Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) çox ciddi yanaşılmayan, amma qlobal sağlamlıq təhdidlərindən biri olan, həmçinin milli səhiyyə planlarında hələ də tam diqqət yetirilməyən göbələk xəstəlikləri əleyhinə müqavimətin artan yükü ilə mübarizə aparmaqda ölkələrə kömək etmək üçün yeni təlimat dərc edib.
Hafta.az təşkilatın məlumatına istinadla xəbər verir ki, göbələk xəstəlikləri əleyhinə müqavimətə qarşı cavab tədbirlərinin gücləndirilməsi məqsədilə hazırlanan yeni plan profilaktikanın, diaqnozun, müalicənin və nəzarətin təkmilləşdirilməsi üçün praktik addımları müəyyən edir.
ÜST bildirir ki, göbələk xəstəlikləri hər il 300 milyondan çox insana təsir göstərir, yüksək həddə ölüm, uzunmüddətli xəstəlik, dünyada sağlamlıq və məhsuldarlıqda böyük itkilərlə əlaqələndirilir. Bunlar, xüsusən də zəifləmiş immunitet sistemi olan insanlar, reanimasiyada olanlar, HİV-ə yoluxanlar, transplantasiya alanlar və xərçəng xəstələri üçün ölümcül ola biləcək ağır invaziv xəstəliklərə qədər dəyişir.
Təşkilat qeyd edir ki, qismən insan, heyvan və bitki sağlamlığında göbələk əleyhinə dərmanların və onların analoqlarının geniş yayılması, habelə ətraf mühitin kimyəvi maddələrə məruz qalması narahatlıq doğurur.
Bu itkilərə baxmayaraq, ÜST göbələk xəstəliklərinin milli səhiyyə müalicə siyasətlərində, qlobal xəstəlik yükü qiymətləndirmələrində və antimikrob müqaviməti (AMR) üzrə əksər strategiyalarda, universal səhiyyə əhatə dairəsində tez-tez yer almadığını bildirib.
Bu plan ÜST-nin qərar qəbuletmə orqanı olan Ümumdünya Səhiyyə Assambleyasının bakteriyalar, viruslar, göbələklər və parazitləri məhv etmək üçün hazırlanmış dərmanlara qarşı müqavimət üzrə yenilənmiş Qlobal Fəaliyyət Planını qəbul etməsindən təxminən bir ay sonra ortaya çıxıb və bu, infeksiyaların müalicəsini çətinləşdirir.
ÜST vurğulayıb: “79-cu Ümumdünya Səhiyyə Assambleyası tərəfindən təsdiqlənmiş AMR üzrə Yenilənmiş Qlobal Fəaliyyət Planı göbələk əleyhinə müqavimətin AMR probleminin ayrılmaz bir hissəsi olduğunu və artıq gözardı edə bilməyəcəyimizi qəbul etdi. Plan ölkələrə konkret irəliləyiş yolu göstərir və tədqiqat, inkişaf, ictimai səhiyyə tədbirlərini ehtiva edən 19 göbələk patogenini və ya patogen qrupunu müəyyənləşdirən 2022-ci ildə dərc edilmiş ÜST-nin Göbələk Prioritet Patogenləri Siyahısına əsaslanır”.
Üst bildirib ki, əsas məqsəd az resurs tələb edən şəraitdə ölkələrə bilik, diaqnoz, müalicə, müşahidə, tədqiqat və işçi qüvvəsi potensialındakı kritik boşluqları aradan qaldırmağa kömək etməkdir.
