Türkiyə Statistika Təşkilatı (TÜİK) 2023-cü il üçün “Statistikaya malik Yaşlılar” araşdırmasının nəticələrini açıqlayıb.
Hafta.az-ın yazdfığına görə, müvafiq olaraq, 2018-ci ildə 7 milyon 186 min 204 nəfər olan 65 və yuxarı yaşda olan əhalinin sayı son beş ildə 21,4 faiz artaraq 2023-cü ildə 8 milyon 722 min 806 nəfərə çatıb. Yaşlı əhalinin ümumi əhali içində xüsusi çəkisi 2018-ci ildə 8,8 faiz olduğu halda, 2023-cü ildə 10,2 faizə yüksəlib.
2023-cü ildə yaşlı əhalinin 44,5 faizini kişilər, 55,5 faizini isə qadınlar təşkil edəcək. Əhali proqnozlarında yaşlı əhalinin xüsusi çəkisinin 2030-cu ildə 12,9 faiz, 2040-cı ildə 16,3 faiz, 2060-cı ildə 22,6 faiz və 2080-ci ildə 25,6 faiz olacağı proqnozlaşdırılırdı.
Yaşlı əhali yaş qrupu üzrə araşdırıldığında 2018-ci ildə bu seqmentin 62,2 faizi 65-74 yaş qrupu, 28,6 faizi 75-84 yaş qrupu, 9,2 faizi isə 85 və yuxarı yaş qrupudur. 2023-cü ildə əhalinin 64 faizinin 65-74 yaş qrupunda, 28,1 faizinin 75-84 yaş qrupunda, 7,9 faizinin isə 85 və yuxarı yaş qrupunda olacağı müəyyən edilib.
Yaşlı əhalinin 0,1 faizini təşkil edən 100 və yuxarı yaşlıların sayı 2023-cü ildə 6609 nəfər olacaq.
Yaşlı əhalinin ümumi əhalidə nisbətinin 10 faizdən çox olması əhalinin qocalmasının göstəricisi hesab olunur. Türkiyədə yaşlı əhalinin sayı digər yaş qruplarına nisbətən daha sürətli artıb.
Qlobal qocalma prosesi adlanan “demoqrafik transformasiya” prosesində olan Türkiyədə doğum və ölüm nisbətlərinin azalması, səhiyyə sahəsindəki inkişaflar, artımla əhalinin yaş strukturu dəyişib. həyat səviyyəsində, rifah səviyyəsində və doğuş zamanı gözlənilən ömür uzunluğunda. Uşaq və gənclərin ümumi əhalidə xüsusi çəkisi azaldığı halda, yaşlıların ümumi əhalidə xüsusi çəkisi artmışdır. Türkiyə, mütənasib olaraq daha yaşlı əhali strukturuna malik ölkələrlə müqayisədə hələ də gənc əhali strukturuna malik olsa da, yaşlı əhali say baxımından kifayət qədər yüksəkdir.
Əhalinin qocalması haqqında məlumat verən göstəricilərdən biri olan orta yaş həddi 2018-ci ildə 32, 2023-cü ildə isə 34-ə çatıb. Orta yaş 2023-cü ildə kişilər üçün 33,2, qadınlar üçün 34,7 olaraq hesablanıb.
Əhali proqnozlarında orta yaş həddi 2030-cu ildə 35,6, 2040-cı ildə 38,5, 2060-cı ildə 42,3 və 2080-ci ildə 45 olaraq təxmin edilib.
Əmək qabiliyyətinə malik hər 100 nəfərə düşən yaşlıların sayını ifadə edən yaşlı asılılıq əmsalı 2018-ci ildəki 12,9 faizdən 2023-cü ildə 15 faizə yüksəlib.
Əhali proqnozlarına görə, yaşlılardan asılılıq nisbətinin 2030-cu ildə 19,6 faiz, 2040-cı ildə 25,3 faiz, 2060-cı ildə 37,5 faiz və 2080-ci ildə 43,6 faiz olacağı proqnozlaşdırılırdı.
Əhali hesablamalarına görə, 2023-cü ildə dünya əhalisinin sayı 8 milyard 45 milyon 311 min 448 nəfər, yaşlı əhalinin sayı isə 807 milyon 790 min 294 nəfər olub.
Yaşlı əhali nisbətinin ən yüksək olduğu ilk üç ölkə 30,1 faizlə Yaponiya, 24,5 faizlə İtaliya və 23,6 faizlə Finlandiya olub. Türkiyə bu göstəriciyə görə 184 ölkə arasında 67-ci yerdə qərarlaşıb.
Yaşlı əhalinin ən çox yaşadığı vilayət 2023-cü ildə yüzdə 20 ilə Sinop olub. Bu vilayəti 19,5 faizlə Kastamonu və 18,3 faizlə Giresun izləyib. Yaşlı əhali nisbətinin ən aşağı olduğu vilayət isə 3,5 faizlə Şırnak olub. Buranı 4 faizlə Hakkari və 4,2 faizlə Şanlıurfa izləyib.
