ABŞ-ın 2022-ci ilin fevral ayından bəri Ukrayna müharibəsi ilə bağlı davam edən sülh danışıqları ilə bağlı açıqlamaları nikbin tonda olsa da, əhəmiyyətli maneələr qalmaqdadır.
Hafta.az-ın yazdığına görə, ABŞ prezidenti Donald Tramp komandasının "bəzi fikir ayrılıqlarına baxmayaraq" müharibənin sona çatması istiqamətində "böyük irəliləyiş" əldə etdiyini bildirib.
Daha əvvəl ABŞ Dövlət Katibi Marko Rubio Cenevrədə keçirilən danışıqları "son dərəcə müsbət" adlandıraraq "qalan məsələlərin həll olunmaz olmadığı" mesajını vermişdi.
Amerika mətbuatında yer alan xəbərlərə görə, Rusiya rəsmiləri ilə görüşən ABŞ hərbi nümayəndəsi "ukraynalılar sülh müqaviləsini qəbul etdiklərini", lakin "həll edilməli olan bəzi kiçik detalların olduğunu" bildirib.
Tramp administrasiyası danışıqlar yolu ilə Ukrayna müharibəsi ilə bağlı ortaq Amerika, Ukrayna və Avropa mövqeyinin qurulmasının çətin və incə prosesində irəliləyərkən bu nikbinliyi qoruyub saxlayır. Lakin danışıqları yaxından izləyən yüksək vəzifəli Ukrayna mənbəsi CNN-ə bildirib ki, Tramp administrasiyasının Ukraynaya olan tələbləri ilə Kiyevin qəbul etməyə hazır olması arasında hələ də əhəmiyyətli boşluqlar var.
Mənbə ABŞ-ın 28 bəndlik sülh planındakı əksər məqamlar üzrə "razılıq" əldə edildiyini təsdiqləyib, lakin bəzi kiçik maneələrlə yanaşı, danışıqların taleyini müəyyən edə biləcək üç vacib məqam üzrə də əhəmiyyətli fikir ayrılıqlarının olduğunu vurğulayıb.
Həmin 3 vacib məqam aşağıdakılardır:
1. Donbasdakı strateji ərazilərdən çıxmaq tələbi.
İlkin fikir ayrılığı Ukraynanın Donbas bölgəsindəki "müdafiə kəməri" kimi tanınan möhkəmləndirilmiş strateji yaşayış məntəqələrindən imtina edib-etməyəcəyi ilə bağlıdır. ABŞ-ın əvvəlki bəzi təkliflərinə bu ərazilərin Rusiya administrasiyası altında silahsızlaşdırılmış zonalara çevrilməsi daxil idi.
Ukraynalı mənbə bildirib ki, bu məsələdə "konkret irəliləyiş" əldə edilib, lakin təklifin mahiyyəti və ya layihə mətni ilə bağlı hələlik heç bir qərara gəlinməyib.
"Ukraynanın qəbul edəcəyi yekun mətnin hazırlandığını demək böyük səhv olardı", - deyə mənbə bildirib.
2. İkinci mübahisəli məqam ABŞ-ın Ukrayna ordusunun şəxsi heyətinin 600 min əsgərlə məhdudlaşdırılması təklifidir.
Mənbə daha yüksək rəqəmin nəzərdən keçirildiyini, lakin Kiyevin belə bir məhdudiyyəti qəbul etməzdən əvvəl mətndə əlavə dəyişikliklər etmək istədiyini bildirib.
3. Ukraynanın NATO-ya üzv olmaq istəklərindən imtinası tələbi.
Üçüncü və son kritik məqam Ukraynanın NATO-ya qoşulmaq məqsədindən imtina etməsi tələbidir. Mənbə bildirib ki, bu məqam Kiyev üçün tamamilə qəbuledilməzdir.
Mənbəyə görə, belə bir güzəşt "təhlükəli presedent" yaradacaq və Rusiyaya Qərb alyansı üzərində veto hüququ verəcək.
CNN-in məlumatına görə, bu üç kritik məqam uzun müddətdir ki, Moskvanın müharibəyə başlamaq üçün əsas səbəbləri arasında olub. Rusiya sülhün əldə edilməsi üçün bu məqamların öz xeyrinə həll olunmasını tələb edir.
Bundan əlavə, bu məqamlar uzun müddətdir ki, Ukrayna üçün dəyişməz "qırmızı xətlər" hesab olunur.
