İllərdir ABŞ qlobal miqyasda Çindən daha müsbət qəbul edilirdi. Lakin Pew Araşdırma Mərkəzinin yeni sorğusu göstərir ki, bu tendensiya bu il Pekinin xeyrinə dəyişib.
Hafta.az yazır ki, fevral-may ayları arasında ABŞ və İsrailin İranla müharibə apardığı dövrlə üst-üstə düşən sorğuya görə, 36 ölkə və regiondan 25-də iştirakçılar Çinə ABŞ-dan daha müsbət baxıblar. Bu ölkələrə Kanada və Meksika daxildir.
ABŞ hələ də altı ölkədə liderlik edir: Polşa, Filippin, Cənubi Koreya, Hindistan, Yaponiya və İsrail.
Sorğu təkcə milli səviyyədə deyil, həm də liderlik səviyyəsində təəccüblü bir mənzərəni ortaya qoyur: 36 ölkə və regiondan 22-də iştirakçılar Çin lideri Si Cinpini Trampdan daha müsbət qiymətləndiriblər.
Bu ölkələrə Kanada, Meksika, Fransa, Almaniya və Birləşmiş Krallıq kimi böyük Avropa gücləri daxildir. Buna baxmayaraq, sorğu hər iki liderə inamın bir çox ölkədə aşağı səviyyədə qaldığını vurğulayır.
Pew-un Qlobal Münasibətlər Sorğusunun həmmüəllifi Laura Silver qeyd edir ki, təşkilat təxminən 20 ildir ki, qlobal qavrayışları izləyir və Çinin ABŞ-la müqayisədə bu qədər müsbət qarşılandığı ilk dəfədir. Silverə görə, Pekin və Vaşinqton haqqında qavrayışlar bəzən birləşsə də, Çinin xeyrinə bu qədər böyük fərq əvvəllər heç vaxt görülməyib.
Silver deyir ki, bu dəyişiklik Covid-19 pandemiyasının uzaq bir xatirəyə çevrilməsi və ABŞ-a qarşı qlobal qavrayışın pisləşməsi ilə üst-üstə düşür. Tədqiqatçının sözlərinə görə, müharibənin başlanması ilə ABŞ-ın sülhə və sabitliyə töhfə verməməsi qavrayışı arasında birbaşa əlaqə var ki, bu da Trampa inamı azaldır.
Trampın Qrenlandiyanı idarə etmək iddiaları, Venesuelanın keçmiş lideri Nikolas Maduronun ələ keçirilməsi ilə bağlı hərbi əməliyyat və Qəzzada İsrail-Həmas münaqişəsinin həlli də bir çox ölkədə təsdiq reytinqlərinin azalmasına səbəb olan amillərdəndir.
Silver qeyd edir ki, pandemiyanın azalmasından faydalanmaqla yanaşı, Çin özünü ABŞ ilə birbaşa müqayisə etməklə də üstünlük qazanır, bir çox yer Çini daha etibarlı tərəfdaş və qlobal sülhə və sabitliyə töhfə vermə ehtimalının daha yüksək olduğunu görür.
Ən kəskin dəyişikliklərdən biri ənənəvi ABŞ müttəfiqləri arasında baş verib.
Kanadada ABŞ-a müsbət baxanların faizi yeni sorğuda 2023-cü ildəki 57 faizdən 33 faizə düşüb, Çinə müsbət baxanlar isə eyni dövrdə 14 faizdən 44 faizə yüksəlib. Trampın keçən il Kanada mallarına ağır tariflər tətbiq etməsi və Kanadanın "51-ci ştat" olması ilə bağlı açıqlamaları bu dəyişikliyə təsir göstərib. Fransa, Almaniya, İspaniya, İtaliya, İsveç və Hollandiya da daxil olmaqla, bütün əsas Avropa ölkələri dünyanın ən böyük iki iqtisadiyyatı haqqında fikirlərini oxşar şəkildə dəyişiblər.
ABŞ-ın özündə də vəziyyət dəyişib: 2023-cü ildə təxminən 60 faiz ABŞ-a müsbət baxsa da, 32 ballıq fərq tədricən azalır və amerikalıların Çinlə ABŞ haqqında təsəvvürləri yaxınlaşır. Digər tərəfdən, hesabatda qeyd olunur ki, ABŞ şəxsi azadlıqlara hörmət baxımından hələ də Çindən irəlidədir, lakin bu fərq də azalır.
Tədqiqat üçün Pew 35 ölkədə, eləcə də Qərb Sahilində və Şərqi Qüdsdə 42 mindən çox insanla müsahibə aparıb; səhv həddi ölkədən asılı olaraq 2,3 ilə 5,5 faiz arasında dəyişir.
