ABŞ Prezidenti Donald Tramp administrasiyasının Kaliforniyadakı enerji siyasətinin ən konkret nümunələrindən biri Santa Barbara sahillərində fəaliyyət göstərən Sable Offshore şirkəti ətrafında cərəyan edir. Bir vaxtlar tərk edilmiş neft platformalarını yenidən aktivləşdirən şirkət hazırda Vaşinqtonla Kaliforniya hökuməti arasında siyasi və hüquqi mübarizənin mərkəzindədir.
Hafta.az yazır ki, “Politico”ya görə, daxili işlər naziri Dug Burgum və enerji naziri Kris rayt iyunun əvvəlində Santa Barbara yaxınlığındakı Sable obyektlərini ziyarət edərək şirkətin əməliyyatlarını açıq şəkildə dəstəkləyiblər. Hər iki nazir Kaliforniya qubernatoru Kevin Nusomun enerji siyasətini hədəf alıb.
Enerji naziri Rayt Kaliforniyanın neft və təbii qaz sektoruna mane olan "həddindən artıq" siyasətinin olduğunu iddia edib və federal hökumətin bütün mövcud səlahiyyətlərindən istifadə edəcəyini bildirib.
2015-ci ildə baş verən neft dağılmasından Trampın dəstəyinə qədər:
Hyustonda yerləşən Sable Offshore şirkəti 2024-cü ildə Santa Barbara sahillərində üç neft platforması və onlarla əlaqəli boru kəməri sistemini satın aldı. Sözügedən obyektlər 2015-ci ildə baş verən böyük neft dağılmasından sonra fəaliyyətini dayandırmışdı.
Əvvəllər platformaları idarə edən ExxonMobil şirkəti yerli hökumətlərin və ətraf mühit təşkilatlarının müqaviməti səbəbindən istehsalı yenidən başlada bilməmişdi. Satın almadan sonra Sable lazımi icazələri almaq üçün dövlət qurumları ilə danışıqlara başladı.
Şirkətin sədri və baş direktoru Cim Flores əvvəlcə Kaliforniya hökuməti ilə münasibətlərin "olduqca yaxşı" olduğunu bildirmişdi. Lakin proses irəlilədikcə münasibətlər pisləşdi.
2025-ci ilə qədər Sable ilə Kaliforniya Sahil Komissiyası arasında açıq bir mübahisə yarandı. Komissiya şirkəti əməliyyatların dayandırılması əmrini pozduğuna görə 18 milyon dollar cərimələdi.
Elə həmin il Nyusom administrasiyası tərəfindən hazırlanmış enerji qaydaları da şirkətdən tənqidlərə səbəb oldu. Flores iddia edirdi ki, ştat hökuməti yeni qanunvericiliklə layihəyə mane olmağa çalışır.
Bu hadisələrdən sonra şirkət Vaşinqtona müraciət etdi. Nyusom enerji paketini imzaladığı gün Flores Tramp administrasiyasının Milli Enerji Nəzarət Şurasına (NEDC) rəhbərlik edən Burqum və Rayta kömək istəyərək məktublar göndərdi.
Tramp administrasiyası qısa zamanda Sable şirkətinə üstünlük verdi. Şirkət əvvəlcə boru kəmərinin nəzarətinin ştatdan federal agentliklərə ötürülməsini təmin etdi.
Daha sonra Energetika Nazirliyindən boru kəmərinin yenidən işə salınması üçün milli müdafiə səlahiyyətlərindən istifadə etməsini istədi. Trampın verdiyi sərəncamın dəstəyi ilə energetika naziri Rayt mart ayında bu tələbi təsdiqlədi.
Şirkət həmin ay neft hasilatını bərpa etdi və ilk satışlarını həyata keçirdi.
Flores Tramp administrasiyasının dəstəyinin əsas səbəbinin layihənin hasilatı tez bir zamanda bərpa etmək qabiliyyəti olduğunu bildirərək dedi: "Digər layihələr üç-dörd il sonraya qalıb. Bizimki dərhal nəticələr verir".
Sable Tramp-Nyusom gərginliyinin simvoluna çevrildi.
Tramp administrasiyasının qərarından sonra Sable məsələsi Vaşinqton və Sakramento arasındakı siyasi münaqişənin birbaşa bir hissəsinə çevrildi.
Nyusom mart ayında verdiyi açıqlamada şirkətin əməliyyatlarının qanunsuz olaraq yenidən işə salındığını iddia etdi. Kaliforniya hökuməti və müxtəlif qurumlar istehsalın dayandırılması üçün bir sıra məhkəmə iddiaları qaldırdılar. Lakin, bu cəhdlər indiyə qədər şirkətin fəaliyyətini dayandıra bilməyib.
Tramp administrasiyası Sable şirkətini enerji siyasətində uğur hekayəsi kimi nümayiş etdirməyə davam edir. Daxili İşlər Naziri Burgum şirkətin əməliyyatlarının Kaliforniyada yanacaq xərclərini azaltdığını iddia etdi.
Lakin enerji bazarı mütəxəssisləri bu iddiaya ehtiyatla yanaşırlar.
Tramp administrasiyası Kaliforniyada daha çox neft və təbii qaz layihəsini dəstəkləməyə hazırlaşarkən, ştat hökuməti və ətraf mühit təşkilatları hüquqi mübarizələrini davam etdirirlər.
Sable Offshore ətrafında gedən mübarizə Tramp administrasiyasının enerji istehsalını artırmaq məqsədilə Kaliforniyanın ətraf mühit və iqlim siyasəti arasındakı münaqişənin ən bariz nümunələrindən biri kimi diqqət çəkir.
