Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində keçirilən 26-cı Beynəlxalq QİÇS-HİV Konfransının açılışından əvvəl BMT-nin dərc etdiyi hesabata görə, QİÇS epidemiyası qabaqlayıcı dərmanlara qeyri-bərabər çıxış və qlobal maliyyələşdirmənin kəskin azalması fonunda yenidən canlana bilər.
Hafta.az BMT-nin məlumatına istinadla xəbər verir ki, hesabatda deyilir: “2025-ci ildə 1,2 milyon insan QİÇS-HİV-ə yoluxub və 570 min nəfər bu virusla əlaqəli xəstəliklərdən ölüb. Xəstələrin 22 faizi hələ də müalicə almır.
Bundan başqa, QİÇS-in profilaktikası və müalicəsi üçün maliyyələşdirmə 18 faiz azalıb və son 20 ilin ən aşağı səviyyəsinə düşüb. “Lenakapavir” kimi yeni dərmanlar HİV infeksiyasının qarşısını almaqda təxminən 100 faiz təsirlidir, amma onlar çox bahadır. Epidemiyaya qarşı səmərəli mübarizə aparmaq üçün 20 milyon insanın antiretrovirus əsaslı profilaktikaya çıxışı olmalıdır. “Lenakapavir”in ümumi versiyaları ildə adambaşına cəmi 40 dollara başa gələ bilər, lakin onlar bir çox ölkədə əlçatmaz olaraq qalacaq.
Hesabatda qeyd olunur ki, bu onilliyin sonuna qədər üç milyondan çox insan HİV-ə yoluxa bilər, lakin bu böhranı dayandırmaq üçün qabaqlayıcı dərmanlardan tutmuş sübut olunmuş təcrübəyə malik icma tərəfindən idarə olunan müdaxilələrə qədər vasitələr artıq mövcuddur. Maliyyə vəsaitinin azalması yeganə çatışmazlıq sayılır.
2030-cu ilə qədər epidemiyanın sona çatması üçün çalışan UNAIDS agentliyinin yeni hesabatına görə, bu artan maliyyələşdirmə boşluğu artıq ölkələri vacib xidmətləri azaltmağa və ictimai təşkilatları bağlamağa məcbur edir. Agentlik xəbərdarlıq edir ki, təcili tədbirlər görülməsə, bəşəriyyət bu epidemiyanın yenidən canlanması ilə üz-üzə qalacaq.
BMT vurğulayıb ki, indiyədək bu sahədə qazanılan nailiyyətlərin milyonlarla insan üçün əlçatmaz qalacağı ilə bağlı artan narahatlıq var, çünki dərmanlar çox bahalıdır və qiymətlər əczaçılıq patenti sahibləri tərəfindən idarə olunur.
