Dillər Universitetinin rumın dili üzrə təhsil alan tələbələri üçün, universitetdə fəaliyyət göstərən Rumın Dili və Mədəniyyəti Mərkəzinin rəhbəri Jozofina Battonun təşkilatçılığı ilə onlayn debatlar təşkil olunub.
Hafta.az yazır ki, “Rumıniyada bahar ənənələri: Saint Georgenin qeydləri” mövzusunda təşkil olunan onlayn debatda azərbaycanlı tələbələr Rumıniyanın Kluj-Napoka şəhərində yerləşən Babeş-Bolyai Universitetinin doktoru Madalin Gheorghe LusianTrohonelin maraqlı fikirlərini dinləyiblər.
Bu arada qeyd edək ki, Sekuritate Arxivinin Tədqiqatı üzrə Milli Şurada akkreditə olunmuş bir tədqiqatçı olaraq, qonağın əsas araşdırmaları Rumın Pravoslav Kilsəsi ilə kommunist orqanları arasındakı əlaqədi əhatə edir. Rituallar və qeydlər kimi digər mövzularla yanaşı, tədqiqatçı həm də, simvolların insanın xarici və daxili dünyası arasında necə güclü əlaqə yaratdığını da araşdırır.
Onlayn müzakirə zamanı azərbaycanlı tələbələr, mövzu ətrafında adət və təntənələr dünyası ilə tanış olub, Müqəddəs George bayramının müxtəlif xristian kilsələri və bir sıra millətlər, krallıqlar, ölkələr və şəhərlərdə necə qeyd olunduğunu öyrəniblər.
Bildirilib ki, ehtiyaclı insanların müdafiəsi ilə məşhurlaşan Müqəddəs George obrazı xristian dünyasında çox məşhurdur. Allah tərəfindən mükafatlandırıldığı bir çox möcüzələri ilə, George X əsrdə müqəddəs olaraq qəbul edilib. Oksford Sinodu isə XIV əsrin sonlarında 23 apreli onun şərəfinə xüsusi bayram günü elan edib.
Müqəddəs Georgi, qədim romalılar tərəfindən "əsirləri azad edən və yoxsulların müdafiəçisi, xəstələrin həkimi" olaraq adlandırılır, onların qoruyucusu hesab olunur. O, ən çox nişanlar, freskalar və əjdaha ilə vuruşan atın üstünə qoyulmuş zireh geyən heykəllərdə təsvir olunur.
Müqəddəs George fermerlərin və çobanların himayədarıdır. Bu müqəddəsi xatırlamaq üçün keçirilən mərasimlər təbiətin canlanması ilə əlaqəli aqrar ritualdır. Romalılar onu bir neçə şəhərin himayəçisi kimi tanıyırlar, hətta onun şərəfində şəhərlərdən birini Sfantu Gheorghe adlandırırlar və Dünay çayının üç əsas qolundan birinə onun adını verirlər. Müqəddəs George eyni zamanda, Rumıniya ordusunun himayədarı sayılır və bu münasibətlə paradlar təşkil edilir.
Azərbaycanlı tələbələr üçün daha bir onlayn debat məşhur rumın şair Liviu Mațaoanu ilə “Siqaret fasiləsi” adı altında keçirilib. Debatda şairin tərcümeyi-halına nəzər salınıb, rumın poeziyası və şair dünyasından seçmələr öyrənilib.
Məlumat üçün bildirək ki, Liviu Mațaoanu 14 yanvar 1968-ci ildə doğulub. Onun “Siqaret fasiləsi”, “Xarakterin kölgəsi”, “Şəhər şeirləri”, “Hansdan yuxarı” və sair əsərləri çapdan çıxıb. Bundan əlavə, onun ayrı-ayrı əsərləri ölkə daxilində və xaricdə ümumi bədii ədəbiyyatlarda da yer alıb.
Yazıçı-publisist Mataoanu müxtəlif ədəbi jurnallar, qəzetlər, radio və telekanallarla əməkdaşlıq edir ki, bunların arasından "Calende", "Cronica", "Contemporanul", "Gazcel de Muscel", "Jurnalul de Arges", "Radio Orion Muscel", "Muscel TV" və sair var.
Yazıçı özünü belə təsvir edir: "Çaueşekonun abortun qadağan edilməsinə dair qanunu nəticəsində anadan olmuşam, ancaq boynumda açar yox idi - digər şəhərlərdəki yoldaşlarımın əksəriyyəti kimi. Doğma şəhərimdə - Kampulungda, hətta evdə olmadığımız zaman da qapılarımız kilidlənmədi, daha uzun müddət evdə olmayanda açarları qonşulara verərdik, ya da mətbəx qapısının yanındakı gül dibçəklərindən birinin altına altına qoyurduq".
O, daha sonra fikirlərini belə davam etdirib: "Buxarestə gələndə piyada gəzməli olurdum. Bu mənə zövq verirdi. Axşam olanda isə avtobusa oturub evə qayıdırdım. Bu dövrdə Buxarestin həqiqətən də paytaxt olmağa layiq olduğunu kəşf etdim və tarixi paytaxtdan siyasi paytaxta köçdüyümü hiss elədm, bu reallığa valeh olmuşdum. Yeniyetməlik illərində əvvəlcə bir sıra sərbəst nağıllar, daha sonra isə şeirlər yazdım. Həmişə yazarkən yanımda bir qadın hiss edirəm. Bəzən özümü dərin boşluqda hiss edirəm, doldurulmaq üçün ağlayıram".
Dillər Universiteti nəzdində Rumın Dili və Mədəniyyəti Mərkəzinin rəhbəri Jozefina Batto, debata qoşularaq deyib ki, Liviu Mataoanunun debüt həcmi haqqında, 1995-ci ildə ədəbiyyatşünasların işini tədqiq edərkən “Echinox”da belə bir fikir səsləndirib. “Liviu Mațaoanunun fikirlərini ifadə etməsi, ədəbi şeirin əvvəlcə ortaq istinad nöqtəsi olan düşüncələrin sürətlənməsini artırmasıdır. Lirik şəxslə daxili şəxs arasındakı dialoq həqiqət, zaman və gerçəklik kimi fəlsəfi anlayışları vurğulayır. Onlara yaxınlaşma yolu, yalançı həqiqətlə, yalançı gerçəkliklə qarşılaşan şüurun böhranını göstərir”, - deyib Jozefina Batto.
Söhbətə tələbələr də qoşulub. Gülşən Atakişiyeva deyib ki, Mataoanun simasında Rumıniya şairi ilə görüşməkdən çox məmnundur: “Onlayn görüşdən əvvəl bəzi şeirlərini oxumuşdum və özümü çox həyəcanlı hiss edirdim. Onun şeirləri mənə Azərbaycan ədəbiyyatından nümunələri xatırlatdı. Şeirini öz dilində oxumağını dinləmək və müzakirələrin bir hissəsi olmaq böyük bir şərəf idi”.
