Yaşıl, yoxsa qara zeytun, düyü, yoxsa bulqur?

11:13 29.03.2024 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Bir-birinin alternativi və ya çeşidi olan qidalar arasında seçim etmək istəyənlər bu mövzuda mütəxəssis rəyi alırlar. Ən çox müqayisə edilən məhsullar düyü, bulqur və yaşıl və ya qara zeytunlardır.

Hafta.az-ın yazdığına görə. bu iki məsələ ilə bağlı professor Osman Müftüoğlu “Hürriyyət”dəki köşəsində oxucuların suallarını cavablandırıb. Müftüoğlu, yaşıl, yoxsa qara zeytun, düyü, yoxsa bulqur? suallara aydın cavablar verdi.

Prof. Dr. Müftüoğlu xatırladıb ki, bulqur türk mətbəxinin əsas oyunçularından biridir. Düyü yoxsa bulqur? sualına belə cavab verib: “Sağlamlığa gəlincə, bulqur seçək. Bulqur, təkcə bizim deyil, dünyanın da əziz tutduğu bir qida məhsulu olma yolunda sürətlə irəliləyir və illərdir məşhur "Mayo Clinic qidalanma siyahısı"nın "ən dəyərli 10 qida" arasında yerini itirmir. Məsləhətim budur ki, bütün buğda bulquruna diqqət yetirin və mümkünsə qaba dənəli olanları seçin”.

Professor deyib ki, bulqurun tərkibində çox güclü lif, vitamin və mineral var. İnsanı tox tutmaq və insulini artırmaq ehtimalı düyüdən daha azdır. Düyüyə gəlincə, Müftüoğlu bildirib ki, bir boşqab düyü ilə bir boşqab dənəvər şəkər yemək arasında qidalanma praktikası baxımından ciddi fərq yoxdur.

“Hələ də deyirsən ki, heç olmasa bir dəfə düyü plovu yeyə bilmərəm? Belədirsə, qəhvəyi, uzun (basmati) və təbii (cilalanmamış) düyü tövsiyə edirəm”, - professor bildirib.

Cənab Müftüoğlu zeytunla bağlı qərarsız olanların köməyinə gəlib. “Qara zeytun, yoxsa yaşıl zeytun?” sualına belə cavab verib: “Qidalanma mədəniyyətimizdə qara zeytun bu günə qədər liderdir. Qara zeytun səhər yeməyi və qəlyanaltılarımızda həmişə prioritetdir. Qara zeytun yetişmiş meyvə olduğu üçün şirəsini çox itirdiyinə görə yağ baxımından yaşıl zeytundan iki dəfə sıxdır. Buna görə də daha çox kalori var. Diyetoloqların "bir porsiya" olaraq təyin etdiyi "5-6 ədəd" (təxminən 15 qram) zeytunun tərkibində yaşıl zeytun üçün təxminən 20, qara zeytun üçün isə 50 kalori var”.

Professor qeyd edib ki, bundan əlavə, qara zeytunda daha çox pulpa, natrium və fosfor mövcuddur. Yaşıl zeytunlara gəlincə, onların tərkibində daha çox su, polifenol və A vitamini var. Ümumilikdə isə, həm yaşıl, həm də qara zeytun fenolik birləşmələrlə, xüsusilə hidroksitirozolla son dərəcə zəngindir. Buna görə də onların hər ikisi "xərçənglə mübarizə aparan" qidalar siyahısındadır. Hər ikisi də çoxlu terpen qrupu antioksidantları, əsasən oleuropein ehtiva edir. Bu maddə həm də güclü ağrı kəsici və sümük qoruyucudur.

“Xülasə belədir: Zeytunların qara və ya yaşıl olmasından narahat olmayın, gündə 10-15 zeytunu zövqlə yeyin. Əgər çəki probleminiz varsa, qara deyil, yaşıl zeytunu seçin”, - Osman Müftüoğlu məsləhət verib.