Çin Milli Xalq Nümayəndələri Konqresi (NPC) 2023-cü il Hökumət İşi Hesabatında (GWR) elan edildiyi kimi, Ümumdaxili Məhsulun (ÜDM) artımıı təxminən 5 faiz hədəfini qarşıya məqsəd qoyub.
Hafta.az-ın yazdığına görə, hesabatda Çinin qarşıdan gələn il üçün əsas iqtisadi və inkişaf vəzifələri qeyd olunur və bu məqsədlərə çatmaq üçün ölkənin strategiyaları haqqında məlumat verilir. Çinin dünya avtomobil bazarındakı yüksəlişi, elektrikli avtomobillərə keçidin sürətlənməsi ilə birlikdə isti yeni inkişaf xəbərləri ilə davam edir. Ötən il avtomobil ixracatında Almaniyanı geridə qoyan Çin, ilin ilk üç ayında Yaponiyanı da qabaqlayaraq dünyanın ən böyük avtomobil ixracatçısı olub.
Yüksək keyfiyyətli böyümə və davamlı inkişafa doğru qəsdən keçidlə Çin 2023-cü il üçün təxminən 5 faiz ÜDM artım hədəfi vasitəsilə iqtisadi sabitliyə nail olmağı hədəfləyir. Bu məqsəd uzunmüddətli iqtisadi sağlamlığa və etibarlı tərəqqiyə üstünlük vermək üçün yönəlmiş səyləri əks etdirir.
GWR həm də bu il təxminən şəhərlərdə 12 milyon iş yeri yaratmaqla əvvəlki ilin ən azı 11 milyonluq göstəricisini aşmaq kimi iddialı bir hədəf qoyur. İş yerlərinin yaradılmasına üstünlük verməklə Çin artan əhalisini dəstəkləmək və müxtəlif sektorlarda məşğulluq imkanlarını yaxşılaşdırmaq məqsədi daşıyır.
Çin Milli Statistika Bürosunun məlumatına görə, ÜDM 2023-cü ilin birinci rübündə 4,5 faiz artım sürəti yaşayıb ki, bu da iqtisadiyyatın 4,8 faiz böyüdüyü əvvəlki ilin birinci rübündən bəri ən yüksək göstəricidir. Bu artım xüsusilə əhəmiyyətlidir, çünki Çin təxminən 3 ildir qüvvədə olan ciddi Covid-19 məhdudiyyətlərinin kölgəsindən çıxır. Konkret olaraq, 2022-ci ilin 4-cü rübündə iqtisadiyyat 2,9 faiz artıb.
Çin prezidenti Si Cinpin ictimaiyyətə infrastruktur və ticarəti artırmaqla Mərkəzi Asiyanın inkişafını nəzərdə tutan möhtəşəm inkişaf planını açıqlayıb.
Çinin Şaansi əyalətinin mərkəzi Sian şəhərində başlayan, Çin və beş Orta Asiya respublikasını bir araya gətirən Çin - Mərkəzi Asiya Sammitində çıxış edən Si Cinpin Pekinin bölgə ilə bağlı planları və layihələri ilə bağlı mühüm açıqlamalar verib. “Çin Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan, Türkmənistan və Özbəkistanla inkişaf strategiyalarını koordinasiya etməyə və bu ölkələrin modernləşdirilməsini təşviq etməyə hazırdır. Bu sammit altı ölkənin iqtisadi inkişafına və dirçəlişinə yeni təkan verəcək, regional sülh və sabitliyə güclü müsbət enerji verəcək”, - cənab Cinpin deyib.
Si Cinpinq əməkdaşlığın gücləndirilməsindən bütün ölkələrin faydalanacağını ifadə edərək, "Əlaqələri dərindən və hərtərəfli inkişaf etdirərək, yüksək səviyyəli qazan-qazan əməkdaşlığa əsaslanan yeni paradiqmanı birgə inkişaf etdirəcəyik" deyib.
Mətbuat konfransında verdiyi açıqlamada Si, Orta Asiya ölkələrinin təhlükəsizlik problemlərinə dəstək vəd edib və bunları deyib: “Çin və Mərkəzi Asiya ölkələri qarşılıqlı etimadı dərinləşdirməli, suverenlik, müstəqillik və uzunmüddətli inkişaf kimi fundamental maraqlarda bir-birinə açıq və güclü dəstək təklif etməlidir. Çin Mərkəzi Asiya ölkələrinə təhlükəsizlik və müdafiə imkanlarını inkişaf etdirməyə dəstək verməyə hazırdır. Çin, həmçinin ikitərəfli investisiya müqavilələrini yeniləyəcək və bölgə ilə sərhəd ticarətini artırmağa çalışacaq. Çin Mərkəzi Asiyanın inkişafına dəstək olmaq üçün region ölkələrinə ümumilikdə 3,8 milyard dollar maliyyə dəstəyi və qrant da verəcək”.
Orta Asiya ölkələri ilə Pekin arasında təbii qaz kəməri layihəsini sürətləndirmək istəyən Çin lideri enerji layihələrinin artırılmasını tələb edəcək.
Ötən il Çinlə Mərkəzi Asiya arasında ticarət dövriyyəsi 70 milyard dollar olmaqla rekord səviyyəyə çatıb. Çinin təkcə Qazaxıstanla ticarət həcmi 31 milyard dollara yüksəlib.
Çin xüsusilə ərzaq və enerji təhlükəsizliyi sahələrində region ölkələrindən daha çox dəstək gözləyir.
Çin - Mərkəzi Asiya Sammiti Pekinlə Mərkəzi Asiya respublikaları arasında dövlət başçıları səviyyəsində “C+C5” əməkdaşlığının ilk görüşü olub.
Xarici işlər nazirləri səviyyəsində ilk “C+C5” görüşü 2020-ci ildə keçirilib. Xarici işlər nazirləri daha sonra 2021-ci ildə Çinin və 2022-ci ildə Qazaxıstanın ev sahibliyi etdiyi onlayn görüşlərdə bir araya gəliblər.
Xarici işlər nazirlərinin dördüncü iclası aprelin 27-də Sian şəhərində keçirilib və toplantıda qrup liderlərinin ilk sammitinin may ayında bu şəhərdə keçirilməsi qərara alınıb.
Bu arada, Çinin Ankaradakı səfiri Liu Şaobin dünyada baş verən son hadisələri dəyərləndirib. Səfir Şaobin Türkiyə-Çin münasibətləri, Ukrayna-Rusiya müharibəsi və Çinin Tayvan siyasətindən söz açıb.
Şaobin, "Çin tərəfi Türkiyənin öz təhlükəsizliyini, müstəqilliyini və ərazi bütövlüyünü qorumaq səylərini hər zaman dəstəkləyir. Biz Türkiyənin öz milli şəraitinə uyğun inkişaf yolu ilə getməsini müdafiə edirik. Xarici güclərin Türkiyənin daxili işlərinə qarışmasına qəti qarşıyıq" deyib.
Şaobin, Çin və Türkiyənin 2015-ci ildə “Bir Kəmər və Bir Yol” təşəbbüsü və Orta Dəhliz layihələri ilə bağlı anlaşma memorandumu imzaladığını ifadə edərək bildirib ki, bu memorandumun imzalanması Türkiyə və Çinin iqtisadi əməkdaşlığı üçün yeni bir səhifə açıb.
Ukrayna-Rusiya müharibəsindən heç bir qazanc olmayacağını deyən səfir Şaobin, "Sanksiyalar və təzyiqlər yalnız müharibələri və böhranları artıracaq. Çin tərəfi olaraq siyasi həll yolunda mövqeyimizi ortaya qoyduq. Çin tərəfi, Türkiyə də daxil olmaqla, beynəlxalq ictimaiyyətlə birlikdə Ukrayna böhranının siyasi həlli prosesində öz rolunu oynamağa hazırdır. Eyni zamanda, ABŞ-ın hegemon hərəkətinə qəti şəkildə qarşıyıq” deyib.
Tayvanla bağlı səfir deyib ki, Tayvan boğazının iki tərəfi tam birləşdirilməsə də, Çinin suverenliyi heç vaxt bölünməyib və buna heç vaxt icazə verilməyəcək.
