Çin süni intellektlə "yumşaq gücünü" artırır

10:07 17.07.2025 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

On ildən artıqdır ki, Çin şirkətləri süni intellekt, elektrik avtomobilləri və günəş panelləri kimi strateji sektorlarda yerli istehsalı artırmağa çalışırlar.

Hafta.az-ın “The New York Times”a istinadən yazdığına görə, Pekin hökumətinin maliyyə dəstəyi ilə Çin şirkətləri ABŞ şirkətlərini ötmək üçün xüsusilə süni intellektə investisiyalarını artırır.

ABŞ-ın süni intellekt infrastrukturu əsasən özəl sektor investisiyaları hesabına inkişaf etdirilsə də, Çində məlumat mərkəzləri, serverlər və yarımkeçiricilər kimi kritik infrastruktur dövlət tərəfindən maliyyələşdirilir.

Pekin hökuməti 2014-cü ildən bəri təkcə yarımkeçirici sənayesinə 100 milyard dollar sərmayə qoyub. O cümlədən, apreldə yeni süni intellektlə startapların dəstəklənməsi üçün 8,5 milyard dollar ayrılan qərar qəbul edilib.

Bundan əlavə, ABŞ-da yerləşən OpenAI və Google ödənişli, qapalı mənbə sistemləri təklif edir, Çin şirkətləri isə açıq mənbə sistemləri ilə dünya üzrə mühəndislərin diqqətini cəlb etməyi hədəfləyir. Alibaba, ByteDance, Huawei və Baidu kimi böyük Çin şirkətləri ötən il yüksək səviyyəli açıq mənbəli modellər buraxdılar. Bu strategiya təkcə texniki irəliləyişlərə deyil, həm də qlobal təsirin artırılmasına yönəlib.

Süni intellekt texnologiyalarına sərmayə qoyan ABŞ-da yerləşən Interconnected Capital hedcinq fondunun təsisçisi Kevin Xu deyib: "Açıq mənbə texnoloji yumşaq gücdür. Bu, Hollivud və ya Big Mac texnologiyası kimidir".

Bundan əlavə, təhlil süni intellekt sektorunun dövlət rəhbərliyinin üstünlüyü səbəbindən bəzi texnoloji dəyişikliklərə uyğunlaşmaqda gecikdiyini vurğulayır. O qeyd edir ki, Çin şirkətləri uzun müddətdir ki, sifətin tanınması kimi ənənəvi süni intellekt sistemlərinə diqqət yetiriblər və ilkin olaraq məhsuldar AI modellərindəki irəliləyişlərlə ayaqlaşa bilməyiblər.

Təhlildə iki ölkə arasındakı rəqabətin ideoloji ölçüyə malik olduğu qiymətləndirməsi də paylaşılır. Məşhur süni intellektlə işləyən ChatGPT chatbotunu hazırlayan OpenAI-nin qurucusu Sam Altman, Amerika və Çin şirkətləri arasındakı rəqabəti "demokratik və avtoritar süni intellekt" arasındakı mübarizə kimi gördüyünü söylədi.