İranlı qadınların hüquq müdafiəçisi Müjqan Kaşavazın qadın məhbuslara qarşı zorakılıqları ifşa etmək üçün ilk addımı atdığı bir vaxtda qadınları sarsıdan hekayələr üst-üstə yığılmağa başlayıb. Bunu İran Parlamentinin Qanunvericilik və Məhkəmə Komissiyasının sədri Musa Qəzənfər Abadi də təsdiqləyib.
Hafta.az-ın yazdığına görə, Abadi təcridxanalarda və həbsxanalarda qadınların zorla soyundurulmasını “qadınlara hörmət olaraq müəyyən şərtlər altında həyata keçirilən bədən axtarışları” kimi qiymətləndirib.
Qəzənfər Abadi İranda həbsxanaların idarə olunması qaydalarına açıq şəkildə istinad edərək deyib: “Qanun həbsxanalara narkotik vasitələrin gətirilməsinin qarşısını almaq üçün şübhəli şəxslərin axtarışını təsdiq edir”.
Həbsxanalara narkotik qaçaqmalçılığında şübhəli bilinməyən vətəndaş və siyasi fəalların axtarışının məntiqi ilə bağlı suala cavab olaraq Abadi deyib ki, təqsirləndirilən şəxsin kim olmasının fərqi yoxdur, əgər mühafizəçilər həbsxanaya kiminsə konkret nəsə gətirmək istədiyindən şübhələnirlərsə, mütləq axtarış aparacaqlar.
Qadın hüquqları müdafiəçisi Müjgan Kaşavaz İran həbsxanaları ilə bağlı təcrübələrini dərc etdikdən sonra həbsxanalarda və təcridxanalarda qadınların çılpaq axtarışı məsələsi yenidən fəalların və medianın diqqətində olub.
Kaşavaz hekayəsini "Mən də İran" hesabında paylaşaraq həbsxana əməkdaşlarının onu tamamilə soyunmağa məcbur etdiyini və çılpaq bədəninin şəkillərini çəkdiyini bildirib.
O, öz hekayəsini bölüşdükdən qısa müddət sonra digər qadınlar da sorğu-sual zamanı həbsxanalardakı təzyiq və hücumları ifşa edərək oxşar təcrübələri danışdılar.
İrandakı siyasi və mülki fəallar cinsi təcavüzün sistematik təcrübə olduğunu, bunun məqsədinin qadınların özünəinamını və ləyaqətini sarsıtmaq olduğunu düşünürlər. Bu təcrübənin İran İnqilabının ilk illərindən bəri müxtəlif yollarla davam etdiyi deyilir.
İranlı vəkil Şeyma Kuşa İran həbsxanalarında zorla çılpaq axtarışlar edildiyi iddialarına cavab olaraq bunları dilə gətirib: “Həbsxana qaydaları ümumiyyətlə qeyd edir ki, kənardan heç bir şeyin gətirilməməsi üçün şəxs həbsxanaya daxil olmamışdan əvvəl axtarılmalıdır. Bu, yalnız narkotiklə əlaqəli vəziyyətlərə aiddir. Həbsxanalarda məcburi çılpaq axtarışı üzə çıxaran şəxslər bir müddətdir ki, təhlükəsizlik qüvvələrinin nəzarətində olublar və buna görə də narkotikdən istifadə etmədikləri məlum olub. Siyasi və vətəndaş fəalı qadın məhbuslara qarşı bu cür rəftar həbsxana sisteminin praktikasından kənara çıxır və məhbusları ruhdan salmaq və alçaltmaq məqsədi daşıyır.
İran hökumətinə bağlı olan Mizan Xəbər Agentliyi açıqlama verərək, keçmiş siyasi məhbusların bir qrupu tərəfindən İran rejiminin təhlükəsizlik qüvvələrinin sorğu-sual iclaslarında soyunmağa məcbur edilməsinin və onların çılpaq bədənlərinin fotolarının çəkilməsinin doğru olmadığını bildirib.
Bəyanatda bədənlərin axtarışlarının obyektiv olduğu və belə axtarışların “müəyyən hallarda ən son texnoloji avadanlıq və müasir texnologiyadan istifadə edilməklə” həyata keçirildiyi, bütövlükdə bədənin axtarışı tələb olunduqda “hüquqi və dini meyitlərin mühafizəsi üçün tədbirlər görüldüyü” bildirilib.
Bu iddiaların ortasında Mizan Xəbər Agentliyi axtarışların qadın zabitlər tərəfindən aparıldığını və saxlanılanların video görüntülərinin qeydə alınmadığını bildirib.
İran parlamentinin Hüquq və Məhkəmə Komitəsinin rəhbəri həbsxanalarda qadın məhbusların axtarışı və onların çılpaq bədənlərinin şəkillərinin çəkilməsinin adi bir təcrübə olduğunu dediyi bir vaxta təsadüf edib.
İran hakimiyyəti qadın məhbusların üst-başının hər cür axtarışlarının qadın işçilər tərəfindən aparıldığını iddia etsə də, siyasi fəalların açıqlamaları Mizan Xəbər Agentliyinin verdiyi məlumatın əksini deyir.
Keçmiş siyasi məhbus Şeyma Babayi həbsxanada çılpaq axtarış təcrübəsi olduğunu təsdiqləyib və deyib ki, bu təcrübədən imtina etmək üçün müqavimət göstərəndə qonşu otaqda bir kişi tərəfindən təhqir olunub.
