Fransa və Almaniya birgə qırıcı təyyarə layihəsi olan FCAS-ın ləğvindən sonra müdafiə sahəsindəki əməkdaşlığını xilas etməyə çalışmaq üçün bir araya gəlirlər. “Reuters”in məlumatına görə, iki ölkə arasındakı birgə müdafiə münasibətləri son həftələrdə baş verən böyük bir böhranın kölgəsində qalıb. İki ölkə arasındakı sənaye rəqabəti yeni nəsil qırıcı təyyarə layihəsi olan FCAS-ın (Gələcək Döyüş Hava Sistemi) tamamilə ləğvinə səbəb olub.
Hafta.az yazır ki, zirvə görüşü ABŞ-ın Avropaya "özünü silahlandırmaq" üçün təzyiq göstərdiyi və Trampın etibarlı təhlükəsizlik tərəfdaşı olub-olmadığı ilə bağlı suallar doğurduğu kritik bir vaxta təsadüf edir. Köln yaxınlığında iki günlük sammitdən sonra ortaq müdafiə vizyonunu xilas etmək üçün iki ayrı bəyannamənin imzalanması gözlənilir.
Avropanın müdafiə sənayesini genişləndirmək ambisiyası təkcə FCAS layihəsinin ləğvi ilə deyil, həm də digər birgə layihələrdəki böhranlarla sınaqdan keçirilir.
Birgə yeni nəsil tank layihəsi əhəmiyyətli gecikmələrlə üzləşir. ABŞ istehsalı olan "Reaper" pilotsuz uçuş aparatları ilə rəqabət aparmaq üçün başladılan çoxmillətli Eurodrone proqramı ciddi geriləmələrlə üzləşir. Avropa ölkələri arasında kosmik sektorda artan rəqabət ikitərəfli münasibətlərə daha mürəkkəb bir ölçü qatır.
Fransa rəsmiləri bütün məsələlərdə tam razılığa gəlmədiklərini etiraf etsələr də, iki ölkə arasındakı hərbi-sənaye tərəfdaşlığının ləğv edilmiş təyyarə layihəsindən daha böyük olduğunu vurğulayırlar.
Almaniya və Fransa 100 milyard dollara təyyarə inşa edə bilmədilər: Layihə ləğv edildi, Airbus ertəsi gün səhnəyə çıxdı.
Alman rəsmilərindən əldə edilən məlumata görə, iki ölkə FCAS layihəsinin tamamilə tərk edilməsinə icazə verməyəcək. Təyyarənin özü istehsal olunmasa da, layihədən əldə edilən bəzi vacib texnologiyalar inkişaf etdirilməyə davam edəcək.
Tərəflər qırıcı təyyarələr arasında məlumat axını və əlaqə təmin edəcək "döyüş buludu" proqram təminatı və məlumat şəbəkəsi texnologiyasına diqqət yetirmək barədə razılığa gəliblər.
Zirvə görüşündə ən diqqət çəkən mövzulardan biri Fransa Prezidenti Emmanuel Makron tərəfindən ötən ilin mart ayında təqdim edilən "qabaqcıl (nüvə) çəkindirmə" təklifi olacaq. Bu təklifə aşağıdakılar daxildir:
Avropalı müttəfiqlərin Fransanın nüvə çəkindirmə təlimlərində iştirak edə bilməsi.
Müttəfiq ölkələrin öz ərazilərində müvəqqəti olaraq Fransanın nüvə elementlərini yerləşdirə bilməsi.
Alman rəsmiləri payızda keçiriləcək Fransa nüvə təlimində alman əsgərlərinin iştirakı ilə bağlı bu sammitdə rəsmi razılığa gəlməyi gözlədiklərini bildirirlər.
İki ölkə arasındakı ən fundamental fikir ayrılıqlarından biri Avropanın hərbi texnologiyalar üçün ABŞ-dan nə dərəcədə asılı olmasıdır. Fransa iddia edir ki, Avropa hava və raket müdafiə sistemlərində öz texnologiyalarından istifadə etməlidir. Fransa rəsmiləri deyirlər ki, onlar Berlinə daim ballistik raket müdafiəsində "suverenliyin" vacibliyini xatırladırlar.
Almaniya özünün hərbi peyk bürcünü qurmaq üçün ayrıca bir layihə həyata keçirsə də, hər iki ölkə bu sammitdə Avropa Birliyinin təhlükəsiz peyk rabitə şəbəkəsi layihəsi olan IRIS²-yə tam dəstəyini bir daha təsdiqləyəcək. Paris bu layihəni xarici provayderlərdən asılılığı azaldacaq suveren infrastrukturun təməl daşı kimi görür.
