25 ildir aviasiya xəbərlərini işıqlandıran CNN aparıcısı Riçard Quest, karyerası boyunca sərnişin və ya qonaq qismində istifadə etdiyi təyyarələrdən "bütün zamanların ən yaxşıları" siyahısını açıqlayıb.
Hafta.az yazır ki, özünü "aviasiya həvəskarı" kimi təsvir edən Quest, reaktiv dövrünün əvvəlindən səsdən sürətli dövrə qədər iz buraxan modelləri şəxsi xatirələri ilə birlikdə qiymətləndirib.
BAC 1-11
İlk sərnişin uçuşu: 9 aprel 1965
Statusu: Təqaüdə çıxmış
Britaniya istehsalçısı British Aircraft Corporation tərəfindən hazırlanan, arxaya quraşdırılmış Rolls-Royce turbofan mühərrikləri ilə təchiz olunmuş bu model, Avropada reaktiv dövrünün erkən simvollarından birinə çevrildi. Genişləndirilmiş versiyası 1967-ci ildə Douglas DC-9 və Boeing 737 ilə rəqabət apararaq xidmətə girdi. Səs-küy səviyyələrinə görə, modelin Avropa uçuş sertifikatı 2010-cu ildə Avropa İttifaqı qaydalarını pozduğu üçün ləğv edilib. Sonuncu nümunə 2019-cu ildə təqaüdə göndərilib. Quest qeyd edir ki, uşaq ikən Liverpuldakı Speke Hava Limanında (indiki Con Lennon Hava Limanı) təyyarəni heyranlıqla izləyirdi.
Douglas DC-3
İlk sərnişin uçuşu: 25 iyun 1936-cı il
Statusu: Təqaüdə çıxmış
İkiqat pərli DC-3 ABŞ-da daxili aviasiyada inqilab yaratdı. Modeldən 13 mindən çox istehsal edildi və qitələrarası səyahətləri sürətləndirdi. Quest təyyarəni "öz dövrü üçün əsl işçi atı" kimi təsvir edir. O, həmçinin 1990-cı illərdə Riçard Bransonun Vintage Airways layihəsində də istifadə edilib.
Airbus A320
İlk sərnişin uçuşu: 26 iyun 1988-ci il
Statusu: Xidmətdə
Airbus-un dar gövdəli A320 modeli 2025-ci ilə qədər tarixdə ən çox satılan sərnişin təyyarəsi oldu. Boeing 737-yə rəqib olaraq inkişaf etdirilən təyyarə, Avropada easyJet və British Airways kimi daşıyıcılar üçün qısa məsafəli əməliyyatların əsasını təşkil edir. ABŞ-da American Airlines ən böyük operatordur.
Boeing 707
İlk sərnişin uçuşu: 26 oktyabr 1958-ci il
Statusu: Təqaüdə çıxmış
Boeing-in ilk kommersiya sərnişin təyyarəsi olan 707, Pan Am ilə transatlantik uçuşlara başladı. Dörd mühərrikli dar gövdəli model reaktiv dövrünün qlobal yayılmasında mühüm rol oynadı və Boeing-in bazar liderliyini möhkəmləndirdi.
Boeing 767
İlk sərnişin uçuşu: 8 sentyabr 1982-ci il
Statusu: Tədricən istismardan çıxarılır
Boeing-in ilk iki mühərrikli geniş gövdəli modeli olan 767, transatlantik marşrutlarda xüsusilə populyarlaşdı. 2-3-2 oturacaq konfiqurasiyası ilə sərnişin rahatlığı təklif edən model, 2028-ci ilə qədər bir çox aviaşirkətdə xidmət göstərməyə davam edəcək.
Boeing 777
İlk sərnişin uçuşu: 7 iyun 1995-ci il
Statusu: İstismarda
"Üçlü Yeddi" kimi tanınan 777, uzun məsafəli uçuş qabiliyyəti və sərnişin tutumu ilə geniş gövdəli seqmentdə əhəmiyyətli bir yer tutub. Emirates, Singapore Airlines və American Airlines kimi böyük daşıyıcılar tərəfindən istifadə olunur. Növbəti nəsil 777X-in 2027-ci ildə təhvil verilməsi planlaşdırılır.
Airbus A380
İlk sərnişin uçuşu: 25 oktyabr 2007-ci il
Statusu: İstehsal başa çatıb, bəzi donanmalarda aktivdir
Dünyanın ən böyük sərnişin təyyarəsi olan A380, tam ikiqat göyərtəli dizaynı ilə seçilirdi. İstehsalı 2019-cu ildə başa çatan model hələ də 10 aviaşirkət tərəfindən idarə olunur. Sakit kabinəsi və geniş salonu ilə sərnişinlər arasında populyarlığını qoruyub saxlayır.
Boeing 747
İlk sərnişin uçuşu: 22 yanvar 1970-ci il
Statusu: Xidmətdən çıxarılır
"Səmaların Kraliçası" kimi tanınan 747, ilk geniş gövdəli sərnişin təyyarəsi kimi aviasiya tarixində əlamətdar hadisə oldu. Modelin istehsalı 2022-ci ildə başa çatıb, lakin məhdud sayda təyyarə Lufthansa və Korean Air kimi bəzi şirkətlərlə uçuşlara davam edir.
Concorde
İlk sərnişin uçuşu: 21 yanvar 1976-cı il
Statusu: Təqaüdə çıxıb
Britaniya-Fransa birgə layihəsi olan Concorde, Mach 2 sürətinə çatmaqla səsdən sürətli sərnişin daşınmasını mümkün etdi. London-Nyu-York marşrutunu təxminən 3,5 saata qət edən təyyarə 2003-cü ildə xidmətdən çıxarıldı.
Quest-ə görə, Concorde adını tarixə "aviasiyada texnoloji inqilabın zirvəsi" kimi yazdırdı və karyerasının ən yaddaqalan təcrübəsi oldu.
