Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev iş yerlərinin leqallaşdırılması və məşğulluğun əhəmiyyətli bir hissəsinin “kölgədən” çıxarılması məsələsini qaldırıb. Dövlət başçısının sözlərinə görə, hakim köməkçiləri və məhəllələrdəki vergi müfəttişləri fəal şəkildə maarifləndirmə işləri aparmalı və məşğulluq məsələlərinə məqsədyönlü yanaşmalı, 2026-cı ilə qədər ən azı 250 min işçinin leqallaşdırılmasını təmin etməlidirlər.
Hafta.az-ın yazdığına görə, o, bu yaxınlarda imzalanmış sosial sığorta haqqında fərmanı xatırladıb ki, bu fərmana əsasən dövlət özəl sektor işçiləri üçün xəstəlik və analıq müavinətlərinin ödənilməsini öz üzərinə götürəcək. Prezident vurğulayıb ki, bu, rəsmi məşğulluğa keçid üçün "vacib mexanizm və ciddi stimul" olacaq. Milli Sosial Müdafiə Agentliyi və regional hakimlərə yeni sistemin effektiv tətbiqini təmin etmək və gələn il 100 min, 2027-ci ildə isə daha 200 min iş yerini kölgədən çıxarmaq tapşırılıb.
2026-cı ildən başlayaraq ölkədə yalnız dövlət sektorunda çalışanları deyil, həm də özəl sektorda çalışanları əhatə edən yeni sosial sığorta sistemi tətbiq olunacaq. Özəl sektorda çalışan qadınlar analıq müavinətlərindən yararlana biləcəklər və işləyən bütün şəxslər müvəqqəti əlillik müavinətləri alacaqlar.
Avqustun 4-də verilən prezident fərmanına əsasən, Özbəkistan qeyri-rəsmi məşğulluğa icazə verən işəgötürənləri 30 BRV (12,36 milyon sum), təkrar cinayət törədənləri isə 100 BRV (41,2 milyon sum) cərimə ilə inzibati məsuliyyətə cəlb etməyi planlaşdırır. Məşğulluq Nazirliyi bildirib ki, bu tədbir əmək münasibətlərinin qanuniləşdirilməsinə və işçilərin hüquqlarının qorunmasına yönəlib. Bu ilin avqust ayı etibarilə ölkənin 14 milyon 213 min məşğul vətəndaşından (əmək qabiliyyətli əhalinin 94 faizi) 5,5 milyon nəfəri (38.8 faiz) qeyri-rəsmi sektorda çalışır. Bunlardan təxminən 88,6 faizi aşağıdakı sektorlarda işləyir:
Tikintidə 147 min (2,7 faiz), iaşədə 134 min (2,4 faiz), kənd təsərrüfatında 3 milyon 121 min (56,6 faiz) və xidmət sahəsində 1 milyon 479 min nəfər (26,8 faiz).
