Milli Rifah Fondu gələn il tükənə bilər

09:40 03.09.2024 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

“Moskovski Komsomolets”in xəbər təhlilinə görə, Rusiya Milli Rifah Fondunun (FNB) gələcəyi ilə bağlı ciddi narahatlıqlar var. Rusiya Mərkəzi Bankının dərc etdiyi hesabatda fondun 2025-ci ildə tamamilə tükənmək riski ilə üzləşə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edilib. Bu ssenari qlobal iqtisadi böhran və ya ABŞ və Çin arasında münasibətlərin pisləşməsi halında aktual olacaq. Mərkəzi Bank belə bir böhranlı vəziyyətdə Rusiyanın FNB-dən geniş istifadə etməli və gözləniləndən tez istehlak etməli olacağını proqnozlaşdırır.

Hafta.az-ın yazdığına görə, qəzetə danışan iqtisadçı ekspert İqor Nikolayevin fikrincə, FNB-nin sıradan çıxma riski daha çox Çin iqtisadiyyatının yavaşlaması ilə bağlı ola bilər. Çin Rusiyanın enerji resurslarına olan tələbatının əhəmiyyətli hissəsini ödəyir. Çin enerji idxalını azaldarsa, bu, neft və qaz qiymətlərinin düşməsinə səbəb ola bilər ki, bu da FNB-yə mənfi təsir göstərə bilər. Nikolayev qeyd edir ki, FNB-də mövcud olan 4,6 trilyon rubl (təxminən 48,5 milyard dollar) likvid aktivlər fondun 12,3 trilyon rubl (təxminən 129,6 milyard dollar) aktivlərində nisbətən kiçik məbləğdir.

Nikolayev onu da vurğulayır ki, FNB-nin 2,5 ildə cəmi 1,5 trilyon rubl (təxminən 15,8 milyard dollar) azalması 2022-ci ildə neftin qiymətinin artması sayəsində baş verir. Bununla belə, o bildirir ki, 2025-ci ildə belə yüksək enerji qiymətləri gözlənilmir və bu səbəbdən FNB-nin hazırkı ehtiyatları kifayət etməyə bilər. Bu həm də hökumətin vergilərin artırılması və mütərəqqi vergi sistemi kimi əlavə tədbirlər gördüyünü izah edir.

2025-ci ildə FNB-nin tamamilə məhv olması ehtimalı ilə bağlı fərziyyələrə gəlincə, Nikolayev FNB-nin 2025-ci ildə tamamilə tükənməyəcəyini düşünür, baxmayaraq ki, ümumiyyətlə daha pessimist proqnozlar verir. O, vergi artımı və mütərəqqi vergi sistemi sayəsində FNB-ni qoruyacaq federal büdcəyə 2,6-3 trilyon rubl (təxminən 27,4-31,6 milyard dollar) əlavə gəlir veriləcəyini bildirir.

Mərkəzi Bankın bu cür proqnozlar verməsinin sərt pul siyasətinin tərkib hissəsi olduğunu vurğulayan Nikolayev, hökumətin FNB-nin tükənmə riski qarşısında büdcə xərclərini məhdudlaşdıraraq inflyasiya ilə daha effektiv mübarizə aparmağı hədəflədiyini deyir.

Rusiyanın Milli Rifah Fondu (FNB) 2008-ci ildə ölkənin iqtisadi sabitliyini təmin etmək üçün yaradılmış sərvət fondudur. FNB-nin məqsədi federal büdcədəki kəsirlərin bağlanmasını dəstəkləmək, pensiya sisteminin uzunmüddətli davamlılığını təmin etmək və gələcək iqtisadi böhranlara qarşı təhlükəsizlik şəbəkəsi yaratmaqdır. Fond ilk növbədə neft və qaz ixracından əldə olunan gəlirlər hesabına maliyyələşdirilir.