Xristian dünyası 2025-ci ildə müstəsna hadisənin şahidi olacaq: katoliklər və pravoslav xristianlar adətən fərqli tarixlərə təsadüf edən Pasxa bayramını eyni gündə - aprelin 20-də qeyd edəcəklər. Bu sinxronluq 325-ci ildə keçirilən və Şərqin hesablanması metodunu təyin edən Birinci Nikeya Şurasının 1700 illik yubileyi ilə üst-üstə düşür. Papa Fransisk bu simvolik ildən istifadə edərək ümumi qeydetmə tarixinin qalıcı olması üçün çağırışını təzələyib. Lakin ekspertlər xəbərdarlıq edir ki, bu məqsədə çatmaq üçün hələ ,oxlu maneələr var.
Hafta.az-ın yazdığına görə, katoliklərlə pravoslavlar arasında tarix fərqi onların istifadə etdiyi təqvimlərlə bağlıdır: Qərb kilsələri Qriqorian təqviminə, Şərq kilsələri isə hələ də Yulian təqviminə əsaslanır. Hər iki ənənə Pasxa bayramını yaz bərabərliyindən sonra ilk tam aydan sonrakı bazar günü kimi təyin etsə də, bu iki təqvim arasındakı 13 günlük fərq müxtəlif nəticələr verir.
Papa Fransisk Romadakı Müqəddəs Pavel Bazilikasında etdiyi çıxışda, “Katolik Kilsəsi hər kəsin razılaşa biləcəyi ortaq bir tarix təyin etməyə açıqdır” deyərək tarixi konsensusa göz yumdu. Patriarx Barfolomey bildirib ki, bu ilki təsadüf bir şans idi və "birləşmə yolunda fövqəladə yaxınlaşmaya" səbəb ola bilər.
Buna baxmayaraq, məsələdə dərin tarixi və teoloji həssaslıqlar davam edir. Moskva Patriarxlığının yüksək vəzifəli şəxsləri Qərb təqviminə görə keçidin “əlavə addım” olacağını iddia edirlər. Ortodoks alimləri isə yalnız 325-ci ildə Nikea Şurasının qərarlarına əməl etməklə ortaq bir tarixin təyin oluna biləcəyini vurğulayırlar.
Amerikalı pravoslav ilahiyyatçı Aleksopulos deyir ki, problem üç dalana dirənib: Ya katoliklər pravoslav təqvimini qəbul edəcəklər, ya da pravoslavlar Qərbə uyğunlaşacaqlar, ya da tamamilə yeni üsul tapılacaq. Lakin üçüncü variant hazırda tarixi şuranın qərarlarının istisnasını tələb etdiyi üçün çox uzaq ehtimaldır. Bununla belə, məlumata görə, 2025-ci il xristianlar üçün nəinki ortaq tarixə, həm də ortaq gələcəyə dair baxışa qapı aça bilər.
