Suriya prezidenti Bəşər Əsəd müxalifətin hücumlarına tab gətirməyin ölkədən qaçdı və hazırda paytaxt Dəməşq müxaliflərin nəzarətindədir. Bəs maraqlıdır, Rusiyanın bu ölkədəki hərbi mövcudluğunun aqibəti necə olacaq?
Hafta.az-ın yazdığına görə, Bəşər Əsədin hakimiyyətdən əl çəkməsi və Suriyanı tərk etməsi həm regional, həm də beynəlxalq aləmdə yeni dövrün başlanğıcını göstərir. Amma Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin bəyanatına fikir versək, Kreml Suriyadakı siyasi, hərbi və diplomatik tarazlığı yenidən formalaşdıracaq.
Rusiya Suriyada xüsusilə Hmeymim Hava Bazası (Latakiya) və Tartus Dəniz Bazaları vasitəsilə strateji varlığa malikdir. Bu bazalar Moskvanın Yaxın Şərqdə geosiyasi təsirini artırmaq üçün çox vacibdir.
Yeni Administrasiya ilə danışıqlar - Post-Əsəd administrasiyasının Rusiya ilə münasibətləri həlledici olacaq. Suriya müxalifətinin bəzi elementləri Rusiyanın hərbi mövcudluğuna qarşı çıxsa da, bəziləri bunu qəbul edə bilər.
Hmeymim bazası Rusiyanın hava hücumundan müdafiə və kəşfiyyat əməliyyatları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Tartus bazası isə Rusiya donanmasının Aralıq dənizindəki əməliyyatlarının mərkəzindədir. Rusiyanın bu bazalarda mövcudluğu böyük ehtimalla Moskvanın yeni administrasiya ilə bağlayacağı razılaşmalardan asılı olaraq davam edəcək.
Qərb ölkələri Rusiyanın Yaxın Şərqdəki təsirini azaltmaq və Suriyanın yeni administrasiyasına Rusiyanın hərbi mövcudluğunu məhdudlaşdırmaq üçün təzyiq etmək istəyə bilər.
Türkiyə Suriyada təhlükəsizlik dəhlizləri yaradarkən, İran Əsəd administrasiyasının mühüm dəstəkçisi idi. Əsəddən sonra yaranacaq boşluq hər iki ölkənin Rusiya ilə əməkdaşlığına və rəqabətinə təsir edə bilər.
Rusiya, ehtimal ki, öz bazalarının gələcəyini təmin etmək üçün bəzi addımlar atacaq. Bunlar: 1) Diplomatik danışıqlar nəticəsində keçid hökuməti və beynəlxalq aktyorlarla müqavilələrin bağlanması, 2) Hərbi mövcudluğun saxlanması, bazaların qorunması üçün yeni müqavilələrin imzalanması, 3) İqtisadi və siyasi əməkdaşlıq müstəvisində yeni administrasiyanın ehtiyaclarını ödəmək üçün iqtisadi yardımın və ya siyasi dəstəyin göstərilməsi, 4) Rusiyanın Əsəddən sonrakı Suriyadakı hərbi bazalarının taleyi Moskvanın diplomatik bacarığından və Suriyanın yeni administrasiyası ilə münasibətlərindən asılı olacaq.
Bu prosesdə regionun digər aktorlarının tutduğu mövqe balansların yenidən formalaşmasında həlledici rol oynayacaq. Rusiya öz bazalarının davamlılığını təmin etmək üçün diplomatiya və güc balansı siyasəti həyata keçirəcək.
