Səudiyyə Ərəbistanının İqtisadiyyat və Planlaşdırma naziri Feysəl F. Əlibrahim BMT-nin Yüksək Səviyyəli Siyasi Forumunda Krallığın Davamlı İnkişaf Məqsədləri üzrə üçüncü Könüllü Milli İcmalını təqdim edərək, 2030-cu ilə qədər olan Vizyonu son on ildə qlobal 2030 Gündəliyini ölçülə bilən irəliləyişə çevirən vasitə kimi təqdim edib.
Hafta.az yazır ki, Əlibrahimin sözlərinə görə, Səudiyyə Ərəbistanı on il əvvəl "mühüm yol ayrıcında" dayanıb və "onilliklər boyu nəticə verən" tanış iqtisadi model və ya daha cəsarətli islahat yolu arasında seçim qarşısında qalıb.
"Bu yol Səudiyyə Ərəbistanının Vizyonu 2030 idi", - deyə o, icmalı "dürüst özünüqiymətləndirmə" ilə başlayan və indi prioritetləşdirməyə, səmərəli çatdırılmaya və daha yüksək təsirə yönəlmiş bir mərhələyə qədəm qoymuş bir səyahətin "xam hekayəsi" kimi təsvir edib.
Əlibrahim bildirib ki, Krallıq ənənəvi iqtisadi model infrastruktur qurub, xidmətləri genişləndirib və Səudiyyə Ərəbistanına "qlobal iqtisadiyyatda mərkəzi rol" verib. Lakin o, gənc, böyüyən əhali daha geniş imkanlar axtarsa da, iqtisadiyyatın neftdən və dövlət xərclərindən çox asılı qaldığını etiraf edib.
O, qurumların "daha mürəkkəb və şaxələnmiş iqtisadiyyatda tənzimləmək, əlaqələndirmək və həyata keçirmək üçün" daha güclü potensiala ehtiyac duyduğunu söyləyib.
Onun sözlərinə görə, bu qiymətləndirmə sektorun liberallaşdırılması, tənzimləyici tənzimləmənin sadələşdirilməsi və investisiya şəraitinin yaxşılaşdırılmasını əhatə edən islahatlar üçün əsas oldu - bəziləri sürətlə irəliləyir, digərləri isə inkişaf etməkdə olan "dərin institusional dəyişikliklər" tələb edir.
Nazir əmək bazarında "struktur dəyişikliyini" qeyd edərək bildirib ki, xüsusuilə liderlik və sahibkarlıq müstəvisində qadınların iştirakı 2017-ci ildən bəri ikiqat artaraq 34 faizə çatıb.
O, qeyri-neft fəaliyyətlərinin hazırda real ümumi daxili məhsulun 55 faizini təşkil etdiyini söyləyib ki, bu da 2030-cu ilə qədər olan Vizyonun başlanğıcındakı 45 faizdən çoxdur və əlavə edib ki, son beş ildə 74 qeyri-neft sektoru illik 5 faizdən yuxarı artım qeydə alıb, o cümlədən 38 sektor 10 faizdən çox artıb.
Əlibrahimin sözlərinə görə, dövlət xidmətlərinin göstərilməsi də dəyişdirilib, xidmətlər istifadəçilər ətrafında yenidən dizayn edilib və daha aydın performans göstəricilərinə uyğun izlənilib.
O qeyd edib ki, Səudiyyə Ərəbistanı hazırda BMT-nin Elektron Hökumət İnkişaf İndeksində 2022-ci ildəki 31-ci yerdən altıncı yerdədir və bu, getdikcə daha çox biznes və investorlara imkan yaratmağa yönəlmiş inkişaf edən hökumət rolunu təsvir edir.
Əlibrahimin sözlərinə görə, 2030-cu ilə qədər olan Vizyon Krallığın Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərini (DAM) irəlilətmək üçün bir yolu olub və 90-dan çox davamlı inkişaf mövzusu insanlar, iqtisadiyyat və ətraf mühit üçün ən böyük təsir sahələrini prioritetləşdirmək üçün hazırlanmış doqquz milli missiyaya birləşdirilib.
O, bu missiyaların bir neçəsində irəliləyişlərə diqqət çəkib. “Su təhlükəsizliyi sahəsində duzsuzlaşdırılmış su istehsal gücü 2016-cı ildə gündə 4,6 milyon kubmetrdən bu gün 16 milyona, özəl sektorun duzsuzlaşdırma gücündə payı isə 2019-cu ildəki 26 faizdən 42 faizə yüksəlib”, - nazir deyib.
Səhiyyə sahəsində əsas əhatə dairəsi 2019-cu ildəki 84 faizdən 2024-cü ildə 97 faizə yüksəldiyini deyən Əlibrahim, 31 milyondan çox istifadəçiyə çatan və 51 milyondan çox ani məsləhət xidməti göstərən milli rəqəmsal səhiyyə platforması Sehhaty-yə istinad edərək bildirib.
Enerji məsələsinə gəldikdə, Əlibrahim bərpa olunan enerji tutumunun 2016-cı ildən bəri "500 dəfədən çox" artdığını, 2025-ci ildə 24 meqavatdan 12,3 giqavatta çatdığını, hazırda 1,1 milyondan çox mənzilin bərpa olunan enerji ilə işlədiyini, 2022-ci ildəki 150 mindən çox olduğunu söyləyib.
Ölkə "məsuliyyətli qlobal enerji idarəçisi" rolu ilə yanaşı, təmiz yanacaq və karbon idarəetməsini də inkişaf etdirməyə davam edir.
Nazir Krallığın beynəlxalq inkişaf izini, o cümlədən Səudiyyə Ərəbistanının yardım agentliyi KSrelief vasitəsilə Qlobal Poliomielit Aradan Qaldırılması Təşəbbüsünə 500 milyon dollarlıq ianəni vurğuladı və bildirdi ki, bu, hər il 370 milyon uşağın peyvənd olunmasını dəstəkləyir.
O əlavə edib ki, Səudiyyə İnkişaf Fondu 100-dən çox inkişaf etməkdə olan ölkədə 800-dən çox layihəni maliyyələşdirib, ölkənin ACWA Power kimi şirkətləri isə son iki ildə Afrikada təxminən 7 milyard dollarlıq təmiz enerji müqavilələri imzalayıblar.
Nazir, Səudiyyə Ərəbistanının Kral Qoruqları proqramını fərqli ekosistemləri qorumaq və yüzlərlə nəsli kəsilməkdə olan növü qorumaq kimi qeyd edib.
Əldə edilən nailiyyətlərə baxmayaraq, Əlibrahim yarımçıq işləri etiraf edərək, daha geniş əmək iştirakının "daha güclü rifah və maliyyə inklüzivliyi ilə uyğunlaşdırılmalı" olduğunu, qeyri-yoluxucu xəstəliklərin uzunmüddətli səhiyyə xərcləri üçün risk olaraq qaldığını və maliyyə savadlılığının və əlçatanlığın daha da gücləndirilməsini tələb etdiyini söyləyib.
Onun sözlərinə görə, növbəti mərhələ məhsuldarlığın artırılmasına, özəl sektorun rəqabət qabiliyyətinin gücləndirilməsinə və daha yüksək dəyərli ixracata genişlənməyə yönələcək.
Qlobal SDG-lərin irəliləyişinin "2030-cu il üçün tələb olunan tempdən geridə qaldığını" qeyd edən Əlibrahim, dünyanın hazırda 2015-ci ildəkindən daha çox "nəyin işlədiyinin" sübutuna sahib olduğunu və Krallığın "nəyin işlədiyini miqyaslandırmaq" və çatışmazlıqları "daha təcili, daha yaxşı sübutlar və daha güclü icra ilə" həll etmək üçün çalışdığı üçün prioritetləşdirməni "vacib" etdiyini söyləyib.
