Fransa Prezidenti Emmanuel Makron və Almaniya Kansleri Fridrix Merz Avropa İttifaqının (Aİ) sənaye rəqabət qabiliyyətini gücləndirmək və çətinlik çəkən avtomobil sektorunu dəstəkləmək üçün hərtərəfli bir kompromis paketi hazırlayırlar.
Hafta.az yazır ki, “Politico”nun məlumatına görə, ötən həftə Almaniyada keçirilən birgə nazir görüşlərindən sonra iki ölkə hökumətlərinə Aİ-nin sənaye siyasətini və avtomobil sektorunu eyni çərçivədə həll edəcək bir saziş hazırlamağı tapşırıb.
Planlaşdırılan kompromis Fransanın uzun müddətdir davam edən "Avropada istehsal olunub" yanaşmasını Almaniyanın avtomobil sektoru ilə bağlı tələbləri ilə birləşdirir.
Layihəyə görə, Almaniya Avropa Komissiyasının Sənaye Sürətləndiricisi Qanunu çərçivəsində daha sərt "Avropada istehsal olunub" müddəalarını dəstəkləyəcək ki, bu da Avropa istehsalçılarına dövlət tenderlərində və dövlət yardımında üstünlük verəcək.
Əvəzində Fransa, Almaniyanın tələb etdiyi kimi, 2035-ci ildən etibarən yeni daxili yanma mühərrikli nəqliyyat vasitələrinin satışının dayandırılmasını nəzərdə tutan Aİ-nin tənzimləməsində daha çox çevikliyə razı olacaq.
Fransanın sənaye naziri Sebastyan Martin bildirib ki, onlara "hərtərəfli razılaşma hazırlamaq" tapşırılıb və payızda kompromis əldə etməyi hədəfləyirlər.
Martin deyib: "Payızda razılığa gələ bilsək, çox yaxşı olardı. İnanıram ki, İtaliya kimi digər ölkələri də bu işə cəlb edə bilərik. Bütün ölkələr Fransa və Almaniyanın razılığa gəlməsini gözləyir".
Məlumata görə, adının çəkilməsini istəməyən iki yüksək vəzifəli Almaniya rəsmisi də danışıqların davam etdiyini təsdiqləyib. Rəsmilər danışıqların hələ ilkin mərhələdə olduğunu və hər iki tərəfin yekun razılaşmaya çatmaq üçün əlavə güzəştlər etməli ola biləcəyini bildiriblər.
Danışıqların yay boyunca davam edəcəyi və 24 sentyabrda keçiriləcək Aİ Sənaye Nazirlərinin görüşünə və 15-16 oktyabrda keçiriləcək AB Liderlərinin Zirvə Toplantısına qədər başa çatacağı gözlənilir.
Razılaşmanın əsas səbəblərindən biri Avropa avtomobil sektorundakı böhrandır.
Xüsusilə Almaniyadakı avtomobil istehsalçıları ciddi təzyiq altındadır. Volkswagen-in dünya miqyasında 100 min nəfəri işdən çıxarmalı ola biləcəyi barədə son xəbərdarlığı Berlinə təzyiqi artırıb.
Bu arada, Fransa Avropa sənayesini Çin və digər qlobal rəqiblərdən qorumaq üçün daha güclü sənaye siyasəti istəyir.
Tərəflər arasında ən əhəmiyyətli fikir ayrılığı "Avropada istehsal olunub" etiketinin əhatə dairəsidir.
Avropa Komissiyası tərəfindən hazırlanan layihədə Aİ xaricindəki "etibarlı tərəfdaş" ölkələrin müəyyən meyarlara cavab verən məhsullarının da "Avropada istehsal olunub" etiketi altında nəzərdən keçirilməsi nəzərdə tutulur.
Almaniya əvvəllər Birləşmiş Krallıq və Kanada kimi müttəfiq ölkələrin daxil edilməsini müdafiə etsə də, Fransa etiketin əvvəlcə yalnız 27 Aİ üzv dövləti ilə məhdudlaşdırılmasını istəyir.
Fransanın sənaye naziri Martin bildirib ki, "Avropada istehsal olunub" etiketi yalnız Avropada istehsal olunduğu təqdirdə məna kəsb edir.
Almaniya uzun müddətdir ki, 2035-ci ildən etibarən yeni benzin və dizel avtomobillərinin satışına qadağa qoyulmasını nəzərdə tutan Aİ qaydalarının yumşaldılmasını tələb edir.
Berlin avtomobil istehsalçıları üçün daha çox elastiklik və sintetik yanacaq kimi alternativ texnologiyalara qapıların açıq qalmasını istəyir.
Digər tərəfdən, Fransa indiyə qədər bu qaydanı Avropa Yaşıl Sazişinin əsas elementi kimi dəstəkləyib. Lakin Makron administrasiyası bu yaxınlarda Avropada istehsal və təchizat zəncirlərini gücləndirmək üçün addımlar müqabilində avtomobil sektoruna daha çox elastiklik verilə biləcəyinə dair siqnallar verməyə başlayıb.
Fransa və Almaniyanın sazişi sürətləndirməsinin digər bir səbəbi qarşıdan gələn Fransa prezident seçkiləridir. Səlahiyyət müddətinin məhdudlaşdırılması səbəbindən Makron yenidən namizədliyini irəli sürə bilməz. Rəy sorğularında liderlik edən ifrat sağçı lider Marin Le Pen, seçiləcəyi təqdirdə Fransanın Aİ büdcəsinə töhfəsini əhəmiyyətli dərəcədə azaldacağını bildirib.
Buna görə də Paris və Berlin seçki prosesi başlamazdan əvvəl sənaye siyasəti və Aİ-nin yeni yeddi illik büdcəsi kimi vacib məsələlərdə ortaq məxrəc tapmağı hədəfləyirlər.
