Cənubi Koreya hökuməti ABŞ ilə nüvə enerjisi ilə işləyən sualtı qayıqların hazırlanmasına dair müqavilənin başa çatdığını elan edib.
Hafta.az-ın yazdığına görə, Ağ Ev həmçinin "hücum sualtı qayıqları" və onlar üçün təmin ediləcək yanacaqla bağlı müqaviləni açıqlayıb.
Seulun Çin və nüvə silahı ilə silahlanmış Şimali Koreyaya qarşı mübarizə aparmaq üçün atdığı addım diqqətəlayiqdir, çünki ekspansionist siyasət yürütməkdən qorxurlar.
Saziş nəyi nəzərdə tutur?
Cənubi Koreya prezidenti Li Ce Myunq oktyabrın 29-da ABŞ prezidenti Donald Trampla görüşəndə onlar tariflərin qarşılıqlı olaraq 25 faizdən 15 faizə endirilməsi barədə razılığa gəliblər. Bu məqsədlə Seul ABŞ-a 350 milyard dollar investisiya qoymağı vəd edib və vəsaitin 150 milyard dolları Amerika gəmiqayırma zavodlarına gedəcək.
ABŞ prezidenti nüvə enerjisi ilə işləyən sualtı qayıqların Cənubi Koreya şirkəti Hanwha tərəfindən idarə olunan Filadelfiya gəmiqayırma zavodlarında inşa ediləcəyini vurğulayıb. Hazırda bu sualtı qayıqlara yalnız altı ölkə sahibdir: ABŞ, Çin, Rusiya, Böyük Britaniya, Fransa və Hindistan.
Cənubi Koreyanın təxminən 20 sualtı qayığı dizel mühərriki ilə işləyir və bu da onların daha tez-tez suya çıxmasını tələb edir.
Seul niyə nüvə sualtı qayıqları istəyir?
Bu addım Şimali Koreyanın nüvə enerjisi ilə işləyən sualtı qayıq proqramının başladığını elan etməsindən qısa müddət sonra atılıb. 2025-ci ilin mart ayında Pxenyan Kim Çen Inın gəmiqayırma zavodunda tikilməkdə olan nüvə sualtı qayığını yoxladığını göstərən videolar yayımlayıb.
Cənubi Koreya rəsmiləri Şimali Koreyanın bu işdə Rusiyadan kömək aldığını və nüvə sualtı qayıqlarının bir neçə il ərzində suya buraxılacağını təxmin edirlər.
Bu addım gərginliyi artıracaqmı?
Asan Siyasət Araşdırmaları İnstitutundan Yanq Uk Seulun nüvə sualtı qayığının hərəkətinin Cənubi Koreya seçicilərini sakitləşdirmək məqsədi daşıdığını söyləyib: “Cənubi Koreya Şimali Koreyanın nüvə silahlarına eyni şəkildə cavab verə bilməz. Bəs onlar nə edə bilərlər? Onlar nüvə sualtı qayıqlarını yerləşdirə bilərlər”.
Cənubi Koreyalı alim nüvə silahlarını saxlamaq üçün daha bir bəraət qazanan Pxenyanın Seulun hərəkətindən məmnun qalacağını bildirib.
Sejong İnstitutundan Co Bi-yun iddia edir ki, bu razılaşma ilə Cənubi Koreya regionda əsas oyunçuya çevrilib: “Nüvə sualtı qayığının ən vacib xüsusiyyəti onun sürətidir. İndi Cənubi Koreya daha çox ölkə ilə fəaliyyət göstərə bilər”.
ABŞ-ın marağı nədir?
Vaşinqton Şimali Koreya və Çinə təzyiqini artırmaqla bir daşla iki quş vurmağı planlaşdırır.
Razılaşmadan sonra Çinin Seuldakı səfiri Day Binq Cənubi Koreyanın bu məsələyə sağlam düşüncə ilə yanaşmalı olduğunu vurğulayıb.
Yanq Uk deyib: "Tramp müdafiə xərclərinin yükünü Cənubi Koreyanın üzərinə qoyub. Cənubi Koreya müdafiə büdcəsini əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq. Onlar ABŞ-ın Çinə və Şimali Koreyaya təzyiq göstərmək üçün vasitəçisi kimi çıxış edəcəklər”.
ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin admiralı Deril Kodl da Cənubi Koreyaya səfəri zamanı bu şərhi təsdiqləyib. O vurğulayıb ki, nüvə sualtı qayıqları tikildikdən sonra ABŞ "prioritet təhdid" hesab etdiyi Çinə qarşı ortaq məqsədlərə çatmaq üçün Cənubi Koreya ilə əməkdaşlıq gözləyə bilər.
Amerikalı komandan bildirib ki, bu, Cənubi Koreya Hərbi Dəniz Qüvvələrinin üzərinə təkcə regional deyil, həm də qlobal miqyasda daha böyük məsuliyyət qoyacaq.
Tramp Filadelfiyada sualtı qayıqların inşasının ABŞ-da iş yerlərinin açılmasına fayda verəcəyini iddia edir, Cənubi Koreya rəsmiləri isə öz torpaqlarında mövcud obyektlərdən istifadə etsələr, layihəni daha tez başa çatdıracaqlarını bildirirlər.
Cənubi Koreyanın Baş naziri Kim Min-Sok da Filadelfiyadakı obyektlərin qeyri-kafi olduğunu bildirib.
BBC-nin məlumatına görə, Filadelfiya gəmiqayırma zavodunu idarə edən Hanwha şirkəti şərh tələblərinə cavab verməyib.
