Səudiyyə Ərəbistanı Krallıq Melodiyaları Festivalında öz bəstəkarlarının xatirəsini yad edib. Ötən həftə Ciddədə keçirilən festival üç axşam sənətçilərin mahnıları ilə qeyd olunub.
Hafta.az-ın yazdığına görə, festivalın ilk gecəsi Səudiyyə Ərəbistanı incəsənət səhnəsinə təsir etmiş yeddi bəstəkarın şərəfinə təşkil olunmuşdu. Bəstəkarlar arasında Ömər Kudres, Fevzi Mahsun, Salih əl-Şehri, Məhəmməd Şafik, Tarık Əbdülhakim, Talal Bağır və Abdulrab İdris var.
Festival öz ziyarətçilərini musiqinin ən mühüm qabaqcılları haqqında maarifləndirici səyahətə çıxarır.
Həqiqətən də festival həyətin ətrafına yayılmış divar rəsmləri ilə bəzədilmiş, müxtəlif rəssamların çəkdiyi bir çox bəstəkarın rəsmlərinin nümayişi ilə başlayır ki, bu da mahnının yaradılmasında bəstəkar və müğənninin rolunun böyük əhəmiyyətini əks etdirir.
Bu tədbir Səudiyyə Ərəbistanı musiqisinin orijinallığının formalaşmasında mühüm rol oynamış bəstəkar və rəssamları tanıtmaq, Mədəniyyət Nazirliyinin indiki nəslə orijinal musiqinin necə yaradıldığını göstərmək səyləri çərçivəsində onların sənətçilərinin mühüm töhfələrini vurğulamaq məqsədilə təşkil edilib.
Səudiyyə Ərəbistanında müxtəlif mədəniyyətlərin bir araya gəlməsi musiqi alətlərini yaradan və xalq ritmlərini unikal musiqiyə çevirən nəhəng bədii inventarın və mədəni sərvətin formalaşmasına töhfə verib.
Mədəniyyət Nazirliyi hazırda dananat, sahba, macrur, habayti, hutva kimi mahnı janrlarını əhatə edən bir çox sənət əsərlərini sənədləşdirmək və yaymaq məqsədi daşıyır.
Əvvəllər Ciddə limanına dünyanın hər yerindən diplomatik, ticarət və digər missiyalar gəlirdi. Bu missiyalar vasitəsilə ilahilər, muvaşehat, mevavil və danat kimi mahnı növləri qeydə alınıb. Bundan əlavə, bəzi səfirlik və konsulluqlar 1905-ci ildə Hollandiya səfirliyi kimi bu mahnı janrlarını və xalq musiqisi nümunələrini qeydə alıblar.
Səudiyyə Ərəbistanında melodiyalar lap əvvəldən müxtəlif bölgələrdəki kollektiv mahnıların tonlarından ilhamlanaraq fərdi nümunələrə çevrilməyə başlayıb. Şəhərin öz mədəniyyətindən qaynaqlanan musiqi janrları olan danat, macrur, mecs kimi ənənəvi musiqilər sənətin rənglərini ehtiva edir. 1950-ci illərin sonlarında bu musiqi irsi formalaşmağa başlayıb və onun ilk nümunələrindən olan “Sənin gülün, ey gül əkən” mahnısını rəssam və bəstəkar mərhum Təllal Maddah bəstələyərək ifa edib. Bu mahnı ənənəvi irsdən fərqli üsluba malik yeni musiqinin başlanğıcını qoyub.
Səudiyyə Ərəbistanında radio və televiziya dövrünün başlanğıcından bəri ilk bəstəkarlar və sənətçilər mahnıların yazılmasına böyük diqqət yetiriblər. İllər keçməsinə baxmayaraq, Səudiyyə melodiyası hələ də emosional və estetik incəliklə emosional yanaşmaya əsaslanır və dövrün ehtiyac və dəyişikliklərinə uyğun olaraq formalaşır. Tək melodiya kimi tanınan bu üslub klassik mahnı janrıdır və eyni kontekst və istinadlara malikdir.
Bu janr Tarık Əbdülhakimin "Mənə olanlara ağla", Fevzi Mahsunun "Onun sevgisi", Təllal Maddahın "Ən gözəl gecələr", Məhəmməd Abdunun "Yes" mahnısı ilə başlayıb və Fəhd bin Səidin “Bəli”, "Sevgidən qurtuluş" mahnısı kimi digər nümunələrlə davam etdirib.
Musiqiçi Mədəni Abadi, Səudiyyə sənəti və musiqisinin başlanğıcı ilə bağlı “İnependent Arabia”ya müsahibədə sənət və bəstəkarlığın Həsən Cava, Məhəmməd Bajude və Səid Əbdürrəhman kimi adlarla başladığını, daha sonra Tarık Əbdülhəkim, Ömər Kudreş kimi bir çox bəstəkar və sənətçinin olduğunu ifadə edir.
Abadi çıxışında bu sözlərə diqqət çəkib: "Səudiyyə Ərəbistanı müxtəlif bölgələrdən gələn bir çox ənənəvi rənglər və sənətlərlə doludur və hər bölgə özünəməxsusluğu ilə tanınır ki, bu da Səudiyyə sənətini digərlərindən fərqləndirən mühüm xüsusiyyətdir”.
Krallığın Melodiya Festivalının rəsmi sözçüsü Əbdürrəhman əl-Mütəvvə, festivalın ilk hissəsində Səudiyyə musiqisinin tarixinə işıq tutmağı və musiqi ustadlarını şərəfləndirməyi hədəflədiklərini bildirib.
Festival Mədəniyyət Nazirliyinin musiqiyə dəstək tədbirləri çərçivəsində keçirildiyi üçün sənətçi və bəstəkarları da qəbul edir.
Mütəvva fəxri adların seçim meyarları ilə bağlı deyib: "Səudiyyə musiqisi tarixinə töhfə vermək ən mühüm meyardır. Hazırkı festivalda layiq görülən bütün adlar Səudiyyə musiqisi və bəstəkarlığına töhfə verib".
Əbdürrəhman əl-Mütəvva musiqiyə dəstək və səudiyyəli qadın bəstəkarların olmaması ilə bağlı suala belə cavab verib: "Musiqi Mədəniyyət Nazirliyinin 16 şöbəsindən biridir. Musiqi sektorunu dəstəkləmək və gücləndirmək məqsədi daşıyan bir nazirlik olaraq, bu sahəyə sərmayə qoymağı hədəfləyirik. Mədəniyyət Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə fəaliyyət göstərən Musiqi Şurası sənayeni dəstəkləmək və musiqini gücləndirmək üçün səylərini davam etdirir. Keçmiş musiqi festivallarında Səudiyyə Ərəbistanından olan qadın sənətçilərin də sərgiyə gəldiyini görmüşdük".
