya yaralandığını rasional olaraq iddia edə bilərik.
Bütün bunlara əlavə olaraq, İsrailin müharibə zamanı xeyli texnika və material itkisinə məruz qaldığını da etiraf etməliyik. Oktyabrın 7-də Qəssam Briqadalarının keçirdiyi əməliyyat zamanı Qəzzanı əhatə edən bir çox hərbi bazanın saatlarla Qəssam Briqadalarının nəzarəti altına alınması İsrailin bu sahədə nə qədər böyük itkilər verdiyini nümayiş etdirir. Həqiqətən də, Qəssam Briqadalarının yaydığı 7 oktyabr əməliyyatından görüntülər ələ keçirilən bazalarda yüzlərlə zirehli texnika, Merkava tankları, zirehli piyada daşıyıcıları, hərbi ciplər və yük maşınlarını ortaya qoyur. Qəssam Briqadalarının geri çəkilməzdən əvvəl bütün bu texnikanı məhv etdiyi aydındır.
Bundan başqa, yayılan görüntülərdə İsrailin Qəzza və Livanda quru müharibəsi zamanı yüzlərlə zirehli texnikanın məhv edildiyi və yararsız hala düşdüyü də ortaya çıxıb.
Bütün bunlardan əlavə, müharibənin İsrail əsgərlərinə və cəmiyyətinə ağır psixoloji təsirini də qeyd etmək lazımdır. İsrail mətbuatının məlumatına görə, 10 minə yaxın əsgər müharibə ilə bağlı psixoloji problemlərdən müalicə alır. İsrail mətbuatı ara-sıra Qəzzada yaşadıqları üçün 50-yə yaxın İsrail əsgərinin post-travmatik stress pozğunluğu səbəbindən intihar etdiyini, daha minlərlə insanın isə ağır psixoloji problemlər yaşadığını yazır. Buna görə də qeyd etmək lazımdır ki, İsrail yaxın onilliklərdə reabilitasiyaya ehtiyacı olan, ölkə iqtisadiyyatı və səhiyyə sistemi üçün ciddi yük yaradacaq psixoloji və fiziki travma almış on minlərlə əsgəri müalicə etməlidir. Bütün bu rəqəmlərə nəzər saldıqda, hətta müharibənin iqtisadi və siyasi xərclərini nəzərə almadan belə, İsrailin niyə qəti hərbi qələbə qazana bilmədiyini daha yaxşı anlayırıq. Qəssam Briqadalarını tamamilə məhv etmək, fələstinliləri Qəzzadan çıxarmaq, İordan çayının qərb sahilini ilhaq etmək və İsrailli məhbusları azad etmək üçün başladığını iddia etdiyi əməliyyata başladıqdan sonra atəşkəs razılaşmasını qəbul etmək və minlərlə fələstinli məhbusu azad etmək məcburiyyətində qalıb.
