Rusiya üçün Ermənistanla Türkiyə arasında əlaqələrin qurulmasında moderator olmaq faydalıdır. Çünki münaqişələrin həllində vasitəçilik ölkənin beynəlxalq proseslərə təsir imkanlarını artırır.
Hafta.az xəbər verir ki, bu fikirləri rusiyalı ekspert Sergey Markov deyib.
Onun sözlərinə görə, bu halda, Ermənistan-Türkiyə əlaqələrinin qurulmasında iştirak etmək, Rusiyaya bölgədə effektli vasitəçi statusunu bir daha təsdiqləməyə kömək edəcək. Hətta iki deyil, bir neçə ölkə arasında sülhün bərqərar olmasına kömək etmək özünə diqqəti cəlb edəcək, amma kimdəsə qısqanclıq yaradacaq:
"İkinci Qarabağ savaşı zamanı Türkiyənin bölgədə artan nüfuzuna dair nə qədər danışıldığını xatırlayırıq. Biz ermənipərəst lobbilərin böyük anti-türk informasiya hücumu başlatdıqları vəziyyəti xatırlayırıq. Prinsipcə, Türkiyənin özünü bölgədə həddindən artıq göstərməyə başladığı anda Rusiya üçün çətin vəziyyət yarandı. Ancaq gördük ki, Moskva bu vəziyyəti qoruya bildi və Ankara ilə kompromis tapdı. Gördüyümüz kimi, Qarabağda rus sülhməramlıları yerləşdirildi və Ankara ilə birgə Azərbaycanda Rusiya-Türkiyə monitorinq mərkəzi yaradıldı. Yəni Rusiya siyasi cəhətdən müdrik hərəkət etdi. Və Azərbaycanla Ermənistan arasındakı müharibənin ortasında Putin Ərdoğan haqqında çox müsbət danışdı ki, bu da siyasi cəhətdən müdrik səsləndi və Rusiyanın vəziyyəti ləyaqətlə həll etdiyini və Türkiyə ilə heç bir problem olmadığını göstərdi.
Türkiyənin güclü bir dövlət olduğunu və bölgədə öz maraqlarının olduğunu heç kim inkar etmir. Bu səbəbdən, Rusiyanın vəziyyəti öz əlinə alması və Ermənistanla Türkiyə arasında vasitəçi rolunu oynaması məntiqli olardı.
Türkiyə ilə Ermənistan arasındakı əlaqələrin nomallaşdırılmasında vasitəçilərin olub-olmaması ilə bağlı, kimsə bu rolu öz üzərinə götürmək istəsə, bu cür statuslu vasitəçi olsa belə Türkiyə onu qəbul edəcək?
ABŞ? Bəlkə də İrəvan bu kartı oynamağa cəhd edə bilər. Amma Türkiyə Rusiya ilə münasibətlərə xələl gətirməmək üçün bunu etmək istəməyəcək. Bunun onun maraqlarına cavab verməsi ehtimalı azdır. Fransa - Ankaranın Parislə də isti münasibətləri yoxdur. Yəni Rusiyadan başqa belə bir vasitəçi yoxdur. Ancaq buna baxmayaraq, birdən -birə bu rol üçün gözlənilməz birinin ortaya çıxa biləcəyini tamamilə istisna etmək mümkün deyil. Buna misal olaraq Əfqanıstanda baş verənləri göstərmək olar. Məlum oldu ki, Qətər uzun illərdir Talibana sponsorluq edir. Bildiyiniz kimi, bu yaxınlarda Qətər mütəxəssisləri hava limanına xidmət göstərmək üçün Kabilə gəldilər və 31 avqustdan sonra Kabul hava limanına enən ilk xarici təyyarə Qətər Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus təyyarə oldu. ABŞ -ın dövlət katibi Entoni Blinkin, Talibanla əlaqələr haqqında hökumətlə danışıqlar aparmaq üçün Qətərə getdi.
Eyni zamanda Türkiyə ilə Ermənistan arasında ikinci bir hadisə ssenarisi var. Münasibətləri özləri həll etməyə çalışdıqları zaman. Niyə? Çünki keçən payız müharibəsi vəziyyətində, Ermənistanla Azərbaycan arasında çox sərt bir qarşıdurmada Rusiyanın vasitəçiliyi tamamilə zəruri idi. Müharibə davam etsəydi, Ermənistandan təxminən 10 min insan ölərdi. Erməni mediası Azərbaycana qarşı nəhəng bir təbliğat dalğası qaldıracaq və bunu qanlı bir qəssab kimi təqdim edəcəkdi. Yəni burada vasitəçilik missiyası son dərəcə zəruri idi. Ermənistanla Türkiyə arasındakı münasibətlər vəziyyətində təcili vasitəçiliyə ehtiyac yoxdur.
Amma Rusiyanın Ermənistana davamlı təsir etmək istəyini də nəzərə almaq lazımdır. Ermənistan onilliklər ərzində çox pis münasibət qurduğu və qorxduğu iki türk dövləti arasında sıxışdırılıb. Ermənistanın xilaskar kimi Rusiyaya ehtiyacı var.
Fikrimcə, Ermənistan-Azərbaycan və Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin həlli paralel olaraq davam edə bilər, baxmayaraq ki, bu proseslərin əlaqələndiriləcəyini inkar etmək olmaz. Azərbaycan üçtərəfli müqavilə imzaladığı üçün ərazilərinin böyük hissəsi ona qaytarıldı, o, Ermənistan və Türkiyəni birləşdirəcək Zəngəzur nəqliyyat dəhlizinin açılmasında maraqlıdır.
Bu səbəbdən Türkiyə ilə Ermənistan arasında dialoq nəqliyyat və iqtisadi əlaqələrin açılmasının məntiqi ilə aparılacaq. Bu, Bakı və İrəvan tərəfindən Qarabağ nizamlanmasına dair üçtərəfli sazişin icrası ilə bu və ya digər şəkildə üst -üstə düşən ümumi danışıqların ayrılmaz hissəsi olacaq".
