Rusiyanın Ukraynaya qarşı apardığı amansız müharibə başa çatdıqdan sonra ölkənin hansı yolu tutacağı ilə bağlı müxtəlif ssenarilər müzakirə olunur.
Hafta.az-ın Profile.ru saytına istinadən yazdığına görə, münaqişənin başa çatması Rusiyanın Qərblə münasibətlərində yeni dövrə qədəm qoyması anlamına gəlsə də, ekspertlər Rusiya cəmiyyətinin və iqtisadiyyatının fərqli yollarla gedə biləcəyini proqnozlaşdırırlar. Bu prosesdə beş mümkün ssenari gündəmə gəlir: özündənrazılıq və durğunluq, Qərblə reinteqrasiya, sərt iqtisadi səfərbərlik, daxili gərginliyin artması və tamamilə yeni oriyentasiya.
Birinci ssenari “Komplenit ssenarisi” adlanır. Uzun sürən qarşıdurmadan sonra cəmiyyətdə yorğunluq hökm sürəcək və xalq iqtisadi və siyasi baxımdan daha sabit dövrə ümid edəcək. Lakin Qərbin Rusiyaya qarşı sanksiyaları tam aradan qaldırmadığı və beynəlxalq təcrid davam etdiyi üçün bu gözlənti özünü doğrultmaya bilər. Hökumətin sənaye və texnologiya sərmayələri çağırışı cəmiyyətdə kifayət qədər dəstək tapmaya bilər və ölkədə durğun bir dövr başlaya bilər.
İkinci ssenari “Qərblə reinteqrasiya”dır. Bu ssenariyə görə, Rusiya ilə Qərb arasında münasibətlərdə yumşalma olacaq, sanksiyaların bir hissəsi qaldırılacaq, ticarət əlaqələri bərpa olunacaq. Lakin bu vəziyyət Rusiya cəmiyyətində və administrasiyasında Qərblə daha sıx əlaqələr qurmaq barədə müzakirələri artıra bilər. Eyni zamanda, liberal meylləri gücləndirmək və ölkənin siyasi cəhətdən Qərbə yenidən inteqrasiyası üçün təzyiqlər ola bilər.
Üçüncü ssenari “İqtisadi və hərbi səfərbərlik” ssenarisidir. Müvafiq olaraq, Rusiya münaqişədən sonrakı dövrdə iqtisadi inkişafını hərbi sənayeyə və dövlət tərəfindən dəstəklənən iri layihələrə yönəldəcək. Cəbhədən qayıdan əsgərlər ölkənin yeni elitasını formalaşdıracaq və bu qrup iqtisadi yüksəlişdə və texnoloji tərəqqidə mühüm rol oynayacaq. Lakin bu modelin uğuru hökumətin resursların idarə edilməsində və korrupsiya ilə mübarizədə uğurundan asılı olacaq.
Dördüncü ssenari “Daxili gərginliyin artması” ehtimalına diqqət yetirir. Əməliyyatdan sonra cəmiyyətdə yarana biləcək iğtişaşlar ictimaiyyətin bir hissəsinin hazırkı administrasiyadan daha çox islahatlar tələb etməsinə səbəb ola bilər. Müharibədən sonrakı dövrdə Rusiyada siyasi müxalifətin güclənməsi və ya idarəetmənin sərtləşməsi daxili qeyri-sabitliyə səbəb ola bilər. Belə olan halda ölkənin sərt təhlükəsizlik tədbirlərinə əl atacağı və dövlət nəzarətinin daha da sərtləşəcəyi ehtimal edilir.
Nəhayət, “Yeni istiqamət” ssenarisi Rusiyanın tamamilə fərqli strategiya qəbul etməsini nəzərdə tutur. Ölkə Qərblə münasibətlərdə köhnə mövqeyinə qayıtmaq əvəzinə, daha çox Asiyaya və “Qlobal Cənub”a üz tutaraq yeni ittifaqlar qura bilər. Bu ssenaridə Rusiyanın çoxqütblü dünya nizamına rəhbərlik etmək səyləri sürətlənə və ölkənin iqtisadi və siyasi diqqəti Avropadan tamamilə uzaqlaşa bilər.
Bu ssenarilərdən hansının qarşıdakı dövrdə üstünlük təşkil edəcəyini Rusiyanın daxili siyasəti, beynəlxalq münasibətlərdəki inkişaflar və sosial dinamika müəyyən edəcək.
