Çində 4197 kilometrlik elektrik ötürücü xəttinin tikintisi başa çatıb

08:50 14.07.2025 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Çin dünən ölkənin ən böyük səhrasının yerləşdiyi Tarim hövzəsi ətrafında 4197 kilometrlik ultra yüksək gərginlikli (UHV) elektrik ötürücü xəttinin tikintisini başa çatdırdı. Bu, Sincan-Uyğur Muxtar Rayonunda  infrastrukturun inkişafında mühüm mərhələ oldu.

Hafta.az-ın yazdığına görə, Çin Milli Şəbəkə Korporasiyasının Dövlət Şəbəkəsinin Sincan filialının bir hissəsi olan layihəyə cavabdeh olan Sincanda yerləşən yerli şirkətin məlumatına görə, ölkədə bu cür ən böyük layihə olan 750 kV-luq dairəvi xətt doqquz yarımstansiya və təxminən 10 min polad qüllədən ibarətdir.

Şirkətdən verilən məlumata görə, xəttin tikintisi 15 il çəkib və 2025-ci ilin noyabrınadək rəsmən istifadəyə veriləcəyi gözlənilir. Tarim hövzəsində dünyada ikinci ən böyük dəyişkən qum səhrası olan Təkləmakan səhrası yerləşir. Əsrlər boyu qum fırtınaları Sincanın cənubundakı vahələri dağıdıb, bölgənin inkişafına mane olub.

Rəsmilər və ekspertlər layihənin cənubi Sincan bölgəsində inkişafı sürətləndirə biləcəyini və bütün ölkəni yeni enerji mənbələri ilə təmin edə biləcəyini deyirlər.

Ötürücü xətt sürüşən səhra qumlarından Kunlun dağlarına qədər əngəlli ərazini keçir.

“Layihənin ətraf mühitə, xüsusən də yerli səhra bitkilərinə təsirini minimuma endirmək üçün mühəndislər polad qüllələrin hündürlüyünü tənzimlədilər və marşrutda kiçik dəyişikliklər etdilər. Fırçaşəkilli kəndir torundan istifadə etməklə marşrut boyu 480 min kvadratmetrdən çox sahədə samandan qum baryerlərinin salınması da nəzərdə tutulub. Bu texnologiya Çində geniş istifadə olunan qum sabitləşdirmə üsuludur”, - şirkətin meneceri Li Jun deyib.

May ayının sonuna olan məlumata görə, bol günəş və külək resursları hesabına Tarım hövzəsi ətrafında yeni enerji mənbələrindən istifadə edən elektrik stansiyalarının quraşdırılmış gücü 36,69 milyon kilovata çatıb.

Yeni elektrik şəbəkəsi külək, günəş, su və istilik mənbələrindən elektrik enerjisini bir saniyədən az müddətdə ötürə bilər ki, bu da Sincan-Uyğur Muxtar Rayonunun cənubundakı sənaye müəssisələri və sakinlərin sabit enerji təchizatını təmin edir.

Çin Milli Grid Korporasiyasının Sincan filialının məlumatına görə, cənub Sincan bölgəsində elektrik enerjisi istehlakının 2024-cü ildə 73,7 milyard kilovat-saat olub ki, bu da 2010-cu il səviyyəsindən təxminən 7 dəfə artıqdır. Bu il istehlak pik həddə çatacaq ki, bu da 2024-cü illə müqayisədə 14,29 faiz çox olacaq.

Zəngin enerji istehsal gücü ilə Sincan Çinin qərbdən şərqə elektrik ötürülməsi proqramında əsas mərkəz rolunu oynayır. Çin Milli Şəbəkə Korporasiyasının Sincan filialının eksperti Xin Çaoşanın sözlərinə görə, yeni xətt regionda istehsal olunan günəş enerjisinin şərqə axmasına imkan verir və bu, ölkə üzrə sabit enerji təchizatını təmin etməyə kömək edir. Şirkət hesab edir ki, Sincan cənubunda 100 milyon kVt fotovoltaik enerjinin yaradılması, onun şərqi və mərkəzi Çinə ötürülməsi həmin bölgələrə istilik gücünü 25 milyon kVt azaltmağa imkan verə bilər.

Yeni elektrik şəbəkəsi avtomobil yolları, hava limanları və dəmir yolu xətləri daxil olmaqla, Təkləməkan səhrası ətrafında artan infrastruktur obyektləri şəbəkəsini tamamlayır.

Bir vaxtlar yoxsulluq və zəif infrastrukturdan əziyyət çəkən Sincanın cənubu son illər nəzərəçarpacaq irəliləyiş əldə edib. Onun iqtisadiyyatı 2021-ci ildəki 481,7 milyard yuandan (təxminən 67,39 milyard dollar) 2024-cü ildə 27,2 faiz artaraq 612,8 milyard yuana çatıb. Ötən il sənaye əlavə dəyəri 152,97 milyard yuanı keçib, 200-dən çox yeni iri sənaye müəssisəsi yaradılıb.

Bu rəqəmlərin arxasında Çinin istər yaylada, istərsə də səhrada sıxışdırılmış ucqar kəndlərdə olsun, bölgədəki insanlar üçün inkişaf imkanlarını genişləndirmək üçün böyük səyləri var.

Yeni şəbəkənin daha çox insana nəzərəçarpacaq faydalar gətirəcəyi gözlənilir.