Əlcəzairdəki azadlıq müharibəsindən miras qalmış mina qurbanlarının dərnəkləri minaların basdırılmasını “insanlığa qarşı cinayət” kimi təsnif etmək məqsədilə Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinə şikayət vermək üçün hökumətə getdikcə daha çox təzyiq göstərir. Əlcəzair müstəqillik əldə etdikdən sonra, müharibə dövründə fransız işğalçıların ölkənin şərq və qərb sərhədlərinə basdırdığı minalar 7 mindən çox insanın ölümünə, yüzlərlə insanın yaralanmasına səbəb olub.
Hafta.az-ın yazdığına görə, dünən paytaxtda çıxış edən mücahidlər naziri Əl-Eid Rabika bəyan edib ki, Əlcəzair dövləti müstəqillik əldə etdikdən bəri "inqilab zamanı Fransa müstəmləkəçiləri tərəfindən döşənmiş minaların qurbanları ilə maraqlanmaq üçün şüurlu milli siyasət yürüdüb". O, ordunun minalanmış sərhəd ərazilərinin təmizlənməsində və azadlıq müharibəsi zamanı (1954-1962) kolonistlərin basdırdıqları partlayıcı qalıqların zərərsizləşdirilməsində rolunu yüksək qiymətləndirib. Nazir həmçinin qeyd edib ki, milli minatəmizləmə proqramının həyata keçirilməsi sayəsində müsbət nəticələr əldə olunub.
Fransa hakimiyyəti Mərakeş - Əlcəzair sərhədində 700 kilometr uzunluğunda elektrik "Morris" xətti (Fransanın keçmiş müdafiə naziri Andre Morrisin şərəfinə adlandırılıb) yaradıb. 1957-ci ilin iyul ayından minalanmış sahələr yaradılıb və ərazi daimi nəzarətdə saxlanılıb. Bu xətt Tunis və Liviya ilə şərq sərhədində "General Maurice Challe" ilə əlaqəli "Challe" xətti ilə gücləndirilib və bu daha sonra 1958-1960-cı illər arasında Tunis sərhədi boyunca 460 kilometrə qədər genişləndirilib.
Rabikanın sözlərinə görə, Əlcəzair “mina qoymağın dekriminallaşdırılmasına və qadağan olunmasına çağıran ölkələrin siyahısında birinci yerdədir”. Rabika qeyd edib ki, dövlət xidmət keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasına yönəlmiş dəstək fəaliyyətləri vasitəsilə əlil olmuş şəxslərin reabilitasiyası və psixoloji dəstək kimi bütün hüquqlardan faydalanmasını təmin edir.
Nazirlə birlikdə olan Milli Mina Qurbanları Assosiasiyasının prezidenti Əbdulkadir əl-Ərəbi Əlcəzairin "bir milyondan çox minanı məhv etdiyini, 50 min hektardan çox ərazinin təmizləndiyini və meşələrin salındığını" bildirib. Ərəbi, Milli Hərtərəfli Strateji Araşdırmalar İnstitutunun statistik məlumatlarına görə, mina partlayışı nəticəsində 7 mindən çox insanın öldüyünü bildirib.
Əl-Ərəbi bildirib ki, Əlcəzair 2001-ci ildə Ottava Konvensiyasının həyata keçirilməsini ratifikasiya etdikdən sonra hazırda qəbul olunan strategiya qurbanların ehtiyaclarını qarşılamaqdır. Ərəbi minaların bəşəriyyətə qarşı müharibə cinayəti olmağa davam etdiyini, buna görə də bütün beynəlxalq aktyorları cəlb etmək üçün hüquqi araşdırmaların aparılmalı və məsuliyyət daşıyanların Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində məsuliyyətə cəlb edilməli olduğunu vurğulayıb.
2019-cu ildə Əlcəzair hökuməti Birləşmiş Millətlər Təşkilatına "minalanmış torpaqları təmizləmək və onun təhlükələri barədə məlumatlılığı artırmaq üçün onilliklər boyu davam edən böyük səyləri" təsvir edən bir hesabat təqdim edib. Hesabatda minaların inqilab zamanı 4830, müstəqillik əldə etdikdən bir neçə il sonra isə 2470 qurbanı olduğu vurğulanıb və 2021-ci ilin son statistikasına görə, itkilərin 7300 nəfərə çatdığı bildirilib.
Hesabatda həmçinin bildirilir ki, ən çox piyada əleyhinə mina qurbanları 1956-cı ildən başlayaraq əsasən sərhəd bölgələrində, xüsusilə ölkənin şərqindəki əl-Tarf, Suk Ahras, Kalme və Tebessa əyalətlərində, eləcə də qərbdə Tlemsen, Naama və Bəşər əyalətlərində qeydə alınıb.
