Yunlu kərgədanın DNT-si ilk dəfə analiz olunub

11:27 16.01.2026 Müəllif:Hafta.az
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

İsveç Paleogenetika Mərkəzinin alimləri ilk dəfə olaraq Yakutiyada donmuş tarixdən əvvəlki canavar balasının mədəsində qalıqları aşkar edilmiş nəsli kəsilmiş yunlu kərgədanın DNT-sini analiz ediblər. Bu kəşf unikaldır, çünki toxuma əvvəllər genetik tədqiqatlar üçün olduqca çətin hesab edilən həzm üçün nəzərdə tutulmuş mədədə tapılıb.

Hafta.az xəbər verir ki, Kərgədanın təxminən 14.400 yaşı var və bu, nümunəni xüsusilə dəyərli edir. Alimlər bu növün son nümayəndələrinin təxminən 14.000 il əvvəl yoxa çıxdığını təxmin edirlər. Üç metrə qədər uzunluğunda, iki nəhəng buynuzlu və qalın xəzli bu canlılar Buz dövrünün sərt iqliminə yaxşı uyğunlaşmışdılar. Onlardan birini indiki Yakutiya ərazisində canavar balasının öldürdüyü aşkar edilib. Yırtıcının taleyi də faciəli idi: yedikdən qısa müddət sonra, ehtimal ki, sürüşmədə tələf olub; dərhal əbədi buzlaqda konservasiya olunub və bu günə qədər orada qalır.

Əldə edilən DNT-nin köhnə nümunələrlə müqayisəsi heç bir inbreeding (yaxın qohum növlərin tək bir orqanizm populyasiyasında çarpazlaşması - red.) sübutu aşkar etməyib ki, bu da populyasiyanın nəsli kəsilənə qədər kifayət qədər çox qaldığını göstərir.

Tədqiqatçılar yunlu kərgədanların nəslinin kəsilməsinin çox güman ki, insan fəaliyyəti ilə deyil, Buz dövrünün sonu ilə müşayiət olunan iqlim dəyişikliyi ilə əlaqəli olduğu qənaətinə gəliblər. Landşaft dəyişikliyi və təbii yaşayış mühitinin itirilməsi sərt və soyuq iqlimə yaxşı uyğunlaşan bir növ üçün kritik ola bilərdi.